Tình trạng các nhà bè bùng phát nhanh trong những năm qua đã làm ảnh hưởng rất lớn đến cảnh quan, môi trường Vịnh Hạ Long. Công tác quản lý gặp rất nhiều khó khăn, bởi các nhà bè sống rải rác, di chuyển liên tục, đây cũng là một nguyên nhân gây mất ANTT trên địa bàn.
Năm 1997 trên địa bàn thành phố mới có 12 hộ dân làm nghề đánh bắt hải sản, sống trên thuyền, neo đậu qua đêm trên Vịnh Hạ Long (TP Hạ Long) ở khu vực hang Bồ Nâu thuộc xã Hùng Thắng (nay là phường Hùng Thắng). Đến cuối năm 2005 tăng lên 557 nhà bè, trên 1.700 nhân khẩu với nhiều hoạt động như: Nuôi trồng thuỷ sản, kinh doanh dịch vụ ăn uống... tập trung nhiều nhất ở phường Hùng Thắng, còn lại ở 3 phường Bạch Đằng, Hồng Hải, Hồng Hà. Tình trạng các nhà bè bùng phát nhanh trong những năm qua đã làm ảnh hưởng rất lớn đến cảnh quan, môi trường Vịnh Hạ Long. Công tác quản lý gặp rất nhiều khó khăn, bởi các nhà bè sống rải rác, di chuyển liên tục, đây cũng là một nguyên nhân gây mất ANTT trên địa bàn.
Một số nhà bè được tạm kinh doanh dịch vụ ăn uống ở khu vực ven biển Cột 5, phường Hồng Hà, TP Hạ Long.
Trước tình trạng trên, UBND TP Hạ Long đã tiến hành rà soát phân loại các nhà bè, đồng thời triển khai di chuyển các nhà bè đến nơi neo đậu mới. Trong đó các hộ có hộ khẩu TP về khu vực hang Trinh Nữ, Cửa Vạn; các hộ có hộ khẩu ngoài TP yêu cầu trở về địa phương; đối với các hộ không chấp hành di chuyển sẽ đưa về khu vực cửa sông Hốt, xã Đại Yên. Song song với việc triển khai di chuyển các hộ, TP đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, đối thoại trực tiếp với các hộ dân về việc tham gia bảo vệ Vịnh Hạ Long.
Với những nỗ lực trên, TP đã cơ bản đưa hoạt động các nhà bè vào nền nếp, các điều kiện về VSMT, ANTT được tốt hơn. Đồng thời đã thành lập 14 tổ dân thuộc 3 khu: Ba Hang, Hoa Cương; Cửa Vạn; Vung Viêng, Cặp Dè và thành lập 3 tổ dân thuộc 3 phường Hồng Hải, Bạch Đằng và Hồng Hà.
Tuy nhiên, một số hộ sau khi di chuyển một thời gian, lại quay lại, hoặc chuyển đến các vị trí khác không được phép neo đậu. Vì vậy khiến cho việc quản lý, cũng như công tác đảm bảo ANTT, VSMT càng thêm phức tạp. Một khó khăn nữa là, các văn bản pháp lý cho việc quản lý nhà bè còn thiếu, không đủ cơ sở để giải quyết các vấn đề về dân cư và hoạt động của nhà bè. Đây có thể coi là nguyên nhân chính dẫn đến TP Hạ Long trong một thời gian dài rất lúng túng trong công tác quản lý và xử lý đối với các hộ nhà bè trên, trong khi về phía tỉnh cũng chỉ có một số văn bản về việc di chuyển tàu thuyền, lồng bè ra khỏi một số khu vực hay về việc cấm neo đậu tàu thuyền và lồng bè ở một số điểm hay như một số điểm được neo đậu. Tuy nhiên vấn đề quan trọng có tính then chốt để đảm bảo tính pháp lý trong việc thực hiện quản lý các hộ nhà bè trên vịnh Hạ Long, quy định vi phạm hay như chế tài xử lý thì lại chưa có. Vì vậy, cần thiết phải có nghị định của Chính phủ về vấn đề “Quản lý dân cư và các hoạt động nhà bè trên vùng di sản vịnh Hạ Long là hết sức cần thiết”. Hơn nữa do các nhà bè ở phân tán, liên tục di chuyển, nên công tác kiểm tra cần phải có nhân lực và phương tiện tuần tra cần thiết như tàu, thuyền cũng như cơ chế hoạt động.
Để việc sắp xếp quản lý và di chuyển các nhà bè trên vịnh Hạ Long thực sự có hiệu quả cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền đối với các hộ dân về Luật Di sản, Luật Bảo vệ môi trường nhằm nâng cao nhận thức của những hộ dân sống trên biển. Về lâu dài cần xây dựng các phương án, chính sách hỗ trợ cũng như tạo công ăn việc làm cho những hộ chuyển lên bờ sinh sống.
