Chủ đề của Tháng hành động "Vì trẻ em" (từ 15/5/-30/6) năm nay được chọn là “Chung tay góp sức giúp trẻ em nghèo”. Đây là vấn đề được tỉnh rất quan tâm trong những năm vừa qua.
Sở LĐ-TB&XH đã xây dựng chương trình bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đến năm 2010 - định hướng đến năm 2015. Chương trình này đã và đang được triển khai trên diện rộng...
Trẻ em tàn tật được phẫu thuật miễn phí ở Trung tâm chỉnh hình và phục hồi chức năng Quảng Ninh.
So với các tỉnh, thành trong cả nước, Quảng Ninh là địa phương đã dành rất nhiều sự quan tâm cho công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt (TECHCĐB). Những năm qua, hầu hết TECHCĐB trên địa bàn đều được chăm sóc và bảo vệ, các vụ xâm hại trẻ em được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh theo pháp luật. Trẻ mồ côi, trẻ tàn tật được quan tâm, chăm sóc và được nhận trợ cấp xã hội theo đúng quy định... Ngoài ra, các em còn được quan tâm, chăm sóc dưới nhiều hình thức như: nhận đỡ đầu, khám sức khoẻ, chữa bệnh, phẫu thuật miễn phí... Mặc dù vậy, số TECHCĐB và trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn tỉnh hiện nay còn rất cao. Theo báo cáo của Sở LĐ-TB&XH, đầu năm 2009, toàn tỉnh có 266.782 trẻ dưới 16 tuổi chiếm 24% dân số toàn tỉnh. Trong số này có 4.108 TECHCĐB gồm: 1.575 trẻ em mồ côi không nơi nương tựa; 2.160 trẻ tàn tật, khuyết tật; 73 trẻ nhiễm chất độc hoá học và nhiều trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo chưa có điều kiện để chữa trị. Đặc biệt, số trẻ em nhiễm HIV/AIDS theo danh sách là 160, nhưng trên thực tế có thể còn cao hơn vì nhiều trẻ có nguy cơ cao chưa được xét nghiệm phát hiện. Bên cạnh đó, số trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn tỉnh hiện cũng lên tới 26.518 trẻ (chiếm tỷ lệ 10% tổng số trẻ em trên toàn tỉnh); đáng chú ý là 1.110 trẻ em sống trong các gia đình có người nghiện hút, nhiễm HIV/AIDS, vi phạm pháp luật; 1.610 trẻ em mồ côi bố hoặc mẹ và hơn 15.000 trẻ em sống trong các gia đình nghèo...
Mặc dù thực trạng TECHCĐB còn nhiều vấn đề phức tạp nhưng sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp chính quyền đối với công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung và bảo vệ, chăm sóc TECHCĐB nói riêng, vẫn chỉ mới mang tính thời điểm, thiếu tính chiến lược, thiếu đồng bộ và đồng đều giữa các vùng. Mặt khác, công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ, chăm sóc trẻ em còn nhiều hạn chế. Các chính sách hỗ trợ cho trẻ em chưa đáp ứng được yêu cầu vì định mức trợ cấp xã hội còn thấp. Đặc biệt, hiện nay Quảng Ninh chưa có mạng lưới cán bộ chuyên trách cấp xã và chưa có mạng lưới cộng tác viên làm công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em ở cấp khu phố, thôn bản. Do đó, việc triển khai, thực hiện công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em ở cấp cơ sở chưa có sự phân công trách nhiệm rõ ràng. Bên cạnh đó, việc xã hội hoá công tác bảo vệ, chăm sóc TECHCĐB và phát triển các dịch vụ tư vấn, chăm sóc trẻ em v.v... vẫn còn nhiều hạn chế: Toàn tỉnh mới chỉ có 2 cơ sở trợ giúp trẻ em, là Trung tâm Bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt (thuộc Sở LĐ-TB&XH) và Trung tâm trẻ em thiệt thòi Hải Đăng (do tư nhân quản lý). Nội dung hoạt động của các trung tâm này cũng chỉ mới tập trung vào hoạt động nuôi dưỡng là chính, các hỗ trợ khác như tư vấn, can thiệp cụ thể v.v... chưa được triển khai. Trong bối cảnh này, Chương trình bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tỉnh Quảng Ninh đến năm 2010 - định hướng đến năm 2015 được xây dựng là cơ sở để nâng cao nhận thức và hành động của toàn xã hội về công tác bảo vệ, chăm sóc TECHCĐB. Cụ thể hơn, chương trình nhằm đến mục tiêu trợ giúp TECHCĐB ổn định cuộc sống, hoà nhập với cộng đồng, ngăn ngừa và giảm mạnh tình trạng trẻ em rơi vào hoàn cảnh đặc biệt. Đồng thời, tạo sự chuyển biến cơ bản về cung cấp dịch vụ có chất lượng và công bằng cho mọi trẻ em, từng bước thu hẹp sự chênh lệch về mức sống giữa TECHCĐB với trẻ em bình thường tại nơi cư trú, trẻ thuộc vùng dân tộc thiểu số với các nhóm trẻ khác.
Để đạt được những mục tiêu này, Chương trình bảo vệ, chăm sóc TECHCĐB đã đi sâu vào các giải pháp rất thiết thực, như: Xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin về các vấn đề liên quan đến trẻ em; tổ chức các mô hình, hoạt động phòng ngừa, can thiệp, hỗ trợ đối với từng nhóm đối tượng TECHCĐB và trẻ em có nguy cơ cao rơi vào HCĐB; phòng ngừa lây nhiễm HIV/AIDS, tai nạn thương tích cho trẻ em... Đặc biệt, chương trình đã xây dựng được các mô hình thiết thực, như: Cho vay vốn phát triển sản xuất, dạy nghề, tạo việc làm, tư vấn giúp trẻ lang thang hồi gia, phục hồi chức năng cho trẻ tàn tật, mô hình gia đình thay thế nuôi dạy trẻ em nhiễm HIV/AIDS, trẻ em mồ côi, trẻ khuyết tật không nơi nương tựa, trẻ em bị bỏ rơi...
Có thể nói, Chương trình bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt của tỉnh đến năm 2010 - định hướng đến năm 2015 đang được xây dựng một cách sâu sát với thực tế và thiết thực hơn đối với TECHCĐB.