Việc tập trung huy động nguồn lực để thực hiện các dự án đầu tư phát triển kinh tế, an sinh xã hội đang ngày càng được tỉnh quan tâm chú trọng. Nhiều dự án đầu tư sử dụng vốn ngoài ngân sách nhà nước của các thành phần kinh tế khác nhau đã đem lại hiệu quả thiết thực, tạo diện mạo mới cho khu vực có dự án đứng chân.
Tuy nhiên, cũng có không ít dự án, quá trình triển khai lại gặp nhiều khó khăn nhất là công tác GPMB.
Một trong những địa phương đang gặp vướng mắc này là TX Uông Bí. Với 5 dự án liên quan đến thu hồi đất nông nghiệp thì cả 5 dự án vướng mắc GPMB. Hầu hết các hộ dân trong diện thu hồi đất nông nghiệp kiến nghị một số chính sách bồi thường, hỗ trợ đất nông nghiệp, trong đó có việc hỗ trợ, bồi thường 20% giá đất ở liền kề xen kẽ khu dân cư. Điển hình là dự án đầu tư xây dựng kinh doanh hạ tầng khu đô thị mới Cầu Sến do Công ty TNHH Hoa Nhàn làm chủ đầu tư. Tại dự án này có một số hộ dân bị thu hồi đất nông nghiệp được bồi thường, hỗ trợ theo chính sách quy định tại Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 3-12-2004 của Chính phủ. Tuy đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng đến nay họ lại kiến nghị được hỗ trợ đất nông nghiệp xen kẽ khu dân cư bằng 20% giá đất ở liền kề. Nội dung này đã được UBND TX Uông Bí khẳng định không đủ điều kiện theo quy định tại khoản 2 Điều 10 Nghị định 197. Tuy nhiên, đất nông nghiệp của 2 khu vực này nằm trong phạm vi phường Yên Thanh, mặt khác xét thấy trước đây khi thực hiện bồi thường các dự án theo quy định của Nghị định 22/1998/NĐ-CP của Chính phủ thì đất nông nghiệp trong đô thị ngoài việc đền bù theo giá đất nông nghiệp còn được cộng thêm tối đa 30% chênh lệch giữa giá đất ở liền kề trừ đi giá đất nông nghiệp. Vì vậy, UBND TX Uông Bí đã đề nghị xem xét được vận dụng hỗ trợ đất nông nghiệp trong đô thị theo chính sách quy định đối với dự án nâng cấp quốc lộ 18A đoạn Biểu Nghi (Yên Hưng) đến bến phà Bãi Cháy (Hạ Long).
Tại Văn bản số 1129/TNMT ngày 15-6-2010 của Sở Tài nguyên và Môi trường cũng khẳng định, thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân (từ tháng 7-2005 đến tháng 3-2006), Nghị định 22/1998/NĐ-CP đã hết hiệu lực thi hành. Vì vậy, UBND TX Uông Bí áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ trong đó có đất nông nghiệp theo Nghị định 197 và Quyết định 1122 của UBND tỉnh để thực hiện bồi thường, hỗ trợ đối với dự án là đúng quy định. Sở Tài nguyên và Môi trường đã cho biết, khi thực hiện các quy định mới các hộ dân được bồi thường, hỗ trợ thấp hơn so với trước đây, vì vậy UBND tỉnh có Văn bản số 1353 (ngày 13-6-2005) đồng ý cho giữ nguyên đơn giá đền bù tại Quyết định số 1322. Ngoài ra UBND tỉnh cũng đã cho phép điều chỉnh đơn giá bồi thường một số loại cây trồng, vật kiến trúc để đảm bảo quyền lợi cho các hộ dân.
Đối với dự án xây dựng khu nhà ở cán bộ, công nhân viên Nhà máy sản xuất mũi giầy của Công ty TNHH Sao Vàng tại phường Yên Thanh cũng tương tự. Tổng diện tích nông nghiệp đã bồi thường là 35.413m2, UBND TX Uông Bí đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ 4 đợt từ ngày 18-9-2006 đến ngày 22-8-2006 theo chính sách bồi thường, hỗ trợ quy định tại Nghị định số 197 của Chính phủ. 106 hộ dân đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ với tổng số tiền là 999.752.309 đồng và tiếp tục kiến nghị được bồi thường hỗ trợ 20% giá đất ở liền kề. Tuy nhiên, UBND TX Uông Bí cũng đã xác định khu vực đất nông nghiệp thu hồi thực hiện dự án không đủ điều kiện là đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư.
Trước những quyết định của chính quyền thị xã và cách giải quyết của các cơ quan chức năng của tỉnh, các hộ dân nói trên đã tiếp tục kiến nghị cho đến thời điểm hiện tại. Tiếp đại diện các hộ dân này tại Trụ sở tiếp công dân tỉnh, đồng chí Đỗ Thông Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đã khẳng định, các chính sách của tỉnh áp dụng cho việc hỗ trợ bồi thường hỗ trợ đất nông nghiệp cho các hộ dân thuộc một số dự án trên địa bàn TX Uông Bí được dựa trên cơ sở thực tế và tuân thủ đúng quy định của pháp luật hiện hành. Đồng chí cũng đã yêu cầu các cơ quan chức năng của tỉnh phối hợp với TX Uông Bí thực hiện rà soát lại toàn bộ diện tích đất nông nghiệp của các hộ dân quy chiếu theo bản đồ hiện trạng thời điểm lập phương án để xác định rõ khu vực và diện tích đất nông nghiệp xen kẽ khu dân cư.
Như vậy có thể thấy, công tác GPMB đang là một trong những yếu tố, tác động và ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai các dự án ngoài ngân sách và quá trình hoàn thiện phát triển xã hội. Giải quyết vấn đề rất cần sự công tâm và linh hoạt của cơ quan quản lý Nhà nước cũng như sự thông hiểu và chấp hành các chính sách pháp luật của nhân dân.
