Ngày 11-12, kỳ họp thứ 14, HĐND tỉnh đã dành hẳn một ngày để các đại biểu (ĐB) tiến hành thảo luận ở tổ và tại hội trường về các nội dung của kỳ họp. Hầu hết các ĐB đều cơ bản nhất trí và đánh giá cao kết quả thực hiện nhiệm vụ KT-XH năm 2008 và sự chỉ đạo điều hành của UBND tỉnh.
Các ĐB cũng thẳng thắn nêu những vấn đề còn tồn tại, yếu kém; sôi nổi tham gia xây dựng mục tiêu chủ yếu cần đạt trong năm 2009, đề xuất những cơ chế chính sách và góp ý vào các dự thảo nghị quyết chuyên đề của kỳ họp.
Thảo luận ở tổ số 2 Có biện pháp đảm bảo an sinh xã hội cụ thể, sát thực hơn ĐB Trần Xuân Cương nói: Việc thực hiện chính sách an sinh xã hội ở một số địa phương còn thiếu chủ động, chậm triển khai, dẫn đến không kịp giải ngân các khoản hỗ trợ và trợ giá cho nhân dân trong đợt rét đậm, rét hại, tăng giá xăng dầu... ảnh hưởng đến thời vụ, sản xuất, đời sống người dân. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp diễn ra còn chậm, chưa đồng đều giữa các vùng miền; cơ sở hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, nguồn nhân lực lao động chưa đáp ứng yêu cầu đòi hỏi thực tiễn... Theo ĐB Lưu Xuân Khoa: Năng lực quản lý nhà nước của cấp phường, xã còn hạn chế; quản lý đô thị, đất đai còn yếu kém, dẫn đến khiếu kiện còn nhiều; việc quan tâm giải quyết lợi ích của người dân ở cơ sở còn ở mức độ. Kỷ cương kỷ luật hành chính còn chưa nghiêm, nhiều cán bộ đảng viên vi phạm pháp luật. ANTT năm 2008 diễn biến phức tạp, tội phạm gia tăng nhất là tội phạm ở lứa tuổi vị thành niên, tội phạm kinh tế, tham nhũng xảy ra nhiều. TNGT, TNLĐ ngày càng diễn biến phức tạp nhưng chưa có giải pháp kiềm chế hiệu quả. ĐB Nguyễn Đình Tuấn và Nguyễn Thanh Chắc cho rằng, các thiết chế văn hoá ở cơ sở hiện còn dàn trải, hiệu quả không cao. Bởi các địa phương chưa quan tâm quy hoạch cụ thể và không có quy chuẩn, quy định nào về vấn đề này, nên nhiều công trình xây xong, nhưng việc sử dụng bất cập, không hiệu quả. Đặc biệt, việc xây dựng khu vui chơi cho thanh thiếu nhi, từ năm 1998 HĐND tỉnh đã có nghị quyết mỗi năm dành 1% tổng ngân sách để đầu tư cho công trình này. Đến nay đã đầu tư hơn 10 tỷ, nhưng hiệu quả đưa vào hoạt động rất hạn chế. HĐND cần chỉ đạo rà soát, đánh giá lại việc triển khai thực hiện nghị quyết này. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở TN&MT thừa nhận, ô nhiễm môi trường đang là vấn đề gây bức xúc trong nhân dân, tỉnh đã quan tâm đầu tư và chỉ đạo các địa phương, ngành coi trọng. ĐB Đỗ Ngọc Phương khẳng định, vấn đề VSATTP cũng đáng lo ngại. Nhằm hạn chế ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân, việc quy hoạch xây dựng và đưa các hệ thống giết mổ, gia súc, gia cầm trên địa bàn vào hoạt động phải được thực thi sớm. Đồng thời, tỉnh cũng nên nghiên cứu đầu tư các phương tiện chuyên dùng để thực hiện việc kiểm tra VSATTP tại các trung tâm đảm bảo ATVSTP... Đề cập đến những giải pháp để tháo gỡ, ĐB Bùi Đình Tuấn đồng tình với những giải pháp tỉnh đặt ra năm 2009, nhưng kiến nghị cần phải cấu trúc lại hướng phát triển. Phải đẩy mạnh cho phát triển nông nghiệp, dịch vụ... Muốn làm được điều này cần có chương trình hỗ trợ cho người nông dân để làm