Sản xuất vụ mùa 2009: Sản lượng tăng nhưng chưa bền vững

03/12/2009 07:34

Vụ mùa năm 2009, toàn tỉnh gieo trồng được 34.106,4 ha cây trồng các loại, (giảm 561 ha so với cùng kỳ). Riêng cây lúa gieo trồng được 27.655,5 ha, trong đó, trà lúa mùa sớm gieo trồng được 2.675 ha, mùa trung 16.571 ha. Theo đánh giá sơ bộ của Sở NN&PTNT, tổng sản lượng lương thực vụ mùa ước đạt khoảng 130.250 tấn, tăng 1.800 tấn so với vụ mùa năm 2008.

*Nông dân thành phố Móng Cái thu hoạch lúa mùa.*

Để có được kết quả trên, ngay khi vào vụ, Sở NN&PTNT cùng các địa phương đã chỉ đạo nông dân gieo trồng đúng thời vụ, nâng cao diện tích cấy lúa mùa sớm và mùa trung vụ; tích cực chọn lọc, thay thế các giống lúa lưu vụ bằng những giống lúa lai, lúa thuần siêu nguyên chủng và nguyên chủng như: Khang dân 18, Hương thơm số 1, Việt Hưng; các giống lúa lai 3 dòng: Bác ưu 025, Bác ưu 903, Bác ưu 253, các giống lúa lai 2 dòng: Bồi tạp 49, Bồi tạp Thái Phong. Đặc biệt, trong thời gian qua, Công ty CP Giống cây trồng Quảng Ninh đã khảo nghiệm đưa vào gieo trồng trên diện rộng các giống lúa Bác ưu 025, Đông Triều 34, Đông Triều 36 có triển vọng đạt năng suất cao từ 60-70 tạ/ha. Bên cạnh đó, để giúp bà con nông dân gieo cấy hết diện tích, cơ cấu mùa vụ chuyển dịch nhanh, đúng hướng, ngành nông nghiệp đã chỉ đạo các địa phương tích cực áp dụng phương pháp gieo thẳng trong gieo cấy lúa (Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh đã hỗ trợ bà con nông dân tại các địa phương 244 giàn gieo thẳng), qua đó vụ mùa 2009, diện tích lúa gieo thẳng đạt trên 5.000 ha, chiếm 18,1% diện tích lúa mùa, tăng khoảng 2.000 ha so với cùng kỳ. Các địa phương có diện tích lúa gieo thẳng lớn như: Đông Triều, Móng Cái, Yên Hưng, Hoành Bồ, trong đó huyện Đông Triều có diện tích lớn nhất, đạt 3.000 ha. Theo đánh giá của ngành chức năng, lúa gieo thẳng có nhiều ưu thế hơn so với cấy lúa bằng phương pháp truyền thống như giảm chi phí về giống, công lao động, sâu bệnh và năng suất tăng từ 10-15%.

Mặc dù sản lượng lương thực đạt cao hơn so với vụ mùa năm ngoái, nhưng kết quả này chưa được bền vững do cơ cấu giống, mùa vụ và công tác phòng trừ sâu bệnh còn gặp nhiều khó khăn. Mặc dù diện tích lúa mùa sớm, mùa trung vụ ngày một tăng nhưng diện tích cấy lúa mùa muộn vẫn còn 8.409 ha, chiếm 30,6% diện tích lúa mùa, vì vậy rất khó tránh được những yếu tố bất lợi của thời tiết. Việc khuyến cáo bà con nông dân chuyển đổi cơ cấu giống vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Mặc dù ngành chức năng và địa phương đã chỉ đạo và khuyến cáo giảm nhanh việc sử dụng các giống lúa Bao thai lùn, Mộc tuyền trong cơ cấu giống nhưng đến nay tỷ lệ và diện tích các giống lúa này vẫn còn khá lớn. Theo tính toán của cơ quan chuyên môn, toàn tỉnh hiện còn 30-40% giống lúa lưu vụ qua nhiều năm.

Theo Chi cục Bảo vệ thực vật Quảng Ninh thì trong vụ mùa do thời tiết có nắng nóng kéo dài, nền nhiệt độ cao hơn so với cùng kỳ khoảng 0,5 độ C nên sâu bệnh phát sinh sớm, chủ yếu là các loại sâu đục thân lúa 2 chấm, sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, rầy lưng trắng xuất hiện sớm hơn so với cùng kỳ từ 5-7 ngày. Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh đã chỉ đạo các địa phương phòng trừ sớm nên dịch đã không lây lan rộng, cây lúa, cây màu phát triển ổn định, tuy nhiên, tình hình sâu bệnh vẫn diễn biến phức tạp, vào thời điểm cuối vụ mùa, đầu vụ đông xuân đã xuất hiện bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá gây hại trên lúa và bệnh lúa lùn sọc đen dòng 2 gây hại trên cây ngô. Đây là đối tượng dịch hại nguy hiểm, khi lúa, ngô bị bệnh sẽ không cho thu hoạch và khả năng lây lan nhanh, có thể lây lan từ ngô sang lúa cũng như sang vụ sau và hiện nay chưa có thuốc đặc trị. Công tác phòng trừ sâu bệnh của bà con nông dân nhiều địa phương chưa chủ động, tích cực, không thường xuyên kiểm tra thăm đồng, phòng trừ sâu bệnh theo đúng quy trình và hướng dẫn của cơ quan bảo vệ thực vật. Việc bố trí thời vụ, giống gieo các trà lúa không thành vùng tập trung nên sâu bệnh càng có điều kiện phát sinh và lây lan rộng, khó diệt trừ triệt để.