Đứng trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và của tỉnh trong thời kỳ hội nhập, những năm qua, Ban Chấp hành Đoàn TN tỉnh luôn nhận thức và đánh giá đúng vị trí, vai trò và tầm quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là trong công tác phát triển đảng viên. Công tác phát triển đảng viên từ ĐVTN được coi là một trong những nhiệm vụ ưu tiên số một, vì đây sẽ là đội ngũ kế cận, đảm bảo sự kế thừa, phát triển của Đảng.
Những năm qua, được sự quan tâm của các cấp uỷ đảng, chính quyền, đoàn thể, sự chỉ đạo kịp thời, sát sao của các cấp bộ đoàn, cũng như sự nỗ lực, phấn đấu vươn lên của mỗi ĐVTN, công tác phát triển đảng viên trong Đoàn Thanh niên ở Quảng Ninh đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Năm 2008, Quảng Ninh được đánh giá là 1 trong 5 tỉnh có số lượng đảng viên được kết nạp từ ĐVTN nhiều nhất cả nước. Từ năm 2001 đến năm 2008, toàn Đoàn đã bồi dưỡng và giới thiệu cho Đảng 26.510 đồng chí, trong đó có 13.882 đồng chí đã được kết nạp Đảng. Số lượng đoàn viên ưu tú do Đoàn giới thiệu cho Đảng và được kết nạp tăng đều hàng năm. Số đoàn viên ưu tú do Đoàn giới thiệu cho Đảng năm 2008 tăng gấp 2,57 lần so với năm 2001 và số lượng kết nạp tăng gấp 1,75 lần, trong đó đảng viên trẻ mới được kết nạp tuổi dưới 30 chiếm đa số. Điều này đã khẳng định được vai trò và vị trí của Đoàn trong hệ thống chính trị cũng như trong xã hội.
Bên cạnh việc gia tăng số lượng đoàn viên được giới thiệu và kết nạp Đảng, thì chất lượng đội ngũ đảng viên trẻ được kết nạp từ Đoàn cũng ngày một được nâng cao cả về trình độ văn hoá, chuyên môn, lý luận chính trị. Đại đa số đảng viên trẻ có trình độ chuyên môn từ trung học phổ thông trở lên, một phần lớn có trình độ cao đẳng, đại học, tỷ lệ đảng viên trẻ có trình độ lý luận chính trị trung cấp tăng, nhiều đảng viên trẻ có trình độ cao cấp. Hầu hết ĐVTN sau khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng đã nỗ lực cố gắng phấn đấu, rèn luyện, học tập, công tác tiến bộ, phát huy phẩm chất và năng lực. Nhiều đảng viên trẻ được bổ nhiệm và giao trọng trách mới trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội: Nhiệm kỳ 2004-2009, số cán bộ, đoàn viên được cử tri giới thiệu bầu tham gia HĐND các cấp tăng 7,2% so với nhiệm kỳ trước. Từ tháng 4-2004 đến nay, toàn tỉnh có 28 đồng chí bí thư, phó bí thư đoàn cấp huyện; hơn 120 đồng chí bí thư, phó bí thư đoàn xã, phường, thị trấn luân chuyển sang giữ cương vị lãnh đạo chủ chốt trong các cơ quan thuộc hệ thống chính trị của Đảng.
Có được những chuyển biến tích cực trên, trước hết là do sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, của các cấp uỷ đảng, các cấp bộ đoàn về công tác phát triển đảng viên mới trong ĐVTN, đã tạo điều kiện và cổ vũ cuộc vận động “Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam” được thực hiện hiệu quả. Bên cạnh đó, công tác giáo dục của Đoàn thông qua các phong trào hành động cách mạng có nhiều đổi mới, sát với thực tế, thu hút được đông đảo ĐVTN tham gia, không những tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, mà còn là môi trường giúp mỗi ĐVTN cống hiến, rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành...
