Có thể nói, một trong những tiêu chí quan trọng góp phần phục vụ kịp thời kế hoạch đầu tư, quản lý đất đai, quản lý xây dựng và kêu gọi đầu tư chính là công tác lập quy hoạch xây dựng. Chính vì thế, việc lập quy hoạch xây dựng được xem là bước khởi đầu của định hướng phát triển, khai thác và quản lý quỹ đất.
Từ đầu năm đến nay, ngành Xây dựng đã thực hiện điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng TX Móng Cái, Cẩm Phả, Uông Bí; quy hoạch chung huyện Hải Hà, Đầm Hà, Tiên Yên, Vân Đồn, Cô Tô, Yên Hưng, Đông Triều; quy hoạch chung khu vực Bắc Cầu Bang và dọc đường Trới - Vũ Oai (Hoành Bồ). Tuy nhiên, hiện nay tiến độ triển khai quy hoạch xây dựng còn chậm, hiện trên địa bàn tỉnh mới có TP Hạ Long, TX Cẩm Phả, Uông Bí, Móng Cái có quy hoạch chung xây dựng; các huyện Vân Đồn, Hoành Bồ, Hải Hà, Đầm Hà, Tiên Yên, Yên Hưng, Đông Triều đang lập, còn lại 3 huyện chưa được lập quy hoạch chung xây dựng.
Do nhu cầu về đất ở chưa nhiều nên Dự án khu đô thị Cao Xanh - Hà Khánh D vẫn chưa thu hút được người dân đến xây dựng. ảnh: PV
Thời gian qua, Sở Xây dựng và các địa phương đã có sự phối hợp chặt chẽ trong công tác quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng, các đơn vị tham gia lập quy hoạch xây dựng đã được hướng dẫn tuân thủ nghiêm túc các quy định của Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn; chất lượng các đồ án quy hoạch ngày càng được nâng cao; công tác tiếp nhận, thẩm định và phê duyệt các hồ sơ luôn được đảm bảo về thời gian theo quy định. Tuy nhiên, công tác quản lý quy hoạch vẫn còn gặp nhiều khó khăn: Một số địa phương như Hạ Long, Cẩm Phả đất ở do dự án tạo ra nhiều hơn so với nhu cầu của người dân địa phương nên dẫn đến tình trạng dư thừa đất ở. Ngoài ra, một số đồ án chưa đề cập, phân tích, đánh giá triệt để các điều kiện tự nhiên, hiện trạng kinh tế xã hội, sử dụng đất đai, hiện trạng về xây dựng, hạ tầng kỹ thuật. Do vậy, việc đề xuất định hướng phát triển đô thị chưa phù hợp với tốc độ phát triển theo từng giai đoạn xây dựng làm cho quy hoạch chưa đáp ứng kịp sự phát triển của xã hội và gây ra nhiều bất cập. Nhiều đồ án quy hoạch chi tiết chưa tuân thủ đúng quy hoạch chung được duyệt. Quy hoạch một số dự án liền kề có sự chồng chéo, đấu nối các công trình hạ tầng chưa có sự đồng bộ, khớp nối. Vì vậy đã dẫn đến rất nhiều sai sót của các dự án trong quá trình triển khai thực hiện như: Dự án khu dân cư Đông Bến Do (Cẩm Phả) khi đấu nối với dự án khu đô thị mới Cẩm Bình có sai lệnh cao độ và trục tim đường là 5m, cốt cao trình san nền chênh nhau 03-04; Dự án Khu dân cư Tây Bến Do của Công ty CP Xây dựng và Phát triển nhà ở có sự chồng lấn ranh giới giao đất với dự án khu dân cư phường Cẩm Thuỷ của Công ty CP Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh và trên thực địa không trùng khớp các tuyến đường và hệ thống hạ tầng giữa 2 dự án. Một số dự án còn có sự điều chỉnh, bổ sung quy hoạch trong quá trình thực hiện do không giải phóng được mặt bằng ảnh hưởng đến đời sống xã hội và môi trường đầu tư. Bên cạnh đó, việc công khai và cắm mốc giới quy hoạch ngoài thực địa tại một số đồ án chưa thực hiện theo quy định. Đơn cử như tại TP Hạ Long các hộ dân tự lập quy hoạch riêng lẻ trình Phòng Quản lý đô thị thành phố thẩm định về cấp phép xây dựng, tuy đáp ứng được nhu cầu về xây dựng cho người dân nhưng dưới góc độ quản lý lại không phù hợp vì việc quy hoạch là của cơ quan quản lý Nhà nước. Đặc biệt, vấn đề khó khăn lớn nhất là vốn được bố trí để thực hiện xây dựng quy hoạch còn quá ít. Ngoài ra, việc lập quy hoạch xây dựng còn mang tính đối phó, chưa lập kế hoạch từng năm, từng giai đoạn cụ thể, rõ ràng. Quá trình lựa chọn các nhà thầu tư vấn chưa được chặt chẽ theo quy định, dẫn đến việc nhà thầu tư vấn được lựa chọn không đủ năng lực. Công tác khảo sát địa hình, đánh giá hiện trạng, đánh giá quỹ đất xây dựng trong thời gian qua chưa thật sự khách quan, chính xác theo thực tế. Công tác xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật trong công tác quản lý quy hoạch xây dựng chưa thật đầy đủ, chưa đáp ứng kịp thời theo nhu cầu quản lý.
Việc tăng cường công tác quản lý quy hoạch và quy hoạch xây dựng thời gian tới là một trong những yếu tố quan trọng góp phần khai thác tốt hơn tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, từng ngành, từng địa phương phục vụ yêu cầu thu hút các nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế - xã hội trong quá trình CNH-HĐH của tỉnh.
