Vừa qua, chúng tôi nhận được đơn của bà Vũ Thị Nhạn, tổ 32, Cẩm Đông, TX Cẩm Phả kiến nghị về việc xã Tiền An làm sổ hộ khẩu, hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sai luật cho ông Đàm Quang Quỳ (chồng bà Nhạn) và bà Phạm Thị Hiền (vợ bất hợp pháp của ông Quỳ) ở xóm chợ Rộc, Tiền An, Yên Hưng. Gia đình bà đã nhiều lần, nhiều năm làm đơn kiến nghị nhưng vụ việc đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm...
Chuyển quyền sử dụng đất cho...người chết
UBND huyện Yên Hưng cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho anh Đàm Quân - người đã chết cách thời điểm cấp giấy chứng nhận này 7 tháng.
Năm 1960, ông Đàm Quang Quỳ (Tiền An, Yên Hưng) kết hôn với bà Phạm Thị Nhạn (Cẩm Đông, Cẩm Phả). Hai ông bà đã đăng ký hộ khẩu thường trú tại tổ 32, Cẩm Đông, Cẩm Phả. Năm 1965, ông bà sinh được người con trai tên là Đàm Quang Nghĩa. Do làm nghề xây dựng tự do, nên ông Quỳ vẫn đi về giữa 2 địa phương Yên Hưng - Cẩm Phả. Trong quá trình đi, về như vậy, ông Quỳ “phải lòng” bà Phạm Thị Hiền, sinh năm 1957 (bà Hiền đã có một người con riêng). Mối quan hệ này không được những người trong họ tộc và mẹ ông Quỳ chấp nhận. Vì vậy, năm 1981, ông Quỳ thuê một ngôi nhà nhỏ ở xã Tiền An và sinh sống như vợ chồng với bà Phạm Thị Hiền (không có hộ khẩu thường trú ở Tiền An). Trong thời gian này, ông Quỳ và bà Hiền sinh được một người con trai tên là Đàm Quân. Theo lời bà Nhạn, những người em của ông Quỳ và bà con hàng xóm của gia đình ông Quỳ ở Tiền An kể lại: Mặc dù sinh sống cùng bà Hiền, nhưng ông Quỳ và bà Nhạn chưa làm thủ tục ly hôn, thường xuyên đi về Tiền An - Cẩm Đông để chăm lo việc giỗ, tết, cúng tế tổ tiên… Năm 1992, trước khi qua đời, mẹ ông Quỳ đã phân chia tài sản cho các con (ông Quỳ và 2 người em trai là Đàm Quang Khôi và Đàm Quang Giáp). Việc phân chia tài sản này được thoả thuận bằng miệng và được sự nhất trí của anh, em ông Quỳ. Theo đó, vợ chồng ông Quỳ được thừa kế 1 mảnh đất có diện tích 575m2. Khi được phân chia đất, ông Quỳ đã xây 1 ngôi nhà cấp 4 và đưa bà Hiền về cùng sinh sống. Đến năm 2004, công an xã Tiền An đã lập cho ông Quỳ một sổ hộ khẩu (quyển 01, tờ 40) do ông Quỳ làm chủ hộ, bà Phạm Thị Hiền là vợ cùng các con: Trần Minh Hoài và Đàm Quân.
Ngày 10-6-2005, ông Quỳ làm đơn đề nghị UBND huyện Yên Hưng, Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện chia tách thửa đất 575m2 vợ chồng ông được thừa kế ở xóm Chợ Rộc, Tiền An thành 2 thửa đất với lý do cho con trai là Đàm Quân (sinh năm 1981). Trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, ông Quỳ đề nghị chuyển nhượng 150m2 đất ở, kèm tài sản là 1 ngôi nhà cấp 4 cho anh Quân (không lấy tiền). Những đề nghị trên của ông Quỳ đã được UBND xã Tiền An và Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện chấp nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 13488, ngày 30-6-2005 cho anh Đàm Quân. Việc bố chia đất cho con là điều bình thường và không trái với quy định của pháp luật, nhưng điều đáng nói ở đây là việc UBND xã Tiền An, Phòng Tài Nguyên - Môi trường lại cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho... người đã chết. ở thời điểm ông Quỳ làm đơn đề nghị chia tách thửa đất, thì anh Đàm Quân đã chết được 7 tháng (tháng 11-2004). Vậy mà bản sao giấy chứng tử do UBND xã Tiền An cấp lại ghi anh Đàm Quân chết ngày 8-8-2005 (sao từ sổ đăng ký khai tử ngày 22-9-2005). Trong sổ quản lý nhân khẩu của công an xã Tiền An cũng ghi rất rõ, anh Đàm Quân chết tháng 11-2004.
Sau khi làm đơn xin tách thửa đất, ngày 6-4-2006, ông Quỳ có làm đơn xin giao quyền thừa kế tài sản. Trong lá đơn, một lần nữa ông Quỳ khẳng định con mình chết năm 2005 (?). Thời điểm anh Quân chết chưa có vợ con. Anh Quân có để lại mảnh đất thuộc tờ bản đồ số P29 thửa đất số 216, diện tích 150m2 (đã được cấp sổ đỏ - PV). Ông và bà Hiền là “người thừa kế thứ nhất”. Vì vậy, ông bà đã thống nhất giao quyền thừa kế sử dụng đất cho bà Phạm Thị Hiền. Liệu đây có phải là sự dàn xếp để hợp lý hoá toàn bộ giấy tờ để chuyển một phần miếng đất thuộc quyền thừa kế của ông Quỳ và bà Nhạn cho bà Hiền?
