Sân khấu truyền thống đang tìm mọi cách để đến với khán giả. Nhiều tích xưa đã bị thêm cảnh giường chiếu, bị thay đổi và biến dạng.
Vở chèo cổ “Oan khuất một thời” (phỏng theo tác phẩm “Đêm Ức Trai” của cố tác giả Lưu Quang Hà) do Nhà hát Chèo Hà Nội dàn dựng và biểu diễn đã làm khán giả sốc nặng, vì “vở chèo cổ mà sexy quá. Quá nhiều cảnh giường chiếu đã… được đưa lên sân khấu. Diễn viên thì hồn nhiên cởi đồ”.
Đã thế, khi xem xong “Oan khuất một thời”, khán giả còn mơ hồ hơn về vụ án nổi tiếng này. Chính đạo diễn Doãn Hoàng Giang cũng khẳng định nguyên nhân cái chết của vua Lê Thái Tông vẫn gây tranh cãi, nhưng ông lại lợi dụng sự kiện này để xây dựng nên một tình tiết hoàn toàn bất ngờ. Đó là do vua Lê Thái Tông uống rượu say, có ý đồ xấu trong vườn rồi rượt đuổi Thị Lộ nên bị đột tử và lăn ra chết. Tình huống này đã đưa vua Lê Thái Tông xuống một nấc sâu của sự xấu xa, bỉ ổi.
Khi dư luận lên tiếng thì đạo diễn Doãn Hoàng Giang gạt đi: tôi được mệnh danh là người phá chèo cổ nên không quan tâm tới dư luận. Đợt Tết Nguyên đán xuân Kỷ Sửu, Công ty Cổ phần nghe nhìn Thăng Long cho ra mắt VCD “Giấc mơ của Chí Phèo”.
Năm nào đơn vị này cũng cho ra mắt nhiều ấn phẩm Tết rất đặc sắc nên thực sự được khán giả quan tâm. Tuy nhiên khi làm VCD “Giấc mơ của Chí Phèo”, kịch bản đã bị chuyển thể quá tay khiến khán giả bất bình.
Nhà văn Nam Cao rất tinh tế trong việc xử lí tình huống Thị Nở và Chí Phèo gặp nhau ở vườn chuối. Đây là tình huống thể hiện tính người ở hai con người bị coi là đẳng cấp thấp của xã hội. Chí Phèo gặp Thị Nở khi Nở đang ngủ, váy áo xộc xệch nhưng không đến độ... sexy. Nhưng trong VCD, Thị Nở chẳng khác gì gái làng chơi, đủ tỉnh táo để khoe cơ thể. Còn Chí Phèo thì sau khi thỏa mãn hai con mắt liền xông vào kéo dây rút quần và hôn Thị Nở như điên dại.
Đó là chưa kể những cảnh tắm trần, để lộ hai trái đào tiên một cách vô tư, là cảnh xác xơ của vườn chuối với đầy dụng ý, là cảnh Chí Phèo sau khi làm xong... chuyện ấy không còn sức lực phải ăn bát cháo hành của Thị Nở... Nhưng điều tác giả cố gắng mô tả đầy ý tứ, đầy sự lô gíc văn học thì lại bị đạo diễn thay đổi hoàn toàn khiến khán giả có những nhận thức khác khiến tác phẩm trở nên thô tục.
Vở kịch “Đến bờ bên kia” chuyển thể kịch bản từ truyện ngắn “Sang sông” của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đã được Hội Sân khấu rất kỳ vọng mang đi dự Liên hoan Sân khấu thử nghiệm toàn quốc lần thứ nhất.
Là người rất yêu và khát khao được đưa các tác phẩm của mình lên sân khấu kịch, sau những lần thất bại khi kết hợp chuyển thể, nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đã chấp nhận có sự thay đổi trong kịch bản của mình. Tuy nhiên, sau khi chuyển đổi, chính đạo diễn Anh Tú đã phải thốt lên: khác quá, mất chất quá, tính hấp dẫn đã mất đi non nửa.
Kết thúc của truyện ngắn “Sang sông” là: “Chiếc đò quay về bến cũ. Bóng chị lái đò và nhà sư nổi bật trên dòng sông phẳng lặng. Trăng lên, tiếng chuông ngân nga êm đềm”. Trong một buổi thảo luận về vở “Đến bờ bên kia”. Khi bị hỏi quá nhiều về kịch bản chuyển thể mất đi gốc truyện với các câu hỏi khó, đạo diễn Anh Tú đã to tiếng: “Tôi sẽ cho chìm hết, khỏi phải về bến nữa”.
Tuy nhiên, thật may, theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Thái: thuyền đã cập bến cụ thể, chỉ lỡ bước thể nghiệm vì vở diễn gây sự khó hiểu, mù mờ cho người xem. Mặc dù đã được giới thiệu trên các phương tiên thông tin đại chúng về vở kịch “Đến bờ bên kia” nhưng độc giả vẫn không chịu... đổi tên mà vẫn gọi: vở kịch “Sang sông”.
Thiết nghĩ, để làm mới sân khấu, việc chuyển thể kịch bản làm thay đổi chút ít diện mạo tác phẩm cũng có phần chấp nhận được. Nhưng thay đổi khiến nội dung biến dạng, mất chất liệu văn học, sự tinh tế trong xử lí tình huống, trong ý đồ của người viết thì quả là đáng buồn, trong khi nhu cầu được xem một vở kịch thực sự, xứng tầm lại không được đáp ứng thì quả là điều đáng suy ngẫm kĩ lưỡng của chính những người cầm nắm hướng đi và sự phát triển của sân khấu kịch.
