Thành phố Hạ Long những năm gần đây phát triển đô thị một cách nhanh chóng, điều này tạo ra sự phát triển vượt bậc song cũng gây ra nhiều khó khăn trong công tác quản lý đất đai, quản lý đô thị và hoạt động xây dựng.
Chỉ tính riêng năm 2007 thành phố đã phát hiện và xử lý hành chính 350 trường hợp vi phạm Luật Đất đai, trong đó có 179 trường hợp lấn chiếm đất đai; 134 trường hợp sử dụng đất sai mục đích và 37 trường hợp chuyển nhượng đất đai trái phép. Trong thời gian này các cơ quan quản lý cũng phát hiện và xử lý 1.104 trường hợp vi phạm hoạt động xây dựng (trong đó có 935 trường hợp xây dựng không phép; 54 trường hợp xây dựng sai phép và 125 trường hợp vi phạm khác); tổ chức cưỡng chế phá dỡ 24 trường hợp công trình xây dựng vi phạm.
TP Hạ Long cưỡng chế tháo dỡ các công trình lấn chiếm đất đai và xây dựng trái phép tại tổ 69, Khu 6, phường Cao Xanh. ảnh: CTV
Qua các con số trên cho thấy công tác quản lý đất đai, quản lý các hoạt động xây dựng của TP Hạ Long còn nhiều bất cập và khó khăn. Theo báo cáo của Phòng Tài nguyên Môi trường và Phòng Quản lý đô thị thì tình trạng vi phạm trong san gạt, lấn chiếm đất đai, xây dựng trái phép diễn ra phức tạp, trên diện rộng và tập trung nhiều ở các phường, xã xa trung tâm và phường xã có các dự án đô thị đang triển khai như: Giếng Đáy, Hà Khẩu, Hà Tu, Hồng Hà, Cao Thắng, Bãi Cháy, Hùng Thắng, Cao Xanh… Mặc dù vậy, nhiều trường hợp vi phạm không được phát hiện sớm và xử lý kịp thời dứt điểm, nên vụ việc ngày càng thêm phức tạp, khó xử lý, nhiều trường hợp vi phạm nghiêm trọng, đẩy thành phố vào tình thế buộc phải chấp nhận hoặc bất lực không thể cưỡng chế được. Chẳng hạn như các trường hợp xây dựng trái phép và sai phép tại khu đô thị Đông Hùng Thắng; các trường hợp xây dựng trái phép dọc hai bên Quốc lộ 18 và đường dẫn lên cầu Bãi Cháy; công trình xây dựng vượt tầng cao tại Yết Kiêu và Bạch Đằng…
Để xảy ra tình trạng này là do công tác phối kết hợp giữa các đơn vị, phòng, ban, phường, xã thuộc thành phố trong công tác quản lý đất đai, quản lý đô thị và hoạt động xây dựng còn mang nặng tính hình thức, không có kế hoạch và phương án cụ thể nên chất lượng kiểm tra giám sát chưa cao. Thậm chí, nhiều trường hợp công trình xây dựng không phép có quy mô kiên cố, nhiều tầng nhưng không bị phát hiện, không bị xử lý. Đã thế, trong một số trường hợp thái độ xử lý vi phạm của các cấp chính quyền từ phường, xã đến thành phố vẫn chưa tỏ rõ sự kiên quyết, nên hiệu quả chưa cao và chưa tạo được sự vào cuộc đồng bộ, có tính răn đe, giáo dục trong quá trình xử lý. Bên cạnh đó những nguyên nhân khách quan như: Hệ thống quy định về quản lý đất đai thay đổi liên tục, có những quy định không phù hợp với thực tiễn, thiếu sự đồng bộ, phức tạp, chồng chéo; trình tự thủ tục hành chính rườm rà; đội ngũ cán bộ quản lý thiếu về số lượng, yếu về chất lượng; ý thức chấp hành pháp luật về đất đai, hoạt động xây dựng của một bộ phận nhân dân còn yếu… cũng gây rất nhiều khó khăn cho công tác này.
Nhận thức được những khó khăn trong công tác quản lý đất đai, quản lý đô thị và hoạt động xây dựng, TP Hạ Long đã đưa ra các giải pháp: Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; giảm tối đa các thủ tục, hồ sơ không cần thiết trong việc cấp QSDĐ, cấp phép xây dựng, xây dựng cơ chế phân công, phân nhiệm rõ ràng đúng chức năng và nhiệm vụ cho từng đơn vị, cá nhân từ thành phố đến các phòng, ban, phường, xã. Đồng thời, uỷ quyền và phân cấp mạnh trong công tác quản lý hoạt động xây dựng cho các phòng, ban và các phường, xã. Thành phố củng cố kế hoạch cụ thể để củng cố kiện toàn đủ cán bộ chuyên môn cho các đơn vị: Phòng quản lý đô thị, Tài nguyên môi trường, Đội thanh tra xây dựng và quản lý đô thị, cán bộ quản lý xây dựng và địa chính tại UBND các phường, xã với nguyên tắc tuyển chọn cán bộ có chuyên môn được đào tạo cơ bản, chính quy, tâm huyết với nghề, có phẩm chất đạo đức tốt và bố trí đúng người, đúng việc.
