(Đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
Với Quảng Ninh, Tỉnh uỷ và UBND tỉnh đã quyết định 2 bước đột phá: Hỗ trợ thêm cho mỗi hộ thuộc diện được xây mới nhà ở 15 triệu đồng/hộ và rút ngắn thời gian thực hiện đề án xuống 1 năm. Nghĩa là Quảng Ninh sẽ phấn đấu thực hiện xong đề án trước Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII (tháng 10-2010). Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Đọc cho biết:
+ Do trong quá trình thực hiện Đề án hỗ trợ người nghèo về nhà ở trên địa bàn tỉnh xuất hiện một số khó khăn, ảnh hưởng đến tính khả thi của đề án (nguyên nhân chủ yếu là do nguồn lực của các hộ nghèo rất hạn chế) nên UBND tỉnh đã báo cáo Thường trực Tỉnh uỷ và được thống nhất để điều chỉnh chính sách hỗ trợ của tỉnh. Ngày 22-9-2009, UBND tỉnh đã có quyết định phê duyệt điều chỉnh một số nội dung của đề án, trong đó đặt ra những mục tiêu cơ bản là: Huy động tối đa các nguồn hỗ trợ để giúp cho các hộ nghèo có thể xây dựng được một ngôi nhà tối thiểu 25 mét vuông; phấn đấu đến trước Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII cơ bản các hộ nghèo trên địa bàn tỉnh đều có nhà vững chắc, ổn định, an toàn. Tỉnh khuyến khích các địa phương huy động nguồn lực từ ngân sách, vận động các doanh nghiệp, các đoàn thể, các tổ chức xã hội và vận động các hộ nghèo vay vốn tại Ngân hàng chính sách theo mức qui định (8 triệu đồng/hộ) và tự huy động các nguồn lực khác để làm ngôi nhà có diện tích và kinh phí lớn hơn mức tối thiểu. Đặc biệt, với điều kiện và sự quyết tâm rất lớn, tỉnh đã cân đối từ ngân sách để hỗ trợ thêm mỗi hộ 15 triệu đồng nữa. Như vậy, mỗi hộ nghèo thuộc diện được hỗ trợ nhà ở của tỉnh ta sẽ được trên 20 triệu đồng/hộ (trong đó mức hỗ trợ tối thiểu của Trung ương là 6-7 triệu đồng/hộ nghèo; mức hỗ trợ của tỉnh là 15 triệu đồng/hộ). Với số tiền này ở thời giá hiện nay, mỗi hộ nghèo có thể xây cho mình một căn nhà tương đối bền vững, ổn định...
- Mức hỗ trợ là như vậy, còn về cách thức hỗ trợ xây mới nhà ở cho hộ nghèo đợt này của tỉnh có gì khác so với 2 đợt hỗ trợ trước không, thưa đồng chí?
+ Tuỳ mỗi hoàn cảnh, điều kiện trong từng giai đoạn khác nhau mà tỉnh có cách làm khác nhau. ở đợt hỗ trợ lần này, UBND tỉnh đã xác định mục tiêu là huy động sức mạnh tổng hợp của tỉnh, cùng với sự hỗ trợ của Trung ương để xây mới cho hộ nghèo căn nhà bền vững, có thể ở ổn định từ 10 năm trở lên. Để đạt được mục tiêu này, trong 15 triệu đồng hỗ trợ của tỉnh, tỉnh sẽ chỉ đưa tiền mặt cho dân 4 triệu đồng. 11 triệu đồng nữa, chúng ta cũng chưa cân đối ngay ngân sách trong một lúc được. Tuy nhiên để có vật liệu cho người dân làm nhà ngay trong mùa khô này, tỉnh đã huy động các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng trên địa bàn ứng trước vật liệu cho nhân dân. Sở Tài chính, Sở Kế hoạch - Đầu tư sẽ có phương án cấp vốn ngân sách hoàn trả cho các doanh nghiệp. Điều rất đáng quan tâm mà tôi muốn nhấn mạnh ở đây là tỉnh đã có qui định cụ thể về vật liệu xây dựng nhà cho hộ nghèo. Theo đó, rút kinh nghiệm thực tế, lần này tỉnh yêu cầu có quy chuẩn cứng cho 3 loại vật liệu chính là gạch, ngói và xi măng. Cụ thể các doanh nghiệp sẽ cung cấp cho hộ dân ngói đỏ, gạch chỉ đỏ và xi măng do doanh nghiệp của tỉnh sản xuất. Như vậy mới đảm bảo những ngôi nhà được hỗ trợ xây mới đợt này có tính bền vững cao. Toàn bộ vật liệu xây nhà sẽ được địa phương vận chuyển đến tận nơi giao cho hộ nghèo. Ngay từ đầu năm 2009, Sở Xây dựng cũng đã thiết kế mẫu nhà ở và cấp miễn phí cho các hộ nghèo đảm bảo xây dựng đúng kỹ thuật. Nói chung tôi thấy rằng, với những qui định khung đó, chắc chắn đợt hỗ trợ xây mới nhà ở cho những hộ nghèo của Quảng Ninh lần này sẽ đạt chất lượng tương đối cao.
