Theo qui định của BHYT trước đây, các trường hợp bị tai nạn giao thông đều được BHYT thanh toán đầy đủ (trừ đối tượng bị tai nạn do uống rượu bia quá nồng độ cho phép). Nhưng từ ngày 1-10-2009, quỹ BHYT chỉ thanh toán đối với trường hợp bị tai nạn giao thông nhưng không vi phạm luật.
Trường hợp chưa xác định được có vi phạm hay không thì người bị tai nạn giao thông phải tự thanh toán các chi phí điều trị với cơ sở y tế. Sau khi bệnh nhân có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền (cảnh sát giao thông) là không vi phạm pháp luật về giao thông thì người bệnh mới được BHYT thanh toán viện phí. Tuy nhiên, chưa đầy 2 tháng thực hiện nhưng qui định mới này của BHYT đã bộc lộ những bất cập, gây khó khăn cho bệnh nhân và cả các cơ sở khám chữa bệnh.
Đẩy trách nhiệm chứng minh cho người bệnh
Anh Lữ Quí Phương trú tại phường Cao Xanh (TP Hạ Long) cho biết: Trên đường đi làm về do tối trời lại đường trơn, xe mô tô của anh bị lao xuống hố sâu, anh bị chấn thương gãy chân, tay phải gọi xe tắc xi chở vào bệnh viện. Mặc dù có thẻ BHYT nhưng anh vẫn phải đóng viện phí hơn 8 triệu đồng vì theo qui định mới anh phải có giấy xác nhận của cảnh sát giao thông (CSGT) là không vi phạm luật mới được BHYT thanh toán viện phí. Đến nay đã hơn 1 tháng rồi nhưng anh Phương vẫn chưa xin được giấy xác nhận của CSGT vì anh bị tai nạn không phải do va chạm mà là do rủi ro. Không riêng trường hợp anh Phương mà có rất nhiều người dân đã phản ánh về việc thực hiện qui định mới này gây khó khăn cho họ trong việc khám chữa bệnh. Anh Lê Tuấn Bình (Cẩm Phả) kể: anh đang tham gia giao thông thì xe bất ngờ bị nổ lốp, anh bị ngã gãy xương sườn, phải vào viện chữa trị. Khi ra viện BHYT từ chối thanh toán tiền viện phí cho anh và yêu cầu anh phải đi xác minh không vi phạm luật giao thông sau đó mang giấy xác nhận đến BHYT, BHYT sẽ hoàn lại số tiền viện phí cho anh. Thấy việc xin giấy xác nhận quá phiền phức nên anh đành chấp nhận nộp tiền viện phí “ coi như mình không có thẻ BHYT” anh Bình than thở.
Theo qui định của luật pháp, cơ quan có thẩm quyền xác nhận người bị tai nạn có phạm luật hay không là CSGT - người chứng kiến và thu thập hồ sơ, số liệu của vụ tai nạn. Nhưng với những trường hợp người bị tai nạn giao thông do rủi ro như xe bị hỏng, sa vào ổ gà, khi không có mặt CSGT thì việc xác nhận có phạm lỗi hay không sẽ rất khó khăn vì theo nguyên tắc CSGT chỉ có thể xác nhận căn cứ vào biên bản điều tra tại hiện trường. Theo chúng tôi biết, trong các qui định của Bộ Công an về điều tra, giải quyết tai nạn giao thông chưa có qui định nào về việc cấp giấy chứng nhận không vi phạm Luật GT cho người bị tai nạn. Vì thế nếu có đến xin giấy xác nhận thì CSGT cũng không có cơ sở để cấp, CSGT chỉ có thể cung cấp cho các nạn nhân biên bản kết luận nguyên nhân vụ tai nạn giao thông. Trong biên bản đó cũng đã xác định rõ lỗi đúng, sai của các bên có liên quan. Đó cũng là cơ sở để các cơ quan chức năng xác định lỗi và chi trả bảo hiểm. Trong những trường hợp TNGT mà CSGT không có mặt để điều tra, CSGT sẽ không thể có biên bản để cung cấp cho người bị tai nạn được, vì theo qui định CSGT phải trực tiếp điều tra mới có biên bản được.
Mặt khác không phải lúc nào cơ quan công an cũng xác minh được là nạn nhân có vi phạm luật giao thông hay không. Theo Luật Giao thông đường bộ qui định khi xảy ra tai nạn giao thông thì phải giữ nguyên hiện trường, cấp cứu người bị nạn, tuy nhiên có nhiều trường hợp người dân tự thỏa thuận với nhau, hoặc một số trường hợp do mải cấp cứu người bị nạn người dân đã làm mất hiện trường dẫn đến khó khăn cho cơ quan công an khi xác định nguyên nhân tai nạn…
Nhiều người dân cho rằng qui định “người bị tai nạn giao thông phải chứng minh” mình đúng hay sai để được hưởng BHYT là làm khó cho người bệnh.
Tăng thêm gánh nặng cho bệnh viện
Ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Giám đốc Bệnh viện tỉnh Quảng Ninh cho biết: Trước khi có qui định mới về chế độ thanh toán bảo hiểm y tế cho người bị tai nạn giao thông, mỗi năm Bệnh viện tỉnh đã phải thâm hụt quỹ gần 1 tỷ đồng cho các trường hợp khám chữa bệnh không có thẻ BHYT thuộc đối tượng người nghèo và những trường hợp không có khả năng chi trả viện phí. Chưa kể có những trường hợp bệnh nhân sau khi được cấp cứu qua cơn nguy kịch họ đã trốn viện, hoặc bệnh nhân tử vong, bệnh viện lại phải tự bỏ kinh phí. Thực hiện theo qui định mới sẽ tăng thêm gánh nặng cho bệnh viện bởi khi tiếp nhận bệnh nhân điều chúng tôi quan tâm trước hết là tình trạng bệnh tật của người bệnh chứ không phải xem người đó có thẻ BHYT hay không. Khi có người bệnh vào cấp cứu ngay lập tức các bác sỹ phải cấp cứu bệnh nhân trước đã, sau đó mới xem xét họ thuộc diện được BHYT chi trả hay tự chi trả viện phí.
Theo BHXH tỉnh cho biết: Luật bảo hiểm y tế có hiệu lực từ ngày 1-10-2009 nhưng cho đến nay vẫn chưa có văn bản hướng dẫn thực hiện, vì thế gây khó khăn cho BHXH trong việc thực thi, đặc biệt là trong việc thực hiện chi trả BHYT cho những trường hợp tai nạn giao thông. Việc xác định tai nạn giao thông, tai nạn rủi ro vẫn chưa có qui định cụ thể vì thế ngay cả cơ quan BHXH cũng lúng túng trong việc chi trả BHYT cho các trường hợp trên.
Như vậy có thể thấy qui định trên đã bộc lộ nhiều bất cập,cần phải xem xét lại. BHXH cần có văn bản hướng dẫn cụ thể cũng như các qui định rõ ràng về chế độ thanh toán BHYT tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan nhà nước cũng như người dân khi thực hiện.
