Than đã đưa vào lò đốt, tro còn lại gọi là xỉ than. Các nhà máy nhiệt điện dùng than đốt lò, phần tro theo nước thải ra hồ chứa gọi là xỉ thải. Nhiều năm trước, xỉ thải từ Nhà máy điện Uông Bí chỉ dùng để đóng gạch. Gạch đóng bằng xỉ than màu xám, ngâm no nước, chắc như gạch xi măng. Chẳng riêng gì dân Uông bí, dân Hải phòng, Hà Nội cũng đổ xô đến mua gạch này xây nhà, xây bể.
Số đông dân quanh nhà máy điện sống nhờ nghề đóng gạch từ xỉ thải. Mấy năm gần đây, kinh tế phát triển, người dân không dùng gạch ba banh như trước nên hồ thải xỉ đầy ứ. Nhà máy điện Uông Bí phải đắp đê bao quanh phòng ngừa sự cố xỉ tràn. Giờ đây tìm được thị trường xuất khẩu, xỉ thải lại có giá, nhiều khách hàng tìm đến mua. Nhưng Nhà máy điện Uông Bí chỉ bán độc quyền cho Công ty An Khánh. Một năm bán xỉ thải cũng thu được tiền tỷ.
Công ty An Khánh dùng công nghệ tách xỉ thành 2 loại sản phẩm. Một loại dùng làm chất đốt có nhiệt năng từ 1.800-2.000cal/g. Loại kia bán cho các nhà máy xi măng làm phụ gia, hoặc làm vật liệu xây dựng. Như vậy từ xỉ thải dùng công nghệ tuyển đã ra 2 loại sản phẩm hàng hóa có giá trị cao hơn. Công ty An Khánh bán loại sản phẩm dùng làm chất đốt cho các công ty thương mại để xuất khẩu. Theo nhiều người, chất đốt này, dù nhiệt năng hay độ tro thế nào thì cũng từ xỉ mà ra, không thể gọi là than được. Than là phải đào từ mỏ ra. Than chưa qua sàng sảy gọi là than nguyên khai. Than đã qua tuyển rửa và phân loại gọi là than thương phẩm.
Ông Phạm Trung Vịnh, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Quảng Ninh đã đem loại xỉ than xuất khẩu này cho một số người xem, sờ vào thấy mịn, mát, màu hơi vàng. Thổi bay lên như tro. Nhiều cán bộ quản lý nói, nên khuyến khích các doanh nghiệp, xuất tro bay này càng nhiều, càng tốt. Lợi mọi đường vừa thu được tiền, tạo nhiều việc làm, lại bớt đi được phế thải.
