Quảng Ninh được xác định là vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, nằm trong tam giác tăng trưởng kinh tế Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh và có cửa khẩu quốc tế Móng Cái và các cảng cửa khẩu quốc tế nên thương mại điện tử (TMĐT) càng trở lên cấp thiết hơn khi nước ta gia nhập WTO. UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch phát triển TMĐT tại Quảng Ninh giai đoạn 2006-2010.
Mục tiêu đề ra là đến năm 2010, có khoảng 80% các doanh nghiệp, hộ gia đình tiến hành giao dịch TMĐT. Tuy nhiên để đạt được mục tiêu trên rất cần sự nỗ lực cố gắng của các cấp, ngành, tập thể và cá nhân trên địa bàn tỉnh.
Các học viên trong khoá học ứng dụng CNTT theo chương trình xây dựng Chính phủ điện tử tại Trung tâm đào tạo tại chức tỉnh
Hạ tầng thấp, chưa đồng bộ
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng 3.000 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực thương mại, du lịch, dịch vụ. Tuy nhiên, số doanh nghiệp có trang Web rất ít, chỉ tập trung trong một số doanh nghiệp sản xuất lớn triển khai xây dựng và phát triển website của doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Gốm xây dựng Hạ Long, Công ty Dầu thực vật Cái Lân... và một số doanh nghiệp kinh doanh du lịch, dịch vụ khách sạn trên địa bàn thành phố Hạ Long như Công ty cổ phần Du lịch Hạ Long, Khách sạn ASEAN... Các dịch vụ trên các trang website của các doanh nghiệp này cũng sơ sài, chỉ mang tính cung cấp thông tin về doanh nghiệp chứ không cung cấp các dịch vụ mua bán, trao đổi... trực tuyến với khách hàng. Tháng 11-2007, UBND tỉnh đã khai trương sàn giao dịch điện tử QN. Địa chỉ trang websitehttp//www.sangiaodich.quangninh.gov.vn với 2 ngôn ngữ được sử dụng là tiếng Việt và tiếng Anh. Khi tham gia sàn giao dịch, người sử dụng có thể dễ dàng tìm được những thông tin chi tiết, cụ thể cùng với ảnh chụp các sản phẩm mà họ quan tâm như vật liệu xây dựng, dệt may, thực phẩm, thuỷ sản, du lịch dịch vụ… Tại sàn các đơn vị, doanh nghiệp có thể đăng nhập để quảng bá, chào bán, chào mua các sản phẩm của mình. Người sử dụng cũng có thể tìm kiếm thông tin về nhà cung cấp đối với mỗi nhóm mặt hàng cụ thể và các loại sản phẩm, qua đó có thể đặt mua hàng thông qua sàn giao dịch điện tử. Đây cũng là công cụ hữu ích để các doanh nghiệp Quảng Ninh thu thập những thông tin về thị trường, tìm hiểu kiến thức thương mại điện tử, các vấn đề về luật pháp, thực tiễn thương mại, qua đó tìm kiếm thêm các đối tác thương mại và cơ hội kinh doanh. Tuy vậy, thực tế hạ tầng công nghệ cho phát triển TMĐT ở tỉnh ta vẫn còn nhiều bất cập, đặc biệt là việc cung cấp các dịch vụ hành chính công hỗ trợ các hoạt động của TMĐT. Hầu hết các địa phương trong tỉnh đã có số lượng máy trạm tương đối lớn. Tuy nhiên, các máy trạm vẫn chỉ hoạt động đơn lẻ, hệ thống mạng Lan (mạng hoàn chỉnh theo chuẩn của đề án 112-xây dựng chính phủ điện tử) mới chỉ được thiết lập ở một số ngành như: Tài chính, Ngân hàng, Kho bạc, Công an, quân sự. Phần lớn các đơn vị đều chưa có hoặc có ở mức không đạt chuẩn 112, đa phần chưa có máy chủ, hệ thống phần mềm dùng chung hoạt động không ổn định và chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, đường truyền tới Trung tâm tích hợp dữ liệu tốc độ thấp và không ổn định. Toàn tỉnh mới có TP Hạ Long, TX Móng Cái và huyện Yên Hưng có Website riêng. Theo đánh giá của giới chuyên môn, chỉ có Website của TP Hạ Long được đánh giá là hoạt động tương đối tốt đã cung cấp cho doanh nghiệp và người dân những thông tin cần thiết về các thủ tục hành chính công và những vấn đề của địa phương.
Cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành
UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo về việc xây dựng kế hoạch phát triển TMĐT tại Quảng Ninh giai đoạn 2006-2010. Mục tiêu đề ra là đến năm 2010, có khoảng 80% các doanh nghiệp, hộ gia đình tiến hành giao dịch TMĐT. Phát triển thương mại điện tử góp phần thúc đẩy thương mại và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Phát triển thương mại điện tử cần được gắn kết chặt chẽ với việc ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin và truyền thông. Tuy nhiên, một số thách thức đặt ra cho hoạt động TMĐT hiện nay khiến cho người tiêu dùng, doanh nghiệp còn “e dè” khi tham gia đó là vấn đề an ninh mạng, rủi ro xuất phát từ gian lận thương mại, nguy cơ hàng giả rất cao trong TMĐT, tốc độ kết nối mạng internet ở nước ta còn chậm, các dịch vụ hành chính công thực hiện qua mạng hầu như chưa có... Nhìn chung các doanh nghiệp mới tập trung ứng dụng trong lĩnh vực quản lý hành chính. Việc ứng dụng các mô hình quản lý tiên tiến như quản lý nguồn lực, quản lý quan hệ khách hàng... mới chỉ ở giai đoạn đầu.
Để đạt được mục tiêu đề ra, rất cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành Thương mại, KH&CN, Bưu chính Viễn thông, Công nghiệp... để xây dựng chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, tư vấn cho doanh nghiệp lựa chọn giải pháp, triển khai ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp. Các ngành, các địa phương nhanh chóng thực hiện chỉ đạo của tỉnh về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các dịch vụ hành chính công để tạo hạ tầng công nghệ tốt cho TMĐT tỉnh phát triển phục vụ hội nhập kinh tế.
