An Dương Vương cởi trần đóng khố, đi chân đất, trong khi Triệu Đà, Trọng Thủy xiêm áo lộng lẫy. Đó là những hình vẽ xuyên suốt trong cuốn truyện tranh An Dương Vương và Nhà nước Âu Lạc do NXB Giáo dục in năm 2007. TS Nguyễn Việt, Giám đốc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á nêu ý kiến, đừng phóng tác An Dương Vương bằng sự nông cạn.
Nhiều người trong giới nghiên cứu lịch sử - văn hóa, cho rằng trang phục của vua chúa thời đó không sự chênh lệch như vậy giữa hai quốc gia.
Đây là những hình vẽ trong cuốn sách: Những người thuộc vương triều An Dương Vương đều đóng khố, trong khi người đến từ nước Triệu Đà áo quần chỉnh tề
Không chỉ An Dương Vương, trong cuốn sách nói trên, cả dân thường và quân sĩ đều mình trần, phần dưới thân che bằng lá cây. Riêng Mỵ Châu có mặc váy và yếm. Trong khi đó, người Hán từ quân đến tướng đều có áo mũ.
Về những hình vẽ này, nhà nghiên cứu Vũ Kim Biên cho rằng: “Nhiều họa sĩ và làm điêu khắc không hiểu, cứ tưởng tượng và phóng tác, chứ giới sử học không bao giờ nói thời Hùng Vương đóng khố”. Theo ông Biên, nhiều sử sách ghi rằng, ngay khi người Hán vào nước ta đô hộ, họ đã bắt người dân cống nộp đồ tơ lụa, vải sợi.
Ông Biên lấy dẫn chứng cuốn Lịch sử Việt Nam tập I (NXB KHXH, 1971) viết về vải thời Hùng Vương: “Dấu vải in trên nhiều đồ đồng đồ gốm. Tượng người, hình người chạm khắc trên trống, thạp, cho ta biết y phục người đương thời đã khá phong phú. Người Lạc Việt mặc áo chui đầu gài khuy bên trái”. Theo nghiên cứu của ông Hán Văn Khẩn, di chỉ Phùng Nguyên cách đây 4.000 - 4.500 năm, được tính bằng phương pháp carbon C14, có những loại xe sợi.
Cuốn Lịch sử Vĩnh Phú của tác giả Vũ Kim Biên và Lê Tượng (in năm 1980) viết: “Cuối thời Vua Hùng tầng lớp trên may mặc khá xa hoa. Ở di chỉ Làng Cả (Việt Trì) tìm thấy bộ khoá dây lưng bằng đồng mỗi bên tạc 4 con rùa trang trí rất đẹp, to khoẻ, dự đoán là của một vị quan võ”.
Hình ảnh An Dương Vương và Mỵ Châu lên ngựa chạy ra phía biển
Có nhiều năm nghiên cứu về gốm cổ, họa sĩ Trần Khánh Chương, chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, cho biết: “Người ta đã tìm được những dọi xe chỉ ở hầu hết di tích đồ gốm đất nung trên cả nước cách đây khoảng 3.000 - 4.000 năm, chứng tỏ thời đó người ta đã dệt được vải. Dứt khoát ông vua phải được mặc loại vải tốt nhất của thời kỳ ấy”. Do vậy, ông Chương cho rằng vấn đề chỉ là vải thô hay vải tinh, có hoa văn hay chưa có hoa văn và quần áo may theo kiểu gì.
Theo họa sĩ Trịnh Quang Vũ, tác giả cuốn Lịch sử trang phục các triều đại phong kiến và Lược sử mỹ thuật Việt Nam, thời Âu Lạc không những có vải, mà còn có cả nghề thêu với nhiều nét hoa văn, thậm chí đã có áo tứ thân với nhiều chất liệu vải khác nhau. Ông Vũ nhấn mạnh, trang phục của giới quý tộc thời đó rất phong phú về kiểu dáng, ngoài ra còn có cả trang sức làm từ ngọc, vàng, bạc và nghề mạ vàng bạc đã phát triển.
“Trong cuốn Lược sử mỹ thuật Việt Nam của tôi còn có cả bức hình một đoàn phụ nữ mặc áo tứ thân, thắt lưng… trên bề mặt trống đồng Động Xá - Hưng Yên. Ngoài ra còn nhiều đồ trang sức làm từ vàng. Hiện nay, ở Đức và Bỉ còn đang lưu giữ hai lưỡi rìu chéo được mạ vàng của thời kỳ này”, ông Trịnh Quang Vũ nói.
Tiến sĩ Nguyễn Việt, Giám đốc Trung tâm tiền sử Đông Nam Á cũng khẳng định: “Thời đó đã có quần áo, khăn lụa rất đẹp”.
Trong khi hình ảnh vua Triệu Đà lại mặc áo hoàng bào lộng lẫy. Các chuyên gia cho rằng phục trang giữa hai đất nước thời đó không có sự cách biệt đến như vậy
Theo tiến sĩ Nguyễn Việt, hiện nay đã có nhiều tài liệu nghiên cứu về trang phục thời kỳ đó, họa sĩ cần tìm hiểu để tránh vẽ ra những cảnh nực cười. Ông Trịnh Quang Vũ cũng cho rằng: “Họa sĩ muốn vẽ gì thì cũng phải đọc sách”.
|
