Sẽ thu phí giao dịch qua ATM nhưng miễn cho một số đối tượng(?)

Sau gần 5 tháng im ắng chờ đợi, trong mấy ngày gần đây, các Ngân hàng (NH) và Hiệp hội Thẻ lại bắt đầu rục rịch chuyện thu phí giao dịch qua thẻ ATM. Thông tin từ Hiệp hội Thẻ cho biết, các thành viên đã cùng ký vào một bản đề xuất gửi lên Ngân hàng Nhà nước và thời gian dự kiến áp dụng là từ 1/1/2009.

Tất nhiên, khách hàng thực hiện giao dịch, những người trực tiếp chịu thiệt hại, thì có nhiều ý kiến không đồng ý, còn phía ngân hàng thì cũng đang đưa ra những lý lẽ để thuyết phục.

Mức phí mà các NH đưa ra cũng giống như dự kiến từ hồi tháng 7/2008. Sẽ có 2 cách thu phí là theo giao dịch, thu phí thường niên, tuy nhiên, hầu hết các NH đều thiên về cách thu phí theo giao dịch. Mức phí được đề xuất chung là 1.000 đồng/lần giao dịch.

Giám đốc Trung tâm thẻ của một NH cho rằng mức thu phí nên cân nhắc thí điểm là 500đ/giao dịch, vì người cầm thẻ hiện nay phần lớn là lao động cấp trung; hoặc doanh nghiệp trả lương cho nhân viên hai lần trong tháng… việc thu phí sẽ gia tăng chi phí cho người sử dụng thẻ này.

Thu phí để dịch vụ tốt hơn?

Giải thích cho việc thực hiện thu phí giao dịch trên máy ATM, một thành viên của Hiệp hội Thẻ cho biết: Hiện nay, trên thế giới, nhiều nước cũng thực hiện thu phí duy trì giao dịch thực hiện thẻ, nước có thu nhập cao tới 20 Euro/tháng/thẻ, thấp nhất là khoảng 5 euro.

Như vậy, với mức thu phí mà phía Hiệp hội Thẻ đưa ra, thì con số này không đáng kể: tiền thu được sẽ dùng để bù đắp chi phí cho NH để vận hành hệ thống này gồm đầu tư lắp đặt máy, phát hành thẻ, tiếp quỹ, bảo trì thiết bị và nhiều khoản tốn kém khác như thuê địa điểm, bảo vệ..., nhưng quan trọng là nó sẽ giúp người dân ý thức được khi họ được hưởng một giao dịch tốt, họ sẽ phải nộp phí dịch vụ, vì đây không phải là dịch vụ công ích. Suốt 5 năm qua, ngành NH đã khấu hao hết một lượt giá trị máy, trong khi giao dịch miễn phí.

Ước tính Việt Nam hiện có 10 triệu thẻ. Số thẻ ATM phát hành tăng lên khá mạnh kể từ khi Chính phủ có quy định trả lương qua tài khoản áp dụng hồi đầu năm 2008.

Theo tính toán, chi phí đầu tư mỗi máy rút tiền cỡ 500 - 600 triệu đồng/máy. Chỉ riêng 1.100 máy của Vietcombank, số tiền đầu tư lên tới 660 tỉ đồng. Con số này nếu chia cho 3 triệu thẻ ATM của Vietcombank thì mỗi thẻ phải gánh số tiền đầu tư khoảng 220.000đ/máy. Với mức thu phí dự kiến 1.000đ/lần rút tiền, tính trung bình một người mỗi năm rút 12 lần, thì phải mất hơn 17 năm mới thu hồi vốn đầu tư.

