Lúc bé, đi móc cua hang, thỉnh thoảng giật bắn mình, rụt phắt tay ra vì thấy có con gì lục đục trong đó. Có lần kêu trời, văng mạnh tay, chỉ thấy loáng xa một đoạn đen dài, cổ tay tứa máu, sau đó thì xót, rửa, nhìn kỹ, chỗ tứa máu có vết răng. Ấy là gặp rắn mồng rồi, hay còn gọi là rắn nước.
Bắt được dăm ba con, về lột da, bỏ nội tạng, băm nhỏ với lá lốt, nêm chút gia vị, viên dẹt, đem rán, với cả mỡ của chúng, ăn nóng, thơm điếc mũi.
Tôi nhớ hồi ấy đi học xa nhà, về chơi cùng người chị họ. Đến nhà chừng 9 rưỡi sáng. Bố tôi trông thấy mừng rỡ, bảo: ''Hai đứa gặp may rồi. Tao vừa làm xong món này ngon lắm''. Rồi ông bê mâm lên, chỉ có một đĩa viên dẹt, rán sẫm màu cánh gián. ''Hai đứa ăn thử. Đố biết món gì?''. Tôi ăn, chỉ thấy ngon, không đoán được. Chị họ tôi, cắn nhai một miếng nhỏ, rồi hỏi: ''Thịt rắn hả chú?''. ''Con này giỏi. Rắn mồng đấy''. Chị tôi buông đũa. ''Sao chị không ăn nữa?''. ''Chị không thích thịt rắn''. ''Em thấy rất ngon''. ''Ngon chị cũng không thích”. Bố tôi uống rượu cười bảo: ''Thế thì đi mà nấu cơm. Lừa bắt lấy một con gà mà thịt”.
Bẵng đi như thế bao năm, mãi cho tới lần đi cùng đoàn báo Quảng Ninh vào thăm báo Cần Thơ. Bữa ăn ở nhà hàng bến Ninh Kiều, lúc 7 giờ tối. Nhiều món. Thấy có một đĩa sâu lòng, đựng những khúc như khúc mía, màu nâu sẫm, có cả nấm hương, mùi thuốc bắc. Hỏi đó là món gì. ''Dạ thưa! Món rắn om đó chú!''. Ăn, rắn hầm cả da đã đánh sạch vảy, da mềm, hơi giòn, thơm mùi thuốc bắc; không tìm được hương vị đặc trưng, nếu nhà hàng không giới thiệu khó biết đó là rắn.
Một lần bị xổng, ở quán Lá Gồi, Cột 5 (TP. Hạ Long). Đã chỉ một con rắn. Hình như là hổ mang. Nhà hàng bắt lên, hai người, biểu diễn cắt đuôi lấy máu pha rượu ngay trước mặt. Ít phút sau thấy có món rắn xào đem lên. ''Chủ chi'' cho gọi chủ nhà hàng lên, báo không ăn nữa, rồi cả bọn đứng lên. Chỉ bởi nhà hàng đã dùng thịt một con rắn khác đã có trong tủ lạnh để làm món, trong khi con rắn đặt mua chưa làm thịt.
Thành thử mãi cho tới giờ, tôi vẫn chưa được ăn một bữa rắn nào cho thật sự kiểu như nhà hàng rắn Lệ Mật, thấy hay quảng cáo.
Thì vừa may, có anh bạn vàng báo cho tôi đi ăn khai trương nhà hàng Văn Hùng, mới mở (TP. Hạ Long), ở cuối Giếng Đáy, cách ngã ba Hà Khẩu chừng 200m. ''Nó có món rắn''. ''Rắn hả? Thế thì tốt!''.
Đến, nhà hàng đã đông khách. Hầu bàn chạy đi chạy lại như con thoi.
Chúng tôi chọn chỗ ngồi, xếp bằng trên những chiếc đệm kết bằng cọng bèo tây.
Một người thấp đậm, tuổi chừng 35, đầu chải ngôi giữa, tay cầm nậm rượu Mẫu Sơn nhanh nhẹn, đến và giới thiệu anh là Văn Hùng, chủ nhà hàng. ''Mừng bác và các anh đến. Xin được chúc một chén rượu''. Chúng tôi cùng nâng ly chúc mừng nhà hàng mới khai trương ''Luôn đông khách!''. Đó là nậm rượu Mẫu Sơn đã pha tiết rắn. Uống thấy mát, không tanh. Tạm nhấm nháp với lạc rang húng lìu, có cái tên hiệu nghe hay hay: ''Loong Toong'' trong khi chờ làm thịt rắn.
