Rút kinh nghiệm từ một vụ tranh chấp đất rừng

Nhiều năm về trước, việc giao đất, giao rừng cho bà con ở địa phương vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Mặc dù xã khuyến khích người dân nhận rừng để phát triển kinh tế, hỗ trợ về vốn và cây giống, nhưng bà con còn ít mặn mà với việc nhận rừng. Hơn chục năm trở lại đây, người dân trong xã đã mạnh dạn nhận đất rừng, đầu tư trồng keo lấy gỗ. Trung bình 1 ha keo sau 4 đến 5 năm trồng, thu từ 30 đến 40 triệu đồng, hiệu quả cao hơn nhiều so với cấy lúa, trồng cây ăn quả. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo, vươn lên làm giàu nhờ trồng rừng. Tuy nhiên cũng thời gian này, giữa các hộ dân đã xảy ra nhiều vụ tranh chấp đất rừng, có nhiều vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm mới được giải quyết dứt điểm, làm ảnh hưởng đến tình hình ANTT trên địa bàn. Điển hình là vụ tranh chấp đất lâm nghiệp giữa hộ bà Trần Thị Nghề với hộ ông Hoàng Văn Nam cùng trú tại thôn 2 kéo dài từ năm 2002 đến cuối năm 2007 mới giải quyết xong. Năm 1991, theo chủ trương chính sách giao đất, giao rừng của Nhà nước và chủ trương cấp quyền sử dụng đất rừng của UBND huyện Hoành Bồ, ông Hoàng Văn Nam được UBND huyện Hoành Bồ cấp 1 quyển sổ đất rừng, thuộc tiểu khu 75, tổng diện tích 16,4 ha. Tuy nhiên, bà Nghề có diện tích 8,1 ha, thuộc tiểu khu trên. Năm 2002, anh Hoàng Văn Đủ (con trai bà Nghề) làm đơn đề nghị ông Hoàng Văn Nam trả lại diện tích đất trên. Ngay sau đó, đại diện thôn 2 và UBND xã Dân Chủ đã tổ chức hoà giải giữa hai gia đình. Sự việc tạm lắng xuống. Đến năm 2005 gia đình bà Nghề lại có đơn kiến nghị về sự việc trên. Ngày 27-7-2005, UBND xã Dân Chủ tiến hành xem xét lại ranh giới lô đất, tổ công tác đã lập biên bản giải quyết giữa hai gia đình bà Nghề và ông Nam. Hai gia đình đã thoả thuận: ông Nam đồng ý cắt, nhượng một khoảnh có diện tích 1,5 ha cho bà Nghề. Ngày 27-8-2006, bà Nghề lại có đơn kiến nghị gửi lên UBND huyện, Hạt Kiểm lâm huyện Hoành Bồ tiếp tục kiến nghị về việc ông Nam chiếm đất rừng của gia đình bà. Đến tháng 1-2007, UBND xã Dân Chủ và các phòng chức năng của huyện đã tiến hành lập biên bản xác định mốc giới thửa đất đang tranh chấp và tổ chức hoà giải tại trụ sở UBND xã nhưng không thành. Ông Nam chỉ đồng ý trả lại 1,5 ha cho bà Nghề.
Trong quá trình bà Trần Thị Nghề kiến nghị lên các cấp, UBND xã Dân Chủ đã nhiều lần chỉ đạo Ban hoà giải của xã và của thôn 2 xuống hai gia đình gặp gỡ, trao đổi, tiến hành hoà giải. MTTQ, Hội Phụ nữ, Hội CCB, Đoàn Thanh niên... của xã và thôn cũng nhiều lần gặp hai gia đình vận động, phân tích điều hơn lẽ thiệt. Ông Trưởng dòng họ Hoàng của hai gia đình đến khuyên giải trên tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái trong dòng họ, giữ gìn an ninh của thôn xóm. Từ vụ việc kéo dài nhiều năm, nhờ kiên trì vận động, thuyết phục, cuối cùng đến giữa năm 2007, hai gia đình đã đi đến thống nhất và đồng ý hoà giải, cùng ký cam kết thực hiện. Theo đó, gia đình bà Nghề nhận 1,5 ha từ gia đình ông Nam và đã đầu tư trồng rừng keo trên thửa đất trên. Hai gia đình từ đó đến nay sống hoà thuận, vui vẻ với nhau. Ông Dương Văn Vĩnh, Bí thư Đảng bộ kiêm Chủ tịch UBND xã Dân Chủ cho biết: “Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền pháp luật, luôn quan tâm và coi trọng công tác hoà giải ở cơ sở, nhất là vận động những người là trưởng các dòng họ cùng tham gia, nên đã hoà giải thành nhiều vụ việc tranh chấp ở các thôn, xóm góp phần đảm bảo tình hình ANTT trên địa bàn được giữ vững”.

Rút kinh nghiệm từ vụ tranh chấp này, xã đã quan tâm đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật, lồng ghép với các cuộc họp ở thôn, xóm, tranh thủ những người có uy tín trong dòng họ, nhờ đó đã từng bước nâng cao ý thức chấp hành của người dân. Từ một xã yếu về công tác tư pháp, những năm gần đây, Dân Chủ không xảy ra tình trạng đơn, thư khiếu kiện vượt cấp, ANTT đảm bảo, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.