Thực tế, một số NH đã áp dụng nhiều loại phí chi dịch vụ thẻ của mình như Ngân hàng TMCP Đông Á (EAB) thu thêm phí rút tiền mặt 2.000 đồng/lần rút nếu rút tiền tại ATM của hệ thống VNBC (ngoài ATM Đông Á), phí in 10 giao dịch gần nhất trên ATM là 1.000 đồng/lần, phí cấp lại thẻ 50.000 đồng/thẻ, phí thường niên 50.000 đồng/năm.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ra mức phí phát hành thẻ Success thường 50.000 đồng/thẻ và phát hành nhanh 100.000 đồng/thẻ. Ngoài ra, các dịch vụ như vấn tin, hoặc in sao kê, chuyển khoản có phí 1.650 đồng/giao dịch, còn rút tiền là 3.300 đồng/giao dịch.

Liên minh thẻ của CTCP Chuyển mạch tài chính quốc gia VN (Banknetvn) đưa ra mức thu tối đa tới 5.000 đồng cho một lần giao dịch rút tiền và 2.200 đồng cho mỗi giao dịch vấn tin số dư, in sao kê hay chuyển khoản nội bộ, còn trong khi các ngân hàng trong liên minh này áp dụng phí giao dịch của chủ thẻ E-Partner tại hệ thống ngân hàng khác thuộc Banknet VN đối với giao dịch tại ATM là 3.300 đồng/lần giao dịch rút tiền, còn các giao dịch vấn tin, in sao kê, chuyển khoản nội bộ là 1.650 đồng/lần thực hiện.

Sẽ miễn phí cho một số đối tượng?

Hiện các ngân hàng chỉ còn chờ sự chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam để áp dụng.

Trao đổi với báo giới, ông Bùi Quang Tiên, Trưởng Ban thanh toán, NHNN Việt Nam cho biết: việc thu phí sẽ do các tổ chức thu phí chủ động về thời gian và mức phí. Hiện nay, NHNN chưa có ý kiến gì về vấn đề này mà cần phải đợi một cuộc họp nội bộ chính thức, bàn bạc cụ thể rồi mới thông qua.

Tuy nhiên, ông Tiên cho biết riêng ý kiến của ông thì việc thu phí giao dịch qua thẻ ATM là việc tất yếu và đáng lẽ đã phải thực hiện từ lâu rồi, nên đến thời điểm này mới thu phí là đã muộn.

Ông Tiên khẳng định rằng nếu việc thu phí được thực hiện, thì chắc chắn số lượng các giao dịch sẽ có phần giảm đi, chứ không vô tội vạ một cách lãng phí như hiện nay. Đồng nghĩa với điều đó, chất lượng dịch vụ cũng chắc chắn được nâng lên theo tính cạnh tranh.

“Điều quan trong nhất cần phải hiểu đó là các NH không ép buộc khách phải giao dịch bằng thẻ ATM vì dịch vụ này là hoàn toàn tự nguyện theo thoả thuận. Một số ý kiến thắc mắc về việc trả lương qua tài khoản là chưa thấu đáo, vì theo chủ trương của Chính phủ, việc trả lương qua tài khoản chỉ thực hiện với một số đối tượng và ở những nơi đã đáp ứng được về cơ sở hạ tầng.

Khi thực hiện thu phí, chúng tôi sẽ tính toán đến việc dành ưu đãi cho những đối tượng là hưu trí, cán bộ công nhân viên hưởng ngân sách của Nhà nước bằng cách nếu mỗi tháng họ chỉ giao dịch 1-2 lần trên máy ATM thì những lần giao dịch này không bị thu phí”.

“Để làm được điều này, các NH sẽ phải đầu tư thiết kế phần mềm phù hợp khi thực hiện, và cần phải có độ trễ về thời gian để hoàn thiện phần mềm. Còn những đối tượng khác như công nhân ở các khu công nghiệp, thì đó là do thoả thuận giữa DN và NH, nên chính DN sẽ phải có trách nhiệm đối với công nhân của mình”.

Ông Tiên cho biết: cuộc họp sẽ diễn ra trong một vài ngày gần đây, và nội dung được bàn thảo sẽ là thu hay không thu trong thời điểm này, thu phí mức bao nhiêu thì hợp lý, cách thức thu, lộ trình thực hiện, đối tượng ưư đãi và việc đầu tư công nghệ, phần mềm…