Phòng chống tham nhũng: báo chí chùng, chứ cơ quan hữu quan không chùng

Trước phiên báo cáo về công tác phòng chống tham nhũng, chúng tôi đã chuyển những thắc mắc về những vụ án tham nhũng được coi là “đầu voi đuôi chuột” đến Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền.

Ông Truyền giải thích:

- Có những vụ bản chất không nghiêm trọng nhưng do cách xử lý của các cơ quan chức năng chưa thật rõ ràng, dứt khoát đã dẫn đến hiểu lầm. Có thể do thông tin ban đầu các cơ quan chức năng nắm chưa đầy đủ, trong quá trình điều tra, các chứng cứ có được thì thấy vấn đề lại khác. Cơ quan chức năng cũng chỉ có thể xử đúng bản chất vấn đề, sai đến đâu xử lý đến đó.

Việc “chùng” xuống là do cách thông tin. Chủ tịch tỉnh Cao Bằng cũng vậy, bản chất là không vụ lợi cá nhân. Ông này cũng đã chịu kỷ luật nhưng cho đến giờ chúng ta chưa công bố nên dư luận không biết.

* Tỉ lệ tố cáo án tham nhũng rất cao nhưng số vụ tham nhũng ta phát hiện lại không tương ứng? Nhiều ý kiến nói chống tham nhũng đang chùng xuống?

- Từ 1-10-2007 đến 31-8-2008 chúng tôi nhận được 102.314 đơn khiếu nại, tố cáo. Trong hơn 8.000 đơn thư tố cáo, có khoảng 1.000 đơn thư liên quan đến tham nhũng. Trung bình những tố cáo tham nhũng chiếm 10% tổng số đơn thư. Tuy vậy, qua kiểm tra không phải tất cả tố cáo đều đúng. Nhiều người đòi đất, cán bộ giải quyết họ không vừa lòng, họ quay sang tố cáo cán bộ đó tham nhũng. Chỉ 4% đơn thư tố cáo tham nhũng thật sự có vấn đề.

Phát hiện tham nhũng hiện nay đang nhờ các cơ quan chức năng là chính. Đang rất cần dân, báo chí phanh phui ra tham nhũng. Nếu được nói trên diễn đàn Quốc hội, tôi sẽ nói công tác chống tham nhũng hiện không chùng xuống, nếu chùng xuống thì chỉ có báo chí chùng, còn các cơ quan chống tham nhũng khác không chùng. Trước đây tôi thấy báo chí hăng hái nêu rất nhiều, gần như số nào cũng có. Nhưng gần đây lại thấy rất trầm lắng.

* Sắp tới có biện pháp nào đột phá không, thưa ông?

- Chống tham nhũng vẫn theo chủ trương, như nghị quyết trung ương 3 nói phải nêu cao trách nhiệm cấp ủy, người đứng đầu. Trong năm qua đã có 40 trường hợp người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu bị xử lý do thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng (xử lý hình sự chín trường hợp, xử lý hành chính 31 trường hợp). Điển hình là nguyên phó chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên bị khởi tố do thiếu trách nhiệm để xảy ra vụ tham nhũng trong dự án xây dựng tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Tuy nhiên, vẫn còn một số vụ đáng lẽ phải được xem xét trách nhiệm người đứng đầu nhưng chưa được thực hiện triệt để. Sắp tới phải tiếp tục siết trách nhiệm người đứng đầu. Rồi sẽ triển khai mạnh giải pháp phòng ngừa, nêu rõ các quy trình, thủ tục hành chính, quy định về định mức, tiêu chuẩn… để ngăn chặn từ xa. Các nước trên thế giới cũng tập trung vào những vấn đề này. Thực tế do có ngăn chặn nên đã có 34 cán bộ, công chức nộp lại quà tặng cho cơ quan với tổng giá trị trên 1,25 tỉ đồng.

* Các nước họ có cơ chế công khai rất rộng. Người dân cũng thắc mắc ta đã cho kê khai tài sản cán bộ, tại sao không công khai để dân giám sát. Sắp tới Thanh tra Chính phủ có kiến nghị công khai điều này không?

- Luật không quy định công khai mà chỉ yêu cầu thẩm tra khi bị tố cáo, hay trước khi bổ nhiệm. Nếu thẩm tra thấy không đúng mới công khai. Ngay trong Quốc hội cũng nhiều người nói phải công khai nhưng Hiến pháp đã quy định người dân có quyền giữ bí mật tài sản của mình. Nên chúng tôi không thể kiến nghị sửa hiến pháp được. Hiến pháp chưa sửa thì chưa thể công khai.