Anh Lê Quang Nam (sinh năm 1975) và chị Bùi Thị Oanh (sinh năm 1977) đều là CN Công ty CP Quốc tế Hoàng Gia. Họ đăng ký kết hôn ngày 18-5-1996 tại UBND phường Bãi Cháy (TP Hạ Long). Vợ chồng có một con chung.
Đầu năm 2001, anh Nam nhận chuyển nhượng 64m2 đất vườn tại tổ 3, khu 5 (phường Bãi Cháy) của ông Dương Văn Chung và khoảng 52m2 (đất vườn) của ông Nguyễn Ngọc Thuyết (chủ sử dụng đất liền kề). Tháng 9-2002, vợ chồng anh Nam thuê đội thợ của ông Nguyễn Ngọc Nhẽ (quê ở Vĩnh Bảo - Hải Phòng) xây 5 gian nhà cấp 4, tổng diện tích 98,5m2 trên thửa đất diện tích 146,5m2; trong đó bao gồm cả 2 miếng đất đã mua và 26,56m2 thuộc quyền quản lý của Công ty CP QT Hoàng Gia. Ngày 30-9-2002, UBND phường Bãi Cháy lập biên bản vi phạm hành chính, và ngày 10-10-2002, UBND TP Hạ Long ban hành Quyết định số 804/2002/QĐ-UB xử phạt anh Lê Quang Nam 1.459.000đ, căn cứ các hành vi: Tự tiện chuyển đổi, chuyển nhượng quyền sử dụng đất (QSDĐ); sử dụng đất không đúng mục đích; xây nhà không có giấy phép và chưa có giấy chứng nhận QSDĐ hợp pháp, ‘’buộc phải tháo dỡ công trình trái phép’’, nếu không tự nguyện sẽ bị ‘’cưỡng chế thi hành’’. Thế nhưng QĐ này đã không được thực hiện triệt để. Tháng 10-2004, anh Nam đăng ký QSDĐ. Ngày 25-1-2005, anh Nam tiếp tục có đơn xin cấp QSDĐ. Cả 2 văn bản này (do anh Nam viết) đều ghi cả tên vợ, tên chồng, tên con là Lê Huy Hoàng, nộp theo cơ chế ‘’một cửa’’ tại UBND phường Bãi Cháy. Trong thời gian chờ xác minh nguồn gốc thửa đất, vợ chồng anh Nam phát sinh mâu thuẫn, hai người sống ly thân. Anh Nam gặp lại ông Chung và ông Thuyết, ‘’nhờ” 2 ông này viết lại giấy chuyển nhượng QSDĐ, với người mua là ông Lê Quang Ngọc và bà Vũ Thị Mỳ (là bố mẹ đẻ của anh Nam), mà theo trình bày của anh Nam “cho dễ làm sổ đất”. Tin điều này, ông Chung và ông Thuyết làm theo. Giấy viết tay của ông Chung còn bao gồm cả phần đất của ông Thuyết và của Công ty CPQT Hoàng Gia (160m2). Sau khi có được 2 văn bản ‘’làm lại’’ này, ông Ngọc đến UBND phường Bãi Cháy, xin rút lại ‘’hồ sơ xin cấp QSDĐ’’ của vợ chồng con trai mình. Cán bộ địa chính ở đây là anh Mai Đức Thanh, không xem xét đến tư cách pháp lý của ông Ngọc đã trao trả luôn bộ hồ sơ đang quản lý của vợ chồng anh Nam cho ông Ngọc, và nhận luôn bộ hồ sơ xin cấp QSDĐ mới mang tên ông Lê Quang Ngọc và bà Vũ Thị Mỳ.
Sau khi có những “bảo đảm” này, ngày 10-7-2007, anh Nam chính thức khởi kiện xin ly hôn với chị Bùi Thị Oanh.
