Ở Quảng Ninh những năm qua cho vay trong hoạt động phi sản xuất có bước phát triển mạnh do nhu cầu đầu tư bất động sản, chứng khoán gia tăng.
Điều này không quá ngạc nhiên bởi lợi nhuận từ đầu tư chứng khoán, nhà đất mang lại không ai phủ nhận. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận ở một khía cạnh khác thì lợi nhuận này lại tập trung phần nhiều ở phía nhà đầu tư mà không mang lại nhiều hiệu quả cho nền kinh tế. Đấy là chưa kể khi giá nhà đất bị đẩy lên quá cao khiến cho thị trường này bất an. Nguồn tiền đổ vào bất động sản quá lớn, đã có lúc xảy ra tình trạng mọi giao dịch nhà đất chỉ là đầu tư mua đi bán lại chứ chẳng mấy ai mua để sử dụng ngay. Tuy nhiên, đó là chuyện cũ. Với những chính sách của Chính phủ thì có thể nói tới thời điểm này các ngân hàng trên địa bàn gần như đã siết chặt hơn rất nhiều với cho vay lĩnh vực phi sản xuất.
Giảm nguồn vốn cho vay trong lĩnh vực phi sản xuất là một “phép thử” mạnh đối với các ngân hàng hiện nay. Trong ảnh: Khách hàng giao dịch tại VietinBank Chi nhánh Quảng Ninh.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc giảm dần tỷ trọng cho vay trong lĩnh vực phi sản xuất, các ngân hàng trên địa bàn đã chủ động kiểm soát chặt chẽ các điều kiện cấp vốn tín dụng nhằm hạn chế nguồn tiền cho vay. Đáng chú ý, ngay từ cuối quý I-2011, rất nhiều ngân hàng đã thực hiện việc ngừng cho vay chứng khoán; vay vốn đầu tư cho nhà đất và một số lĩnh vực phi sản xuất khác cũng đã được điều chỉnh giảm dần cho phù hợp với chính sách. Đại diện lãnh đạo Ngân hàng VietinBank Chi nhánh Quảng Ninh khẳng định: Ngay khi có những chỉ đạo của NHNN về việc điều chỉnh nguồn vốn cho vay trong các lĩnh vực, VietinBank Chi nhánh Quảng Ninh đã thực hiện rất nghiêm túc, đảm bảo theo đúng tinh thần chỉ đạo. Giảm tỷ trọng cho vay trong lĩnh vực phi sản xuất cũng có nghĩa là ngân hàng sẽ mất đi một số khách hàng, tuy nhiên thay vào đó, ngân hàng sẽ mở rộng hơn cho những nhu cầu vay phát triển sản xuất cả về chất và lượng. Bên cạnh đó, ban lãnh đạo Chi nhánh cũng đề ra nhiều giải pháp hiệu quả để có được tốc độ phát triển doanh thu.
Tiếp tục những điều chỉnh trong chính sách cho vay, cuối tháng 5, NHNN đã có văn bản số 3976/NHNN-CSTT gửi các tổ chức tín dụng (TCTD), các chi nhánh ngân hàng nước ngoài, cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng và NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố về việc kiểm soát hoạt động tín dụng năm 2011. Theo đó, Thống đốc NHNN yêu cầu các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải xây dựng kế hoạch và duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng thực tế dưới 20% trong suốt cả năm 2011; giảm tốc độ và tỷ trọng dư nợ cho vay lĩnh vực phi sản xuất, nhất là lĩnh vực kinh doanh bất động sản và chứng khoán so với năm 2010. NHNN không chấp thuận đối với các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài xây dựng và thực hiện tốc độ tăng trưởng tín dụng trên 20% trong năm 2011. Nội dung này đã được các ngân hàng thực hiện khá nghiêm túc. Theo đánh giá của NHNN Chi nhánh Quảng Ninh, với những giải pháp đồng bộ, tỷ trọng dư nợ lĩnh vực phi sản xuất trên địa bàn tỉnh đã giảm đi đáng kể so với đầu năm. Dự kiến đến hết 30-6, tỷ trọng dư nợ này là 8.000 tỷ đồng, giảm 24,9% so với cuối năm 2010 và chiếm 16,7% tổng dư nợ cho vay. Trong đó, dư nợ cho vay trong lĩnh vực bất động sản và kinh doanh là 4.500 tỷ đồng, giảm 9,7% so với cuối năm 2010; dư nợ cho vay tiêu dùng là 3.500 tỷ đồng. Trong khi các khoản vay trong lĩnh vực phi sản xuất giảm thì nguồn tiền vốn ngân hàng đang tích cực gia tăng đối với lĩnh vực sản xuất. Hoạt động cho vay phục vụ sản xuất, kinh doanh trong quý II tiếp tục được điều chỉnh tăng lên. Theo số liệu thống kê của NHNN Chi nhánh Quảng Ninh thì dư nợ cho vay phục vụ nông nghiệp và phát triển nông thôn dự kiến đến hết tháng 6-2011 trên địa bàn tỉnh sẽ đạt 4.100 tỷ đồng, tăng 1,3% so với cuối năm 2010 và chiếm tỷ trọng 8,9% so với tổng dư nợ.
Vẫn biết, câu chuyện về “cân, đo, đong, đếm” giữa nhu cầu thực tế của khách hàng, các ngân hàng làm sao cho phù hợp với tình hình chung của nền kinh tế hiện nay quả thật là một việc làm vô cùng khó khăn. Bằng chứng là chỉ trong vài tháng trở lại đây, để hướng tới mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội, thì NHNN đã liên tiếp ban hành nhiều thông tư, chỉ thị hướng dẫn về việc thực hiện áp dụng lãi suất huy động, lãi suất cho vay dưới nhiều dạng khác nhau theo tinh thần quản lý chặt chẽ thị trường tín dụng. Mặc dù điều này sẽ ảnh hưởng tới hoạt động của hầu hết các ngân hàng trong giai đoạn đầu (do phải từng bước giải quyết những điểm phát sinh trong quá trình điều chỉnh), thế nhưng đến thời điểm này không thể phủ nhận những tác động mạnh mẽ của các chính sách trên trong nền kinh tế.