Một con rắn ráo, có lẽ dài đến mét rưỡi, được hai thanh niên trẻ nhanh nhẹn làm thịt. Họ cắt tiết pha rượu; rạch bụng lấy mật; lột da; lần lượt túm bạnh thịt hai bên lườn kéo ngược, từ phía đuôi xuống phía đầu... Tất cả chỉ xảy ra trong vài phút. Và rất nhanh, chúng tôi đã có món rắn xào sả ớt.
Văn Hùng vẫn tiếp tục làm công việc chủ nhà của mình. Sau khi đi nâng cốc hết lượt các bàn thực khách, giờ anh quay lại chỗ chúng tôi cùng uống rượu mật rắn ''mừng món mới''. Có thể là một quy trình hợp lý, sau khi uống rượu tiết nay đến rượu mật, vẫn là rượu Mẫu Sơn nậm pha, nhưng độ nặng đã tăng lên, thấy đậm hơn. Cũng như rượu tiết, rượu mật rắn uống vào thấy mát, không thấy đắng.
Văn Hùng cho biết, anh đã có thời phiêu bạt trong Nam, ngoài Bắc, nay trở về quê hương trụ lại. Nhà hàng gần ngã ba Hà Khẩu này là nhà hàng thứ hai anh mở, sau một nhà hàng đã mở ở khu Giếng Đồn bên Hòn Gai cũ. Anh bảo anh hơi thiên về ''âm'', hát chầu văn rất hay, đã từng đi hát hầu đồng. ''Có thể như thế chăng, mà con thấy nghề này - nghề phục vụ người, rất hợp với con''. Anh nói với tôi như vậy.
Lại một món mới đưa ra, còn nóng giãy - món da rắn tẩm bột chiên giòn. Lại những ly rượu Mẫu Sơn pha mật rắn nâng lên chạm nhau kêu lanh canh.
Sau đó là chả lá lốt, chả chìa... Tất cả đều nóng giòn. Món chả lá lốt chính là món đã gợi lại cho tôi đôi lần được nếm hồi bé. Chỉ được nếm một viên dẹt, bé hơn đồng xu, được rán giòn, vì thế thấy thịt rắn ngon vô cùng.
Nhân đó mà kể cho các bạn cùng mâm về thuyết ăn ngon: ''Ngon, phải hội đủ 5 yếu tố: Giờ ngon, rượu ngon, thức nhắm ngon, chỗ ngồi ngon và bạn ngon. Một trong những yếu tố đó không ngon là không ngon''...
Bánh đa nướng xúc món rang làm từ thịt, xương rắn băm nhỏ, độ đậm vừa ăn. Ngậy béo, thơm bùi hơn khi nhúm thêm hạt lạc rang húng lìu hiệu ''Loong Toong'' bỏ vào cùng nhai. Thật đã rượu!
Nhóm các chàng trai rủ tôi, ngồi cùng mâm, là bạn thân của chủ nhà, còn bảo đầu bếp làm thêm món rắn hầm, rồi món đuôi rắn nấu su su, cà rốt.
Cuối cùng là món cháo rắn.
Điều tôi lo lắng ban đầu trở nên thừa: Tôi rất sợ sẽ có một món nào đó bị tanh. Nhưng tuyệt nhiên không, kể cả hai món tưởng sẽ tanh, là rượu tiết và cháo.
8 hay 9 món toàn rắn đã được thưởng thức. Chúng tôi ăn uống và trò chuyện khá lâu. Cuối bữa, nhà hàng đã vãn khách. Có lẽ, ấn tượng cuối cùng đọng lại trong tôi hôm đó là chuyện Văn Hùng đưa vợ ra chào: Một cô gái Sài Gòn, người thanh, còn trẻ, có nét đẹp dịu, giọng nói nhỏ nhẹ, lễ phép. Ai đó bỗng lên tiếng: “Gái Sài Gòn theo chồng làm dâu đất Bắc là quá giỏi. Chồng con chắc chắn được nhờ”...
