Có thể thấy mạng lưới kinh doanh xăng dầu trên địa bàn Quảng Ninh những năm gần đây đã phát triển với tốc độ nhanh. Tuy nhiên, mạng lưới kinh doanh xăng theo quy hoạch trước năm 2010 đã không còn phù hợp với yêu cầu phát triển.
Do vậy, quy hoạch hệ thống cửa hàng bán lẻ, kho xăng dầu trên địa bàn tỉnh từ năm 2010 đến năm 2020 vừa được UBND tỉnh phê duyệt đã đáp ứng được nhu cầu sản xuất, tiêu dùng của xã hội và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Một góc kho chứa xăng dầu của Công ty Xăng Dầu B12.
Ảnh: Q.Huy
Từ bất cập của mạng lưới kinh doanh cũ
Tính đến thời điểm hiện tại trên địa bàn tỉnh có 145 cửa hàng xăng dầu được cấp phép hoạt động. Trong đó có 116 cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên bộ và 29 cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên biển. Mức tăng trưởng bình quân giai đoạn 2005-2009 đạt 10,55%/ năm, trong đó tổng mức lưu chuyển bán lẻ mặt hàng xăng tăng 12,03%/năm; mặt hàng dầu các loại tăng 10,17%/năm. Việc cung ứng xăng dầu cho hệ thống cửa hàng nói trên có 5 doanh nghiệp và 1 số Tổng đại lý với 5 kho chứa, kho dự trữ có tổng trữ lượng là 275.285m3. Với sức tồn chứa này cơ bản đáp ứng đủ nguồn xăng dầu cung ứng cho địa bàn tỉnh và lượng xăng dầu dự trữ phục vụ nhu cầu một số tỉnh phía Bắc với thời gian 15 ngày.
Theo đánh giá của Sở Công Thương, các cửa hàng kinh doanh xăng dầu mới đầu tư xây dựng trong thời gian gần đây được thiết kế, xây dựng đúng quy chuẩn, lắp đặt trang thiết bị theo công nghệ mới, hiện đại. Tuy nhiên, cũng có những cửa hàng, xây dựng từ năm những năm 2000 trở về trước không bảo đảm quy chuẩn thiết kế hoặc vi phạm chỉ giới bảo vệ hành lang an toàn giao thông. Trang thiết bị một số cửa hàng chưa được đổi mới, vẫn còn sử dụng thiết bị cũ kỹ, lạc hậu. Nhiều cửa hàng thiếu thiết bị PCCC hoặc có nhưng chưa đúng tiêu chuẩn quy định. Trình độ quản lý, nghiệp vụ kinh doanh tại một số cơ sở kinh doanh xăng dầu tư nhân còn nhiều hạn chế, đa số lao động trực tiếp tay nghề chưa cao và ít được đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn.
Ở khu vực nông thôn, nhất là vùng sâu, vùng xa do điều kiện về hạ tầng chưa có hoặc thiếu gây khó khăn cho việc đầu tư xây dựng cửa hàng xăng dầu. Mặt khác tại địa bàn các vùng này sản lượng tiêu thụ ít, doanh thu cho doanh nghiệp thấp nên việc thu hút đầu tư chậm, có địa phương cả huyện mới chỉ có 1 cửa hàng (như Ba Chẽ, Cô Tô) vì thế ảnh hưởng tới việc phân bổ vị trí các cửa hàng. Tại địa bàn đô thị, nơi tập trung đông dân cư và các khu, cụm công nghiệp như: Hạ Long, Móng Cái, Cẩm Phả, Đông Triều… các doanh nghiệp thực hiện đầu tư xây dựng với số lượng đảm bảo theo quy hoạch nhưng do mật độ dân số cao, quỹ đất dành cho việc xây dựng cửa hàng xăng dầu quá ít lại gây khó khăn cho việc mở rộng, nâng cấp quy mô các cửa hàng hoặc mở các cửa hàng xăng dầu mới. Đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu trên biển, ngoài các địa điểm phục vụ xăng dầu trên biển theo quy hoạch, hiện tại còn khá nhiều phương tiện nhỏ, lẻ với trọng tải từ 5-10 tấn không được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh; phương tiện không đảm bảo kỹ thuật, an toàn và không được trang bị các thiết bị phòng chống cháy nổ nhưng vẫn hoạt động kinh doanh xăng dầu. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro và nguy cơ cháy nổ cao cũng như gây khó khăn cho công tác quản lý vệ sinh môi trường trên biển. Ngoài ra, tình trạng tiêu thụ xăng, dầu chất lượng không đảm bảo, một vài cột bơm đo đếm không chính xác đã xâm hại quyền lợi của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến chất lượng phương tiện giao thông. Tại một số địa bàn, vẫn song hành tồn tại tình trạng bán xăng dầu sử dụng bơm lắc tay, cột bơm mini và chai, lọ…
Cửa hàng xăng dầu Cộng Hoà được Công ty Thương mại và Dịch vụ Du lịch Cẩm Phả đầu tư hiện đại phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng.
