Văn từ (còn gọi là nhà bia Văn chỉ) làng Khê Chanh (TT Quảng Yên, Yên Hưng) được xây dựng vào thế kỷ 18. Đây là nơi thờ đức Khổng Tử và tôn vinh những người con của làng Khê Chanh xưa đã từng đỗ đạt qua những khoa thi từ khoa Đinh Dậu năm 1777.
Nhà Văn từ có 5 gian, gồm 3 gian chính và 2 gian phụ. Tường xây bằng gạch chỉ, mái lợp ngói mũi. Gian giữa có 1 ban thờ Khổng Tử; 2 gian bên có 2 ban thờ những người học hành đỗ đạt của làng. Trong Văn từ có một tấm bia đá tên gọi ‘’Khê Chanh hương hiền bi’’ (Bia khắc tên người hiền làng Khê Chanh). Tấm bia đá này khắc tên 27 người con của làng Khê Chanh đỗ đạt qua các khoa thi. Xưa kia, vào tháng 2, tháng 8 hàng năm, dân làng thường tổ chức tế lễ ở Văn từ. Khi trong làng có người thi đỗ, làng tổ chức lễ Kỳ khoa để tạ ơn thần, ban phúc cho người đỗ đạt và cầu cho làng được nhiều người hiển đạt hơn; đồng thời người đỗ đạt cũng có lễ tạ ơn Thánh hiền tại Văn từ... Có thể nói Văn từ làng Khê Chanh là một công trình văn hóa lâu đời, nhằm động viên phong trào học tập của các cá nhân, gia đình, dòng họ đã có nhiều cố gắng trong việc đào tạo nhân tài cho đất nước. Đồng thời, Văn từ còn là nơi thực hiện các tín ngưỡng tốt đẹp của nhân dân địa phương, là biểu tượng của tinh thần hiếu học. Tuy nhiên, trải qua gần 200 năm, Văn chỉ Khê Chanh đã xuống cấp trầm trọng. Toàn bộ ngôi nhà 3 gian đã bị hư hỏng nặng, tường nứt, đổ, mái ngói vỡ, sập... Do đó, từ lâu nhân dân địa phương không còn tổ chức các hoạt động tín ngưỡng, khuyến học, khuyến tài Văn từ nữa.
Trước thực trạng này, người dân TT Quảng Yên, đặc biệt là con em làng Khê Chanh đã nhiều lần đề nghị TT Quảng Yên và huyện Yên Hưng trùng tu, tôn tạo Văn chỉ. Ngày 8-8-2008, UBND huyện Yên Hưng đã đồng ý cho UBND TT Quảng Yên và nhân dân làng Khê Chanh (xưa) trùng tu Văn từ và khôi phục hoạt động tín ngưỡng thờ đức Khổng Tử và các tiên hiền, tổ chức các hoạt động khuyến học, khuyến tài tại di tích Văn từ. Theo đó, việc trùng tu di tích Văn từ Khê Chanh phải được thực hiện bằng phương thức xã hội hóa. Được sự đồng ý của huyện, UBND TT Quảng Yên và nhân dân làng Khê Chanh đã tổ chức vận động các doanh nghiệp, tổ chức, gia đình và cá nhân trong, ngoài thị trấn đóng góp kinh phí, vật liệu để trùng tu Văn từ Khê Chanh. Ban đầu, kinh phí dự tính vào khoảng 200 triệu đồng. Được sự ủng hộ của nhân dân, sau một thời gian chuẩn bị, ngày 7-3-2009, Văn từ làng Khê Chanh được khởi công xây dựng. Do toàn bộ công trình đã bị hư hỏng nên Nhà bia Văn chỉ làng Khê Chanh phải xây dựng lại toàn bộ dựa trên kiến trúc cũ. Do đó, kinh phí xây dựng phát sinh, lên tới khoảng 300 triệu đồng. Trong khi đó, kinh phí đóng góp mới chỉ được 120 triệu đồng.
Ông Bùi Trung Hiển, đại diện Ban Chỉ đạo trùng tu, tôn tạo nhà Văn chỉ Khê Chanh, cho biết: ‘’Thời gian qua, chúng tôi đã tiếp nhận hơn 120 triệu đồng của hàng trăm tập thể, cá nhân đóng góp xây dựng nhà bia Văn chỉ. Tuy nhiên, số kinh phí này chỉ đủ để thanh toán một nửa kinh phí xây dựng nhà bia, ngoài ra các hạng mục phụ trợ như sân, tường bao, công trình vệ sinh vẫn chưa có kinh phí để thực hiện. Vì vậy, chúng tôi rất mong các tổ chức, cá nhân cùng tham gia đóng góp để Văn từ làng Khê Chanh được phục hồi và tiếp nối truyền thống khuyến học, khuyến tài của cha ông...”.
Được biết, người dân làng Khê Chanh dự định sẽ khôi phục lại những hoạt động khuyến học, khuyến tài trước kia của cha ông ở nhà bia Văn chỉ, đồng thời sử dụng nơi này để làm nơi tuyên dương học sinh giỏi, trao quỹ khuyến học của các dòng họ trong làng, lập ‘’Sổ vàng’’ ghi tên những học sinh thi đỗ đại học... Hiện nay, những dự tính tốt đẹp này không biết bao giờ mới thành hiện thực do việc khôi phục Văn từ Khê Chanh gặp khó khăn vì thiếu kinh phí. Hy vọng sẽ có thêm nhiều tập thể, cá nhân tham gia, đóng góp để việc trùng tu, khôi phục Văn từ Khê Chanh sớm hoàn thành, tiếp tục tôn vinh truyền thống hiếu học của người Khê Chanh xưa và nay.
