Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em góp phần nâng cao chất lượng dân số

Là một trong những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, trong những năm qua, chiến lược dinh dưỡng của tỉnh đã nhận được sự đầu tư, quan tâm của các cấp, các ngành và sự vào cuộc tích cực của các tổ chức, đoàn thể trên địa bàn.

Ngoài nguồn kinh phí do Chương trình mục tiêu T.Ư cấp, hàng năm, tỉnh còn đầu tư, hỗ trợ trung bình 500 triệu đồng cho các hoạt động phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em (PCSDDTE) dưới 5 tuổi ở những địa phương miền núi, vùng biên giới, hải đảo. Nhờ đó, chương trình này đã có chuyển biến lớn, góp phần nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn.

 Phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em góp phần nâng cao chất lượng dân số ảnh 1
Chuẩn bị bữa ăn trưa cho trẻ em ở Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (TP Hạ Long).

Từ năm 1998, Ban chỉ đạo (BCĐ) Chương trình mục tiêu PCSDDTE dưới 5 tuổi của tỉnh và các địa phương được thành lập và liên tục kiện toàn với sự phân công cụ thể cho từng ngành thành viên. Những năm đầu khi triển khai, các hoạt động chương trình PCSDDTE tại cơ sở, hoạt động truyền thông giáo dục về dinh dưỡng chỉ gói gọn  tại các xã ưu tiên nên việc tiếp cận kiến thức dinh dưỡng của người dân chưa nhiều; song những năm gần đây, với sự chỉ đạo quyết liệt của các địa phương, các ngành, hoạt động này đã có nhiều thay đổi với hình thức đa dạng, phong phú hơn. Ngoài tuyên truyền trên phương tiện thông tin đại chúng, phát tờ rơi truyền thông… các đơn vị còn tổ chức nói chuyện về dinh dưỡng tại các buổi họp thôn, xóm, khu phố; tổ chức sinh hoạt các CLB; hội thi kiến thức mẹ - sức khoẻ con; thực hành dinh dưỡng cho các bà mẹ có thai, bà mẹ có con dưới 2 tuổi v.v...  Đặc biệt, cán bộ y tế các xã, phường, thị trấn, cộng tác viên thôn, bản còn đến thăm gia đình có con suy dinh dưỡng  và bà mẹ mang thai để trao đổi cách chăm sóc trẻ em với cha, mẹ, ông, bà của các cháu, giúp gia đình thay đổi nhận thức trong việc nuôi, dạy trẻ. Riêng trong năm 2010 và 4 tháng đầu năm 2011, cán bộ y tế và CTV dinh dưỡng đã tổ chức đến thăm, tư vấn cho hơn 40.000 lượt hộ gia đình về dinh dưỡng cho trẻ. Để nâng cao hoạt động truyền thông tại cộng đồng, Trung tâm chăm sóc sức khoẻ sinh sản tỉnh (TT CSSKSS), đơn vị được giao nhiệm vụ triển khai các hoạt động chuyên môn về lĩnh vực dinh dưỡng, thường xuyên phân công cán bộ chuyên trách huyện mỗi năm có 6 lần trực tiếp làm công tác truyền thông giáo dục nhóm cộng đồng tại mỗi xã.

Không chỉ có vậy, để tăng cường hoạt động PC SDDTE dưới 5 tuổi, hàng năm TT CSSKSS tỉnh đều tổ chức các lớp tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ, hướng dẫn các hoạt động của chương trình cho cán bộ BCĐ chương trình các cấp, cán bộ chuyên trách tuyến huyện. Do mạng lưới cộng tác viên dinh dưỡng hàng năm biến động nên các huyện cũng chú trọng đến huấn luyện cộng tác viên và chuyên trách của các xã, phường, thị trấn về PC SDDTE. Nhờ vậy, hoạt động theo dõi tăng trưởng của trẻ thường xuyên được duy trì. Hàng năm, tỷ lệ trẻ dưới 2 tuổi được theo dõi cân nặng thường xuyên, hàng tháng luôn đạt trên 95%, riêng năm 2010 đạt  98,2%; trẻ dưới 5 tuổi được theo dõi cân nặng hàng năm lồng ghép với chương trình uống Vitamin A nên đạt tỷ lệ cao.

Ngoài tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân, theo dõi tăng trưởng của trẻ v.v... việc phục hồi dinh dưỡng cho trẻ em và các bà mẹ có thai, bà mẹ có con dưới 2 tuổi cũng được quan tâm, triển khai đều đặn hàng năm, đặc biệt là với những xã vùng sâu, vùng xa. Ngoài số lượng nhỏ các cháu SDD được hưởng chế độ phục hồi do chương trình T.Ư cấp uỷ quyền, hàng năm chương trình còn dành một phần kinh phí hỗ trợ của tỉnh  cho các hoạt động này với mức phục hồi 36.000 đồng/trẻ/3 tháng. Từ năm 2001 đến nay có hơn 2.500 bà mẹ mang thai và trên 26.800 bà mẹ cho con bú được phục hồi dinh dưỡng, từ đó truyền nguồn dinh dưỡng cho con để nâng cao sức khoẻ, sức đề kháng của trẻ. Năm 2003, TT CSSKSS tỉnh còn phối hợp cùng Viện dinh dưỡng triển khai 2 mô hình sử dụng sữa đậu nành vào bữa ăn giữa giờ cho các cháu nhà trẻ mẫu giáo, đến nay đã nhân rộng lên 82 mô hình và được người dân hưởng ứng.

Những việc làm này đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc trẻ, nhờ đó tỷ lệ suy dinh dưỡng cho trẻ em  dưới 5 tuổi giảm đáng kể, từ 28,1% năm 2001 xuống còn dưới 18% năm 2010. Năm 2001, toàn tỉnh có tới 28 xã có tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng chiếm trên 30%, thì nay chỉ còn 2 xã là xã Nam Sơn của Ba Chẽ (30,06%) và xã Quảng Đức của Hải Hà (31,51%). Số lượng trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng giảm đáng kể đã góp phần nâng cao thể chất, trí lực cho các thế hệ tương lai sau này của tỉnh, từ đó góp phần đưa tỉnh ngày càng phát triển vững mạnh.