Ảnh: Q.Huy
Đến bức tranh hoàn thiện
Có thể thấy, hoạt động kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh trong những năm gần đây tuy phát triển mạnh nhưng đã bộc lộ những bất cập và không còn phù hợp với tình hình phát triển. Vừa qua, UBND tỉnh đã phê duyệt đề án quy hoạch hệ thống cửa hàng bán lẻ, kho xăng dầu trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 do Sở Công Thương xây dựng. Quy hoạch này đã đề cập toàn diện đến việc phát triển hệ thống kho xăng dầu trên phạm vi toàn tỉnh phục vụ bảo quản, tồn chứa xăng dầu đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội.
Với mục tiêu xây dựng và phát triển tỉnh Quảng Ninh thành một tỉnh công nghiệp hiện đại vào năm 2015. Trong đó tập trung củng cố, mở rộng công nghiệp khai thác than, xây dựng một số nhà máy cán thép, nhiệt điện, nâng cao năng lực cơ khí mỏ và cơ khí đóng tàu, hiện đại hoá các cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng, gốm sứ và đặc biệt mở rộng công nghiệp sản xuất hàng phụ trợ, hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu… Hình thành một số khu công nghiệp mới có quy mô sản xuất hiện đại ở Cái Lân, Hoành Bồ, dọc hành lang QL18 để thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước. Theo đó, quy hoạch hệ thống cửa hàng bán lẻ, kho xăng dầu trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 phải đáp ứng được sự phát triển ngày càng nhanh của tỉnh, đặc biệt là sự phát triển của kết cấu hạ tầng, phương tiện giao thông và các khu công nghiệp lớn của từng địa phương. Một số cửa hàng xăng dầu không phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh sẽ phải di dời. Số lượng cửa hàng xăng dầu đưa vào quy hoạch giai đoạn 2010-2020 là 265 cửa hàng, bao gồm số cửa hàng đang hoạt động và số quy hoạch mới. Trong đó có 217 cửa hàng trên bộ và 48 cửa hàng trên biển. Bên cạnh đó, hệ thống kho chứa, kho dự trữ giai đoạn 2010-2020 cũng được quy hoạch đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Ngoài hệ thống kho xăng dầu có sức chứa lớn đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tỉnh cũng đã quy hoạch bổ sung một số kho nhỏ phục vụ nhu cầu bảo quản, dự trữ xăng dầu phục vụ nhu cầu sản xuất và đời sống nhân dân trong phạm vi từng khu vực. Trong đó sẽ bổ sung xây dựng mới 2 kho dự trữ tại huyện Đầm Hà có sức chứa 10.000m3-50.000m3 phục vụ nhu cầu tiêu dùng một số địa bàn khu vực miền Đông của tỉnh, 1 kho dự trữ tại phường Mông Dương (Cẩm Phả) có sức chứa 60.000m3. Bên cạnh đó, một số kho chứa cũng được đầu tư nâng sức chứa như kho Tiên Lãng - Mũi Chùa (Tiên Yên), kho Bình Ngọc (Móng Cái), kho cảng Khe Dây (Cẩm Phả)... do vậy quy hoạch mới này sẽ góp phần khắc phục một số tồn tại của hệ thống kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh hiện nay.
Xăng dầu là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, quá trình đầu tư xây dựng cho đến hoạt động kinh doanh đều phải quy định chặt chẽ, nghiêm ngặt nên quy hoạch hệ thống bán lẻ, kho xăng dầu đến năm 2020 sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh phát triển, thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng, nâng cao đời sống nhân dân trong tỉnh.