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát triển đảng viên trong ĐVTN ở Quảng Ninh còn bộc lộ nhiều hạn chế như: Tỷ lệ đoàn viên ưu tú được kết nạp vào Đảng so với tổng số được giới thiệu không thật sự cao. Nếu như năm 2001, tỷ lệ này là 65%, thì đến các năm 2005, 2006, 2007, 2008 là 54%, 46%, 54%, 44%. Như vậy, số lượng đoàn viên ưu tú được giới thiệu và được kết nạp Đảng tăng, nhưng tỷ lệ đoàn viên ưu tú lại có xu hướng giảm. Đây là vấn đề cần được xem xét nghiêm túc để tránh tình trạng chạy theo thành tích trong công tác giới thiệu nguồn đảng viên ở các cấp bộ đoàn.
Công tác phát triển Đảng trong thanh niên nông thôn, đặc biệt là thanh niên dân tộc, tôn giáo còn nhiều hạn chế. Mặc dù chất lượng đảng viên được kết nạp trong thanh niên ngày một được tăng cường, song nhìn chung vẫn còn thấp. Tỷ lệ đảng viên trẻ có trình độ chuyên môn sau đại học, lý luận chính trị cao cấp không nhiều. Trình độ ngoại ngữ, tin học của một bộ phận đảng viên trẻ còn yếu.
Nguyên nhân của những hạn chế trên là do vẫn còn một bộ phận ĐVTN sống thiếu hoài bão, thiếu ý chí phấn đấu, thờ ơ với các hoạt động chính trị - xã hội, sống thực dụng, lười lao động, ngại khó, ngại khổ, không chịu tu dưỡng đạo đức. Công tác giáo dục của Đoàn chưa thực sự thấm sâu vào từng đối tượng ĐVTN, chất lượng sinh hoạt chi đoàn còn thấp, thiếu sức hấp dẫn. Một số cấp bộ đoàn triển khai thiếu hiệu quả cuộc vận động “Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam”. Một số cấp uỷ đảng chưa quan tâm đúng mức trong việc lãnh đạo công tác thanh niên nói chung và công tác phát triển đảng viên trong ĐVTN nói riêng, còn biểu hiện khoán công tác này cho cấp uỷ phụ trách khối vận hoặc tổ chức Đoàn...
Trong thời gian tới, để phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế của công tác phát triển đảng viên trong ĐVTN, trước hết các cấp uỷ đảng cần nâng cao hơn nữa nhận thức và trách nhiệm đối với công tác phát triển đảng viên từ ĐVTN. Thực tiễn cho thấy những nơi nào cấp uỷ đảng, chính quyền, các ngành thường xuyên quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, hỗ trợ đối với công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nói chung và công tác phát triển đảng viên trong ĐVTN nói riêng, thì nơi đó luôn đạt được nhiều kết quả khả quan. Nơi nào “bỏ trống trận địa”, khoán trắng cho tổ chức đoàn, thì nơi đó số lượng cũng như chất lượng đảng viên được kết nạp từ đoàn sẽ thấp. Do đó, các cấp uỷ đảng, nhất là các chi bộ cần có sự quan tâm sâu sát đến công tác xây dựng Đảng từ Đoàn TN, trước tiên là công tác củng cố, xây dựng tổ chức đoàn các cấp.
Các tổ chức đoàn cần đổi mới mạnh mẽ hơn nữa công tác giáo dục của đoàn theo hướng sát với nhu cầu thực tiễn của tỉnh, địa phương và của bản thân ĐVTN, nhất là công tác giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục truyền thống, giáo dục thông qua các phong trào hành động cách mạng. Đẩy mạnh hơn nữa cuộc vận động “Đoàn viên thanh niên phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam”, “Tuổi trẻ Quảng Ninh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, qua đó góp phần tạo ra môi trường giáo dục, rèn luyện cho ĐVTN, từ đó có động cơ và mục tiêu phấn đấu vào Đảng trong sáng. Qua đó, chúng ta mới phát hiện nhiều nhân tố tích cực, nhiều đoàn viên xuất sắc để rèn luyện bồi dưỡng thành những hạt nhân nòng cốt, nguồn dự bị bổ sung cho Đảng.
