Trở lại HTX nông, ngư nghiệp Hải Yến (xã Yên Hải, huyện Yên Hưng) vào những ngày đầu tháng 5 này, chúng tôi chứng kiến cảnh xã viên, với thái độ gay gắt, yêu cầu Ban quản trị HTX tiếp tục có ý kiến với các cơ quan chức năng giải quyết dứt điểm những sai phạm của Ban quản trị cũ.
Một số xã viên chuẩn bị đơn từ khiếu kiện gửi lên huyện, tỉnh, thậm chí vài người nóng nảy còn hô hào kéo nhau lên UBND huyện để “hỏi cho ra nhẽ”... Chị Nguyễn Thị Hiền, xã viên HTX, bức xúc nói: “Tháng 10-2007, khi Công an huyện chuyển kết luận sơ bộ về những sai phạm của Ban quản trị cũ của HTX, đã cam kết với bà con sẽ đẩy nhanh tiến độ điều tra để làm rõ mọi việc, nếu đủ căn cứ thì tiến hành khởi tố, không đủ căn cứ thì cũng khép lại vụ việc. Vậy mà đến nay, chuyện này vẫn mãi không có hồi âm. Đầu năm 2008, đông đảo xã viên đã lên tận trụ sở UBND huyện để kiến nghị giải quyết dứt điểm vụ việc, các đồng chí lãnh đạo huyện cũng đã hứa sẽ chỉ đạo các cơ quan chức năng có kết luận cuối cùng... Chúng tôi đã hy vọng và chờ đợi gần 4 tháng nhưng hiện sự việc này vẫn chẳng có tiến triển gì. Thật sự chúng tôi không thể đợi thêm được nữa...”.
HTX nông, ngư nghiệp Hải Yến được tổ chức theo quy mô thôn, gồm 2 xóm với 978 xã viên hoạt động theo Luật HTX và Điều lệ HTX được Đại hội đại biểu xã viên thông qua ngày 30-4-2003. Vốn điều lệ HTX là 2.282,4 triệu đồng. Nguồn thu chủ yếu là cho thuê khoán 372 héc ta đầm nuôi trồng thuỷ sản khu Nhà Mạc. Từ tháng 10-2004 đến tháng 8-2006, các ông Phùng Đức Quảng, Vũ Văn Bóng, Đặng Văn Hạp được xã viên bầu vào Ban quản trị với các chức danh Chủ nhiệm, Phó Chủ nhiệm và Kế toán trưởng. Trong quá trình điều hành HTX, Ban quản trị đã có nhiều sai phạm trong quản lý tài chính, thực hiện sai Điều lệ HTX và Nghị quyết đại hội đại biểu xã viên... Ngay sau khi có đơn kiến nghị của xã viên, các cơ quan chức năng, như Thanh tra huyện, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện, đã vào cuộc và đã làm rõ một số sai phạm của Ban quản trị... Cụ thể, theo kết luận thanh tra số 04/KL-TTr của Thanh tra huyện ngày 26-6-2006 và Báo cáo số 67 ra ngày 10-3-2007 của Cơ quan điều tra Công an huyện Yên Hưng thì: Về tài chính, Ban quản trị HTX đã bỏ sót khoản tiền 80 triệu đồng không vào sổ theo dõi (đây là số tiền tỉnh hỗ trợ dự án NTTS của HTX song HTX đã chuyển thẳng cho Công ty Quản lý Khai thác công trình thuỷ lợi Yên Lập để trả nợ tiền thuê đơn vị này lập dự án đầu tư khu NTTS), tổ chức đại hội đại biểu và lấy ý kiến biểu quyết của đại hội đại biểu sai với Điều lệ HTX v.v... Ngoài ra Thanh tra huyện còn kết luận trong việc nghiệm thu, thanh toán một số hạng mục trong dự án NTTS có nhiều sai phạm.
Nhằm làm rõ thêm những sai phạm trong quản lý tài chính của Ban quản trị cũ, cuối tháng 11-2007, Ban quản trị mới do ông Đặng Văn Sơn làm Chủ nhiệm đã mời Công ty TNHH kiểm toán Đức Anh về kiểm toán tài chính. Kết quả đã xác định Ban quản trị cũ để ngoài sổ sách 4.044.115.387 đồng, việc này sai quy định của Bộ Tài chính; đồng thời gây mất công bằng trong việc kết nạp xã viên mới và xã viên cũ. Trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế với nhà nước tại công trình 2 tuyến đường bờ đầm, Ban quản trị đã thanh toán với xã viên với số tiền 96.350.885 đồng (trong khi đó thực tế chi cục Thuế chỉ thông báo số tiền 44.578.000 đồng) song Ban quản trị vẫn chưa nộp, dẫn đến công trình chưa có hoá đơn thuế. Trong việc xây dựng công trình cống thuỷ sản Lán Lún 2, Ban quản trị chi khống hơn 8 triệu đồng, tính đơn giá sai, quyết toán nâng lên hơn 9 triệu đồng. Trong hạng mục đắp bờ phân vùng Lán Lún, Nhà Mạc, Quấy Cháo không có làm thủ công song vẫn thanh toán 35% công thủ công...
Qua những kết luận của cơ quan chức năng, có thể khẳng định sai phạm ở HTX nông, ngư nghiệp Hải Yến là có thật và đã được làm rõ. Vậy tại sao không giải quyết dứt điểm, trả lại quyền lợi cho bà con xã viên mà còn cứ để dây dưa mãi?- Đây là câu hỏi mà vì nó, đã gây ra sự bất bình trong tập thể xã viên HTX cũng như dư luận tại địa phương.