Lúng túng trong cách giải quyết?
Bà Phạm Thị Hiền được UBND huyện Yên Hưng cấp giấy chứng nhận QSDĐ trên cơ sở thừa kế lại của
con trai - anh Đàm Quân.
Ngày 24-7-2007, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh đã có Công văn số 326 khẳng định: Việc Công an xã Tiền An, huyện Yên Hưng cấp sổ hộ khẩu gia đình (NK3a) cho ông Đàm Quang Quỳ là trái với Nghị định 51/NĐ-CP ngày 10-5-1997 và Nghị định 108/NĐ-CP ngày 19-8-2007 của Chính phủ và Thông tư số 1/2005/TT-BCA ngày 7-10- 2005 của Bộ Công an về đăng ký quản lý hộ khẩu. Đồng thời yêu cầu Công an huyện Yên Hưng phối hợp với Công an xã Tiền An lập biên bản xoá tên ông Quỳ trong sổ hộ khẩu thường trú do Công an xã Tiền An quản lý và xoá tên trong sổ hộ khẩu gia đình (NK3a) do ông Quỳ làm chủ hộ. Vậy mà trước đó, tại Công văn số 176 ngày 8-8-2005 và Công văn số 241 ngày 5-7-2007, Công an huyện Yên Hưng đã trả lời gia đình bà Nhạn, việc công an xã Tiền An lập sổ hộ khẩu mới cho ông Quỳ là đúng luật (theo Điều 16, chương II, Nghị định 51/CP ngày 10-5-1997). Năm 1996 khi Tiền An tách thành 2 xã Tiền An và Tân An đã thất lạc sổ theo dõi nhân khẩu xóm Chợ Rộc, xã Tiền An. Vì vậy, để làm lại sổ NK3, Công an xã đã căn cứ vào số hộ, số khẩu có nhà ở, đất ở hợp pháp không trong diện tranh chấp, có cuộc sống ổn định và con người cụ thể để lập vào sổ theo dõi quản lý. Trong Công văn số 241, Công an huyện Yên Hưng cũng khẳng định: “Thực tế ông Đàm Quang Quỳ bỏ nơi đăng ký thường trú (phường Cẩm Đông) từ 1987 về cư trú ở Chợ Rộc - Tiền An cho đến nay không xin tạm vắng, không trình báo công an phường, tổ dân khu phố. Việc này thuộc trách nhiệm của bà Vũ Thị Nhạn…”(?). Nếu theo cách giải thích này của Công an huyện Yên Hưng thì Công an xã Tiền An không phải chịu trách nhiệm về sự tắc trách của mình trong công tác quản lý hộ khẩu, nhân khẩu? Nghiễm nhiên công nhận ông Đàm Quang Quỳ được phép lấy 2 vợ và có 2 sổ hộ khẩu?
Sau khi tiếp nhận đơn thư của gia đình bà Nhạn, chúng tôi đã về làm việc với Công an xã Tiền An và được ông Đàm Quang Nghĩa, Trưởng Công an xã Tiền An cho biết: “Tháng 8-2007, Công an xã Tiền An đã xoá tên ông Quỳ trong sổ hộ khẩu thường trú. Đồng thời yêu cầu ông Quỳ, nếu muốn đăng ký hộ khẩu thường trú tại Tiền An phải có giấy chuyển khẩu của công an Cẩm Phả”. Như vậy, việc lập sổ hộ khẩu trái quy định của pháp luật cho ông Quỳ và bà Hiền đã được giải quyết. Tuy nhiên, những sai phạm sau đó (cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người chết) bắt nguồn từ cuốn sổ hộ khẩu cấp sai đó lại chưa được chính quyền xã Tiền An, Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Yên Hưng thừa nhận và giải quyết.
“Việc làm hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh Quân đều được thực hiện đầy đủ, đúng quy trình”- Ông Phạm Văn Ngắng, Phó Chủ tịch UBND xã Tiền An nói: -“Còn chuyện gia đình bà Nhạn kiến nghị, chúng tôi đã có giấy mời bà Nhạn về để hoà giải. Nhưng bà Nhạn không chấp nhận hoà giải. Chúng tôi đã nói với gia đình bà Nhạn nếu thấy không thoả đáng có thể làm đơn kiện ra toà để toà giải quyết”. Còn ông Lê Minh Thái, Trưởng Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Yên Hưng khẳng định: “Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho trường hợp của anh Đàm Quân được thực hiện căn cứ vào hồ sơ thẩm định, sổ hộ khẩu gia đình ông Quỳ, đơn đề nghị của ông Quỳ và chứng nhận của chính quyền xã Tiền An”.
Rõ ràng, trong sự việc này, chính quyền, công an xã Tiền An đã có rất nhiều sai phạm: Cấp giấy chứng tử sai lệch ngày để hợp thức hoá việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Hiền; cấp sổ hộ khẩu sai luật; dung túng cho việc làm tắc trách, quan liêu của cán bộ trong công tác quản lý nhân khẩu, xác định nguồn gốc đất… Đề nghị cơ quan chức năng huyện Yên Hưng giải quyết dứt điểm những tồn tại, sai phạm trong vụ việc này để đảm bảo sự nghiêm minh của pháp luật.
