Kể từ khi Luật Doanh nghiệp ra đời cùng với những chính sách cởi mở, thông thoáng của Nhà nước, của tỉnh việc tiến hành thành lập doanh nghiệp đã trở nên đơn giản hơn.
Nhiều doanh nghiệp sau khi được thành lập đã hoạt động có hiệu quả. Nhưng cũng có doanh nghiệp trong quá trình hoạt động kinh doanh không thực hiện đúng quy định của pháp luật hoặc thành lập doanh nghiệp chỉ là hình thức, để lấy tư cách pháp nhân vay vốn ngân hàng hoặc vì một mục đích khác. Điều này cho thấy sự buông lỏng quản lý Nhà nước của các cơ quan chức năng đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh (DNNQD) và đang là vấn đề quan tâm của nhiều địa phương trong đó có thị xã Cẩm Phả.
Trên địa bàn TX Cẩm Phả vẫn còn nhiều cửa hàng kinh doanh gas tại nhà cao tầng và có người ở như thế này.
Theo thống kê của Phòng Kinh tế TX Cẩm Phả: Từ năm 2006 trở lại đây trên địa bàn thị xã có khoảng 200 doanh nghiệp mới được thành lập, nâng tổng số doanh nghiệp NQD trên địa bàn lên 373 doanh nghiệp. Trong tổng số các doanh nghiệp kể trên có 38 doanh nghiệp, hộ kinh doanh gas hoá lỏng, trong đó có tới 6 hộ kinh doanh không đủ điều kiện. Theo Thông tư hướng dẫn số 15/1999/TT-BTM của Bộ Thương mại ngày 19-5-1999 và Công văn số 3321/UBND ngày 16-12-2005 của UBND tỉnh về việc quản lý hoạt động kinh doanh gas, trong đó quy định: Kể từ ngày 1-1-2006 dừng cấp điểm làm cửa hàng kinh doanh khí hoá lỏng tại nhà có người ở và nhà cao tầng, thế nhưng 6 điểm kinh doanh này vẫn có vị trí nằm trong khu vực nội thị, hoạt động kinh tại nhà cao tầng và có người ở. Nhiều người dân xung quanh các cửa hàng bán gas này đã đặt câu hỏi không biết cấp có thẩm quyền nào cho phép hay hộ kinh doanh tự ý? Đối với các cơ sở lưu trú cũng vậy, trong phạm vi điều chỉnh của Pháp lệnh Du lịch và Nghị định 39/2000/NĐ-CP ngày 24-8-2000 của Chính phủ quy định cơ sở lưu trú du lịch phải đảm bảo về hình thức, quy mô, địa điểm và cơ sở vật chất trang thiết bị cũng như các điều kiện về an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn thị xã mới chỉ có 2 khách sạn và 7 nhà nghỉ được xếp hạng đủ tiêu chuẩn hoạt động, còn lại có khoảng 50 cơ sở lưu trú chưa làm thủ tục xếp hạng. Điều đó cũng có nghĩa là các cơ sở kinh doanh này đang hoạt động trái với quy định của pháp luật, có nguy cơ ảnh hưởng tới trật tự trị an xã hội và nhiều vấn đề khác. Bên cạnh đó, cũng tại địa bàn Cẩm Phả còn có hiện tượng như Công ty TNHH Du lịch Thương mại NICOLAS, địa chỉ trụ sở chính tại tổ 42 khu 5, phường Cửa Ông. Người đại diện theo pháp luật của Công ty có chức danh là Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty có nơi đăng ký hộ khẩu thường trú tại 2520-EAT28 – Vancouver – BC – Canada. Tuy nhiên, qua tìm hiểu và xác minh thực tế lại không có địa điểm vừa nêu và không có người đại diện. Một trường hợp khác là Công ty cổ phần Tư vấn và Khai thác mỏ. Người đại diện theo pháp luật của Công ty với chức danh là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc lại là một cán bộ Hải quan...
Có phải cơ quan chức năng buông lỏngquản lý?
Khi trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo Phòng Kinh tế thị xã Cẩm Phả bức xúc nói: “Để nắm được các thông tin về sự ra đời rồi đến hoạt động của các doanh nghiệp, từ nhiều năm nay, chúng tôi phải thu thập qua 7 kênh thông tin khác nhau (qua báo chí, cơ quan Văn phòng, Phòng Tài chính, Chi cục Thuế, Phòng Thống kê và thông qua kiểm tra thực tế). Tuy nhiên, một kênh thông tin quan trọng và đầy đủ nhất, kênh thông tin của cơ quan “khai sinh” ra doanh nghiệp đó là Sở Kế hoạch & Đầu tư. Nhưng trên thực tế mối quan hệ giữa cơ quan quản lý cấp huyện với cơ quan này dường như không có. Điều đó làm cho “cánh tay” quản lý Nhà nước không được nối dài mà ngược lại gây nhiều cản trở và khó khăn hơn. Một cơ quan quản lý Nhà nước như Phòng Kinh tế cần có được thông tin đầy đủ về doanh nghiệp như có đủ năng lực và điều kiện hoạt động hay không? Điều kiện khi hoạt động phải đảm bảo những tiêu chuẩn và dựa trên nguyên tắc nào thì mới có thể làm tốt được công tác quản lý Nhà nước đối với các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn”...
Như vậy công tác quản lý Nhà nước đối với các doanh nghiệp tại các địa phương đang nảy sinh về sự thiếu thống nhất, hình thức quản lý chồng chéo và chưa có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Tình trạng này đã dẫn đến một hệ quả từ nhiều năm nay đó là thiếu sự quản lý của Nhà nước đối với một số doanh nghiệp hoặc công tác quản lý Nhà nước dễ dàng bị buông lỏng tạo cơ hội cho doanh nghiệp lợi dụng con dấu có những hành vi phạm pháp. Hiện nay, ở nhiều địa phương đang ngày càng phổ biến tình trạng doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký; dừng kinh doanh, không kinh doanh; chuyển đổi hình thức kinh doanh; thay đổi địa chỉ hoạt động kinh doanh...
Để nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước đối với các doanh nghiệp tại các địa phương trên địa bàn tỉnh, trước hết các cơ quan chức năng cần có sự phối hợp thống nhất và có thông tin nhiều chiều về doanh nghiệp cũng như hoạt động của doanh nghiệp trên từng địa bàn.
