Chắc hẳn nhiều người vẫn còn nhớ cách đây chừng 5 năm, các hộ dân ở Hải Yên bị chính quyền cưỡng chế phá dỡ nhà cửa đã khiếu kiện gay gắt. Trong vụ việc ấy, cả chính quyền và người dân đều có cái sai.
Vụ việc là bài học đắt giá cho Đảng bộ, chính quyền phường Hải Yên về việc phát huy dân chủ ở cơ sở, sự cần thiết phải công khai những việc để dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.
Một góc phường Hải Yên (TP Móng Cái) hôm nay.
Hải Yên có diện tích tự nhiên là 45km2, có 6,8km đường biên giới. Cơ cấu kinh tế của phường là tiểu thủ công nghiệp - dịch vụ gắn với nông - lâm - ngư nghiệp. Tuy nhiên, có trên 60% số hộ dân của phường sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp nên đời sống kinh tế còn gặp nhiều khó khăn. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo ở đây còn cao so với các phường trên địa bàn thành phố; kết cấu hạ tầng đang trong thời kỳ quy hoạch, chưa ổn định và chưa được đầu tư đúng mức, nên có nhiều ảnh hưởng đến đời sống nhân dân.
Đồng chí Vũ Tiến Chung, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND phường Hải Yên cho biết, từ những việc làm và bài học kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ trong phường trước đây, những năm gần đây, Đảng uỷ phường đã quán triệt tốt phương châm mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X xác định “Dân chủ xã hội chủ nghĩa vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới...”. Lãnh đạo phường cũng luôn xác định, việc phát huy tốt dân chủ ở cơ sở sẽ góp phần tích cực vào việc phát triển KT-XH, đảm bảo quốc phòng - an ninh, tăng cường xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ở cơ sở. Chính vì thế nên theo đồng chí Bí thư Đảng uỷ phường thì hai chữ dân chủ không nằm trong các nghị quyết của cấp uỷ như trước kia mà đã được Đảng uỷ phường tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, đã thực sự đi vào đời sống thực tiễn.
Qua tìm hiểu được biết, Đảng uỷ phường đã có nhiều giải pháp để lãnh đạo, chỉ đạo phát huy dân chủ ở cơ sở. Trước tiên, Đảng uỷ tập trung thực hiện dân chủ trong Đảng để từ đó dân chủ được phát huy rộng rãi trong hệ thống chính trị và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội ở địa phương. Trong tổ chức Đảng, mọi việc từ công tác cán bộ, đến việc bàn thảo các giải pháp lãnh đạo hệ thống chính trị, lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ của địa phương đều được cấp uỷ phường tổ chức thảo luận, quyết định một cách dân chủ. Vì thế, các chủ trương, nghị quyết mà Đảng uỷ phường đề ra đều có sự thống nhất cao. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền phường trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ đều chú trọng đảm bảo phát huy dân chủ. Cụ thể, mọi thủ tục hành chính đều được công khai theo quy định tại bộ phận một cửa và tới đây sẽ được công khai tại tất cả các nhà văn hoá ở các khu dân cư trong phường. Đặc biệt, phường Hải Yên đã chú trọng công khai các quy hoạch, việc đầu tư kết cấu hạ tầng như đường, điện, trường, trạm, xây dựng kênh mương thuỷ lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp... để cho dân biết, bày tỏ ý kiến. Dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng, MTTQ và các đoàn thể phường cũng đã đổi mới nội dung, hình thức hoạt động; tăng cường tham mưu thực hiện tốt các giải pháp, nhất là việc phát huy dân chủ trong tổ chức mình để đáp ứng kịp thời các nguyện vọng chính đáng của đoàn viên, hội viên. Thế nên, đoàn viên, hội viên các tổ chức đoàn thể trong phường đã tích cực phản ánh tâm tư, nguyện vọng để tổ chức của mình phản ánh, tham gia giám sát, phản biện việc thực hiện các chủ trương, chính sách tại địa phương. MTTQ bên cạnh việc thường xuyên nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng nhân dân đã thực hiện tốt công tác phản biện, tham gia xây dựng chính quyền, tổ chức tốt các đợt lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do HĐND phường bầu ra.
Do Đảng uỷ và cả hệ thống chính trị phường tích cực triển khai các giải pháp phát huy dân chủ ở cơ sở nên ý thức làm chủ của nhân dân được tăng cường. Nhân dân đã chủ động phát hiện và phản ánh tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, việc lấn chiếm đất đai và xây dựng trái phép... trên địa bàn để chính quyền phường có giải pháp xử lý kịp thời.
Đồng chí Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND phường cho biết thêm rằng, do là địa bàn biên giới, diện tích rộng nên tình trạng lấn chiếm đất đai, xây dựng trái phép diễn ra hằng ngày. Vì thế, nếu không biết dựa vào nhân dân thì chính quyền phường dù có tích cực đến mấy đi chăng nữa cũng không thể phát hiện được những trường hợp cố tình vi phạm. Nhân dân trong phường do nắm rõ các chủ trương, chính sách nên đã tích cực tham gia phát triển KT-XH, nhiệt tình hưởng ứng các phong trào thi đua để xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư, giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn.
Trong quá trình thực hiện dân chủ ở cơ sở, những cán bộ, đảng viên và quần chúng nào vi phạm đều bị cấp uỷ, chính quyền phường xử lý nghiêm minh. Trong nhiệm kỳ trước, Đảng uỷ phường kiểm điểm 15 đảng viên có dấu hiệu vi phạm, xử lý kỷ luật 13 đảng viên, xoá tên 2 người ra khỏi Đảng. Vừa qua, Đảng uỷ phường đã thi hành kỷ luật 1 đảng viên tại chi bộ 5 vì hộ gia đình đảng viên này san gạt mặt bằng sử dụng đất trái quy định.
Với nhiều biện pháp, thực hiện nghiêm minh trong cả hệ thống chính trị, Đảng bộ phường Hải Yên đã phát huy tốt dân chủ ở cơ sở, góp phần tích cực vào việc phát triển KT-XH ở địa phương.