Sau khi biết mình đã vô tình làm hại người khác, ông Chung và ông Thuyết đều có đơn gửi đến TAND TP Hạ Long trình bày lại toàn bộ sự việc. Hai ông khẳng định việc bán đất chỉ riêng cho anh Nam vào năm 2001, và đầu năm 2002, chứ không cho bất cứ một người nào khác. Việc viết lại văn bản theo yêu cầu của anh Nam thực hiện về sau này, trước khi vợ chồng họ đưa đơn xin ly hôn. Giấy viết sau của ông Chung còn không có giá trị pháp lý, vì không đúng sự thật khách quan. Ông Thuyết còn khẳng định thêm: Gia đình ông ở cùng tổ dân với ông Ngọc. Chưa bao giờ vợ chồng ông Ngọc đặt vấn đề mua đất của ông, cũng như việc phải nhờ con trai đứng tên mua đất hộ.
Ông Nguyễn Ngọc Nhẽ cũng có lời khai tường trình việc xây dựng thuê cho vợ chồng anh Nam. Ông khẳng định trong quan hệ dân sự này, không có việc hợp đồng thuê khoán, cũng như việc giám sát thi công và quyết toán công trình của vợ chồng ông Ngọc. Làm sao kết luận được 2 người này là chủ đầu tư của căn nhà? ấy vậy nhưng án sơ thẩm vẫn tuyên ‘’buộc anh Lê Quang Nam và chị Bùi Thị Oanh phải trả cho ông Ngọc, bà Mỳ 5 gian nhà cấp 4, rộng 98,2 m2, xây trên diện tích 142,56 m2 đất tại tổ 3, khu 5, phường Bãi Cháy, TP Hạ Long, (định vị) phía bắc giáp đường bê tông của xóm, dài 7,2m; phía nam giáp Công ty CPQT Hoàng Gia, dài 7,2m; phía đông giáp nhà ông Bảo và ông Thuyết; phía tây giáp nhà ông Hải (đều cùng một kích thước), dài 19,8m. (Trị giá toàn bộ tài sản) là 300.000.000đ (trong đó trị giá nhà là 100.000.000đ và trị giá đất là 200.000.000 đ), nhà và đất chưa có GCNQSDĐ và QSHN... Ông Ngọc, bà Mỳ có nghĩa vụ hoàn thiện thủ tục xin cấp QSHN và QSDĐ tại cơ quan có thẩm quyền”.
Với phán quyết này, Toà đã không đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của chị Bùi Thị Oanh và anh Lê Quang Nam (thực sự anh Nam tìm cách chuyển cho bố mẹ, để không phải chia tài sản với vợ khi ly hôn). Điều 27, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 đã quy định rõ ‘’Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ chồng tạo ra... trong thời kỳ hôn nhân”. ở đây, dù việc mua đất chỉ do một mình anh Nam thực hiện, nhưng không đủ chứng cứ xác định là tài sản riêng của anh Nam thì QSDĐ đã nhận chuyển nhượng trong thời kỳ hôn nhân phải là của chung 2 vợ chồng anh Nam, nếu không có tranh chấp nào khác. Chính vì có chuyện thay đổi người xin cấp QSDĐ, và chưa xác định được thửa đất trong Bản đồ địa chính năm 1998, nên việc xin cấp QSDĐ của các bên liên quan chưa được cơ quan hành chính Nhà nước giải quyết, mà vẫn đang trong quá trình xem xét. Phán quyết của TAND TP Hạ Long đã không những thiếu tôn trọng cơ quan khác, mà vô hình chung đã thừa nhận nhiều sai trái của người sử dụng đất theo Quyết định số 804... Đấy là chưa kể đến phán quyết này xâm hại nghiêm trọng quyền quản lý đất của Công ty CP QT Hoàng Gia, khi doanh nghiệp này ‘’bỗng dưng bị cắt 26,56 m2’’ cho vợ chồng ông Ngọc, mà chưa rõ là doanh nghiệp bị vợ chồng anh Nam lấn chiếm hay đang thực hiện một giao dịch dân sự nào khác? Qua vụ việc này, cho thấy sự tuỳ tiện của cán bộ UBND phường Bãi Cháy khi giao và nhận hồ sơ, và sự đánh giá chứng cứ không khách quan của thẩm phán thụ lý vụ án.
Chắc chắn với sự phán quyết vô lý này, vụ án sẽ không dừng ở đây. Những người theo dõi vụ án đang đặt câu hỏi: Đây là do yếu kém năng lực của những người có trách nhiệm, hay có sự khuất tất đằng sau?
