Thời gian qua, Quảng Ninh tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã. Cùng với đó, công tác quản lý, tuyên truyền được chú trọng nhằm nâng cao ý thức cộng đồng, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và hệ sinh thái tự nhiên.
Quyết liệt xử lý vi phạm
Ngày 9/10/2026, Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy, chữa cháy rừng (Chi cục Kiểm lâm Quảng Ninh) phối hợp với Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an thành phố và chính quyền phường Hà Lầm kiểm tra đột xuất hộ gia đình ông T.Q.H. Tại đây, lực lượng chức năng phát hiện 89 cá thể động vật hoang dã đã qua giết mổ, gồm 60 cá thể cò trắng, 18 cá thể cuốc biển, 10 cá thể sóc cây và 1 cá thể hoẵng, tổng trọng lượng 64kg, được cất giữ trong tủ cấp đông. Ông T.Q.H khai nhận đã thu mua số động vật trên để bán kiếm lời. Lực lượng Kiểm lâm đã tạm giữ tang vật, lập hồ sơ xử lý theo quy định.
Từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau là mùa di cư của nhiều loài chim hoang dã. Các khu vực đồng ruộng, ao đầm, bãi bồi, ven sông, ven biển trên địa bàn Quảng Ninh là nơi nhiều loài chim di cư tìm đến kiếm ăn, trú ngụ, tiềm ẩn hoạt động săn bắt trái phép bằng lưới, chim mồi giả và thiết bị phát âm thanh dẫn dụ.
Tại xã Hải Ninh, qua kiểm tra, các lực lượng chức năng đã tháo dỡ, thu giữ 4.500m lưới, 300 cọc tre và 20 con cò giả dùng làm công cụ bẫy bắt chim hoang dã. Tại xã Quảng Hà, Công an xã phối hợp với lực lượng Kiểm lâm phát hiện 2 điểm giăng lưới trái phép, thu giữ 950m lưới cước, 20 cọc tre, 18 con chim giả và 2 bộ loa dẫn dụ. Tại xã Đông Ngũ, qua tuần tra ban đêm, lực lượng chức năng phát hiện điểm giăng lưới trái phép tại thôn Đông Nam, tháo dỡ 150m lưới cùng các dụng cụ liên quan.
10 tháng năm 2026, lực lượng Kiểm lâm đã tổ chức 54 đợt tuần tra, kiểm tra; phát hiện, xử lý hành chính 6 vụ vi phạm về bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư, với tổng số tiền phạt 76,5 triệu đồng; thu giữ 20.100m lưới bẫy chim cùng nhiều công cụ, phương tiện vi phạm. Riêng trong tháng 10, lực lượng Kiểm lâm thực hiện 30 đợt tuần tra, kiểm tra, xử lý 4 vụ vi phạm, phạt 70,5 triệu đồng; thu giữ, tháo dỡ 11.680m lưới bẫy chim, 622 cọc tre, nứa, 38 cò giả cùng nhiều dụng cụ săn bắt trái phép; thu giữ 105 cá thể chim các loại, trọng lượng 66kg.
Trên tuyến biên giới, công tác kiểm soát, ngăn chặn vận chuyển trái phép động vật hoang dã và các sản phẩm từ động vật hoang dã tiếp tục được tăng cường. Trong tháng 10/2026, Chi cục Hải quan khu vực VIII phát hiện một vụ việc liên quan đến 128,34kg vảy tê tê, 92,08g sừng tê giác và 476,65g da bàn chân hổ; đã chuyển hồ sơ kiến nghị khởi tố theo quy định.
Chủ động phòng ngừa
Cùng với xử lý vi phạm, Quảng Ninh tăng cường quản lý hoạt động gây nuôi, kinh doanh, quảng cáo động vật hoang dã; chú trọng theo dõi, phát hiện dấu hiệu mua bán trái phép trên các nền tảng mạng xã hội.
Trong tháng 10/2026, từ phản ánh của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh tại 2 cơ sở kinh doanh trên địa bàn phường Tuần Châu. Thời điểm kiểm tra, cả hai cơ sở đã ngừng hoạt động, không phát hiện việc trưng bày, kinh doanh sản phẩm từ động vật hoang dã. Tổ công tác liên ngành đã yêu cầu tháo dỡ 48 biển quảng cáo có hình ảnh giới thiệu công dụng liên quan đến động vật hoang dã; giao chính quyền địa phương theo dõi, giám sát việc thực hiện.
Cùng với kiểm soát hoạt động kinh doanh, quảng cáo, công tác quản lý các cơ sở gây nuôi động vật hoang dã được lực lượng Kiểm lâm chú trọng. Đơn cử, Hạt Kiểm lâm khu vực 4 đã rà soát, kiểm tra 32 cơ sở gây nuôi; hướng dẫn 100% cơ sở ký cam kết chấp hành quy định pháp luật, đồng thời yêu cầu hoàn thiện những hồ sơ, thủ tục còn thiếu. Hoạt động kiểm tra tập trung vào nguồn gốc động vật, điều kiện gây nuôi và hồ sơ quản lý, góp phần ngăn ngừa việc lợi dụng hoạt động gây nuôi để hợp thức hóa động vật có nguồn gốc bất hợp pháp.
Công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh, hướng đến nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân. 10 tháng năm 2026, các đơn vị đã tổ chức 18 đợt tuyên truyền về bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư; 28 cuộc họp, hội nghị tuyên truyền với 1.442 lượt người tham dự; hướng dẫn 160 tổ chức, cá nhân ký cam kết chấp hành pháp luật, vận động người dân không săn bắt, mua bán, tiêu thụ động vật hoang dã trái pháp luật, chủ động phát hiện, tố giác vi phạm. Cùng với đó, các lực lượng chức năng tăng cường hướng dẫn hoạt động phóng sinh, tái thả động vật hoang dã đúng quy định, hạn chế tác động đến hệ sinh thái tự nhiên.
Ông Nguyễn Thanh Khương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Ninh, cho biết: Thời gian tới, lực lượng Kiểm lâm tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương, tăng cường kiểm tra tại các địa bàn trọng điểm; giám sát hoạt động gây nuôi, kinh doanh động vật hoang dã, kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, phát huy vai trò của người dân trong giám sát, cung cấp thông tin, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ động vật hoang dã và gìn giữ đa dạng sinh học.
