Dù báo chí phản ánh đã có một cháu bé 2 tháng tuổi phải nhập viện do uống sữa bột bán ký (cân) nhưng tại các chợ, trên “phố sữa” Nguyễn Thông (TPHCM) và những chợ lớn tại Hà Nội, vẫn tấp nập kẻ bán người mua sữa cân.
TPHCM: Sữa bột ký... “4 không”
Tại các quầy sữa ở chợ Phạm Văn Hải, quận Tân Bình sữa bột bán ký không thể thiếu để phục vụ người có thu nhập thấp và chế biến các sản phẩm trà sữa, sữa chua, sữa bột pha kem…
 |
| Sữa bột không rõ nguồn gốc, chất lượng đang được bày bán tràn lan ngoài thị trường |
Khi được hỏi mua, chủ quầy sữa TH lấy ra một bịch sữa đựng trong nilon, cột qua loa sợi dây thun ra giá 40 nghìn/kg. Theo giải thích của bà chủ, đây là sữa Pam nhập từ New Zealand, loại 25kg/bao, sau đó chiết ra từng bịch để bán lẻ, hạn sử dụng 1 năm(?!).
Sữa bột ký người ta hay gọi “4 không”: Không nhãn mác, không đảm bảo vệ sinh, hạn sử dụng, nguồn gốc... cũng được bán tràn lan tại chợ Phạm Thế Hiển ở quận 8 và chợ Bình Tây ở quận 6.
Một khách mua nói mình thỉnh thoảng vẫn ra chợ Bình Tây mua sữa ký để làm trà sữa cho con và đã dùng hai năm nay bởi giá rẻ. Còn tại “phố sữa” trên đường Nguyễn Thông, sữa ký ở đây lại được hét giá tới 50 nghìn/kg.
Đa số loại sữa này đều đóng bao dạng 25 kg, sau đó chiết ra rồi bán. Ở quầy sữa Bích N., người ta dễ dàng nhìn thấy hai người đang ngồi bệt dưới đất chiết sữa ra bao, không mang bao tay, khẩu trang…
Mua 10 tặng 1!
Đó là “chiêu” khuyến mãi của các tiểu thương ở chợ và chủ các cửa hàng sữa trên đường Nguyễn Thông. Theo họ thì đa số người mua sữa nhiều để về chế biến làm sữa chua, kem pha sữa…
Nếu mua nhiều sẽ được giảm giá. Tại cửa hàng số 57 trên đường Nguyễn Thông, chị chủ ra giá loại sữa ký mà theo chị, nhập từ Hà Lan với giá 85.000đ/kg. “Nếu mua cả bao 25kg thì tôi sẽ giảm 1.500đ/kg”- Chị này nói.
Khi được thông báo ở chợ Bình Tây và Nguyễn Tri Phương giá mềm hơn, chỉ 30-40 nghìn đồng/kg, chị cho biết loại sữa ký Hà Lan này tăng giá gần tháng nay nên chỉ người vào nghề làm sữa chua mới mua còn những người có “kinh nghiệm” lâu năm chuyển mua sữa khác rẻ hơn (khoảng 30 đến 50 nghìn/kg) để kiếm lời.
Khác với chợ sữa trên đường Nguyễn Thông, tại chợ Nguyễn Tri Phương, Bình Tây…, nhiều chủ cửa hàng “khuyến mãi” đặc biệt hơn: Mua 10 tặng 1! Tại kiốt có tên H. trong chợ Bình Tây, một phụ nữ quảng cáo cho loại sữa Pam là nếu mua nguyên cả bao 25kg sẽ khuyến mãi 3kg, mỗi kg giá 80 nghìn đồng.
Hà Nội: Sữa bán ký không nguồn gốc tràn lan
 |
| Sữa bột bán theo cân tại phố Hàng Buồm (Hà Nội). |
Nguồn gốc mỗi loại sữa được tự ghi vào tờ giấy với dòng chữ nguệch ngoạc “Made in Hà Lan”, “Made in Úc”, “Made in New Zealand”…, dán ngoài túi nylon. Một kil-lô-gam sữa túi cao nhất là 95.000đ, rẻ nhất chỉ có 32.000đ!
Tại cửa hàng số 120 Hàng Buồm, chủ cửa hàng giới thiệu khoảng 20 túi sữa cân bày trên kệ. Không túi nào có nhãn mác, nhưng chị giới thiệu vanh vách đây là sữa Hà Lan, kia là sữa Úc, v.v…
Thắc mắc về nhãn mác, chị bực dọc: “Mua một thùng 25 kg mới có nhãn mác, chứ xé lẻ ra bán thế này lấy đâu ra!”.
Thấy người mua phân vân, chị khẳng định, mua loại sữa này mới yên tâm về chất lượng. Nếu tham rẻ mua loại 30-50.000 đồng/kg thì chỉ có thể làm bánh thôi loại sữa kém chất lượng.
Ngay gần hàng này, chủ một quầy nhỏ bán ô mai khi thấy khách mua sữa cũng mời mọc: “Tìm mua sữa cân à? Cần bao nhiêu tôi cũng có”.