- Xin đồng chí cho biết, số hộ nghèo thuộc diện được hỗ trợ theo đề án của Trung ương ở tỉnh ta là bao nhiêu, và tỉnh phải cân đối tương ứng số kinh phí như thế nào?
+ Hồi cuối năm 2008 khi bắt đầu thực hiện đề án của Trung ương, tỉnh ta đã tổ chức khảo sát. Theo số liệu ban đầu khi đó, tỉnh có gần 4.000 hộ nghèo thuộc diện được hỗ trợ. Như vậy, kinh phí số tiền chi từ ngân sách sẽ vào khoảng gần 60 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, có thể có nhiều biến động về hộ nghèo, do đó, UBND tỉnh đã giao cho Sở LĐ-TB&XH là đơn vị chủ trì rà soát lại lần cuối danh sách các hộ thuộc diện được hỗ trợ xây nhà mới theo đúng qui định của Trung ương...
- Như đồng chí đã nói ở trên, Quảng Ninh sẽ nỗ lực để hoàn thành toàn bộ chương trình xong trước tháng 10-2010 (sớm hơn so với chỉ đạo của Trung ương là 1 năm)?...
+ Đúng vậy! Bởi về mặt quy định, dù sớm hay muộn thì mình cũng phải hoàn thành toàn bộ chương trình với số nhà thuộc diện hỗ trợ xây mới, vậy thì tại sao lại không làm sớm, để các hộ nghèo có nhà mới ở càng sớm càng ổn định! Xuất phát từ suy nghĩ này, tỉnh thống nhất sẽ chỉ đạo các địa phương đẩy nhanh thực hiện lộ trình. Căn cứ theo tình hình và khả năng của các địa phương, UBND tỉnh chỉ đạo 8 địa phương thực hiện xong hỗ trợ xây mới nhà ở trước Tết Nguyên đán Canh Dần (Hạ Long, Móng Cái, Cẩm Phả, Uông Bí, Tiên Yên, Yên Hưng, Đông Triều, Cô Tô). Các địa phương còn lại sẽ thực hiện theo lộ trình muộn hơn, nhưng phải đảm bảo hoàn thành trước tháng 10-2010. Để đạt được mục tiêu này, có rất nhiều vấn đề đặt ra trong công tác chỉ đạo, điều hành và thực hiện ở cơ sở. UBND tỉnh đã yêu cầu các địa phương phải kiện toàn ban chỉ đạo của cấp huyện; trong đó đồng chí Chủ tịch UBND cấp huyện phải là Trưởng Ban chỉ đạo. Thành phần của Ban chỉ đạo phải có đủ cơ cấu trong hệ thống chính trị để huy động tối đa sức đóng góp của toàn thể hệ thống. UBND tỉnh cũng yêu cầu các địa phương phải xây dựng kế hoạch hết sức chi tiết, cụ thể, trong kế hoạch phải chỉ rõ số các hộ nghèo có khả năng tự xây dựng, số hộ nghèo khó khăn không thể thực hiện được, số hộ có khả năng xây được nhà lớn hơn, đồng thời đưa ra được giải pháp cụ thể cho từng diện hộ nghèo... UBND tỉnh cũng đã yêu cầu các địa phương có phương án giúp các hộ nghèo không có khả năng tự xây dựng nhà hoàn thành mục tiêu của đề án bằng cách huy động sự tham gia của các doanh nghiệp, tổ chức, các đoàn thể quần chúng, lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn, hoặc vận động nhân dân trong vùng giúp đỡ hoặc chủ động tổ chức xây nhà để bàn giao cho các hộ nghèo. Với cấp tỉnh, từ nay đến trước Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, UBND tỉnh sẽ định kỳ tổ chức giao ban 1 lần/tháng nhằm kiểm điểm sát sao nhất tình hình thực hiện của địa phương, qua đó kịp thời có chỉ đạo cụ thể. Chúng tôi đã chỉ đạo các địa phương, ban, ngành, đoàn thể phải thực hiện thật tốt công tác tuyên truyền để bà con nhận thức thật đúng mục tiêu, ý nghĩa của đề án...
- Xin cảm ơn đồng chí!