Theo khảo sát của PV, dù không phải khu vực chuyên doanh sữa như phố Hàng Buồm nhưng chợ Đồng Xuân có lẽ tập trung nhiều nhất các loại sữa cân giá rẻ. Một cân sữa bất kỳ loại nào bán tại chợ này chỉ dao động từ 32.000 - 38.000đ/kg.
Tại kiốt Phương Lan, chủ cửa hàng đi vắng, người bán hàng thuê thật thà nói: “Ghi nhãn là “Made in Úc” nhưng sữa này nhập từ Đài Loan nên giá rẻ, bán lẻ 38.000 đồng/kg. Nếu mua buôn 37.000 đồng/kg”.
Sát cạnh kiốt Phương Lan, chủ kiốt Sửu lại quảng cáo sữa cân ở cửa hàng mình được nhập từ Hà Lan với giá bán rẻ hơn. Nếu mua nhiều chỉ có 36.000 đồng/kg.
Không biết dùng công nghệ nào mà nhiều túi sữa ở đây có màu vàng sẫm khá bắt mắt. Người bán hàng giải thích, màu càng vàng khi pha sữa càng đẹp mắt.
Chủ kiốt Sửu thấy khách đòi sữa màu vàng, sau một hồi “thích sữa màu vàng chúng tôi cũng có” lôi từ sau kệ hàng ra một gói sữa bám đầy bụi, chiếc túi nilon bao ngoài nhàu nát và đen xỉn.
Nhìn vào túi sữa này, chẳng biết nó đã tồn kho được bao nhiêu thời gian. Người bán một mực khẳng định: “Cứ mua đi, chất lượng đảm bảo!”.
Rước họa vì dùng sữa bán ký
Khảo sát thị trường TPHCM cho thấy sữa bột ký trôi nổi là loại sữa bán chạy trên thị trường, tập trung nhiều cho các hộ kinh doanh để làm sữa chua, sữa bột pha, kem... không đảm bảo vệ sinh, nguy cơ gây bệnh cao.
Bác sĩ Hoàng Lê Phúc - Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM) cho biết, vào trung tuần tháng 3, nơi đây đã tiếp nhận bé B.V.T 2 tháng tuổi, nhập viện trong tình trạng tiêu chảy, phù mặt, chân và có rối loạn sắc tố da.
Mẹ bé cho biết đã cho bé uống sữa bột ký, loại 28 nghìn đồng/kg bán ở chợ từ 10 ngày sau sinh cho đến khi T. lên 2 tháng tuổi, hệ quả là T. đã bị suy dinh dưỡng thể phù.
Theo bác sỹ Hoàng Lê Phúc, suy dinh dưỡng thể phù xảy ra khi trẻ không được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein.
Nguy hại ở chỗ, trẻ em bị suy dinh dưỡng thể phù dễ khiến cho người nhà thường lầm tưởng là bé mập mạp, lên cân tốt nên càng tin tưởng hơn vào loại sữa đang dùng.
| Người tiêu dùng tự bảo vệ mình (!?) Sáng qua, 8/4, đoàn thanh tra đã đi rà soát việc kinh doanh sữa bột bán cân tại phố Hàng Buồm (Hà Nội). Tại cửa hàng Tùng Yến số 120 Hàng Buồm, đoàn phát hiện có bày bán loại sữa bột cân, cacao và bột kem dẻo không nguồn gốc. Đoàn đã tịch thu và tiêu hủy tại chỗ 1kg sữa cân của cửa hàng này. Đại diện Thanh tra Sở Y tế Hà Nội thừa nhận họ biết rõ việc buôn bán sữa bột cân cũng như nhiều loại thực phẩm không nguồn gốc khác tại chợ Đồng Xuân. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng khó lòng tiến hành tịch thu xuể; không thể ngày nào cũng có người canh gác ở chợ mà phải có hệ thống giám sát chặt chẽ từ chính quyền địa phương và sự vào cuộc của các bộ, ban ngành liên quan. Chợ Đồng Xuân thường kinh doanh theo kiểu chỉ bày nhỏ lẻ vài gói sản phẩm và cất hàng chủ yếu tại kho. Khi nào người mua cần số lượng lớn, họ thỏa thuận tại một địa điểm nào đó rồi mang hàng đi luôn. Nếu tiến hành kiểm tra cũng chỉ có thể bắt và tịch thu một vài gói nhỏ và như vậy “không thể giải quyết tận gốc của vấn đề”. Cách tốt nhất vẫn là câu khẩu hiệu muôn thuở: “Người tiêu dùng cần tự bảo vệ mình”. Theo quy định của Bộ Y tế, cơ sở nhập khẩu sữa khi tiến hành sang bao, đóng gói phải đảm bảo yêu cầu thực phẩm như: Phải có nhãn mác, nhãn phụ, trọng lượng và 8 thông số về hạn sử dụng, địa chỉ cơ sở đóng gói, công bố tiêu chuẩn chất lượng; cơ sở thực hiện việc đóng gói phải được kiểm định vệ sinh an toàn thực phẩm... |