thay đổi tư duy, đưa KHKT, thay đổi hình thức canh tác... tạo ra sản phẩm có giá trị cao, hướng sản xuất vào những sản phẩm xuất khẩu. ĐB Nguyễn Đình Tuấn khẳng định, để an sinh xã hội đảm bảo ổn định bền vững cần phải có cơ chế đầu tư phù hợp (cơ sở hạ tầng, tạo các mô hình hỗ trợ cho hộ nghèo, tập trung đào tạo nguồn lực, chuyển giao công nghệ...). Một số ĐB kiến nghị: Tỉnh nên có chính sách hỗ trợ giá điện cho các xã đảo; không nên có cơ chế vốn đối ứng tại các huyện còn khó khăn, mà ngân sách nên đầu tư 100% vốn; nên đầu tư cho các công trình giao thông nông thôn, thuỷ lợi theo cơ chế như trước (vốn tỉnh 70%, huyện 30%). Tỉnh đề xuất với T.Ư tăng mức phụ cấp cho các xã đặc biệt khó khăn từ 0,3 lên 0,5%... Hỗ trợ các địa phương bị thiệt hại nặng do cơn bão số 6 ĐB Nguyễn Tuấn Bình cho rằng, tuy tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt nhằm giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống, nhưng đến nay nhiều hạng mục công trình thiết yếu như đường giao thông, hệ thống thuỷ lợi bị hư hỏng nặng vẫn chưa được khắc phục, ảnh hưởng lớn đến việc phát triển kinh tế, xã hội, đời sống nhân dân. Với riêng huyện Bình Liêu “tỉnh cần hỗ trợ vốn ngân sách để thu mua sản phẩm dong riềng, hỗ trợ khôi phục cơ sở sản xuất miến dong, hệ thống thuỷ lợi, giao thông, diện tích đất nông nghiệp bị vùi lấp do mưa lũ, xây dựng sửa chữa nhà cho nhân dân...”. Cùng chung quan điểm, ĐB Nguyễn Đình Tuấn cho rằng, để nhân dân sớm ổn định cuộc sống, phải chuyển dịch mạnh mẽ hơn nữa cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mùa vụ, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật để nâng cao thu nhập trên một đơn vị canh tác, nhất là cần sớm hình thành các vùng chuyên canh chất lượng cao; có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các vùng này để tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nông dân. “Để tạo “đột phá” thì không còn cách nào khác là phải giao quyền chủ động và quyền tự chịu trách nhiệm hơn nữa cho các địa phương trong việc triển khai một số dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn”. Sau khi nêu rõ những bất cập trong giải ngân vốn là do vướng cơ chế, ĐB Hà Xuân Giai kiến nghị “Cần tạo cơ chế cho các địa phương quy hoạch cụ thể về các vùng chuyên canh, để làm rõ khu vực nào là chuyên canh lúa, chuyên canh hoa màu, chuyên canh chè... từ đó phân bổ nguồn vốn phù hợp theo đề nghị của địa phương”. Vấn đề xây dựng nguồn kinh phí dự phòng để kịp thời khắc phục hậu quả do thiên tai, dịch bệnh... gây ra cũng được đông đảo ĐB đặc biệt quan tâm. ĐB Phạm Thanh Thuỷ, Chủ tịch UBND huyện Yên Hưng cho rằng, căn cứ vào các văn bản pháp luật và văn bản quy phạm pháp luật, cần sớm xây dựng cơ chế để địa phương chủ động hơn nữa trong sử dụng nguồn vốn dự phòng. ĐB Nguyễn Duy Hưng, bày tỏ băn khoăn, vì hiện nay nhiều hộ gia đình bị sập nhà do ảnh hưởng cơn bão số 6, mặc dù tỉnh đã chi tới 25 triệu đồng để hỗ trợ cho mỗi hộ xây lại nhà, nhưng đến Tết này, liệu tất cả có được ở trong nhà mới.... Giá đất hợp lý sẽ góp phần hạn chế khiếu kiện Theo các ĐB thì khi xây dựng phương án giá các loại đất trên địa bàn tỉnh năm 2009, UBND tỉnh bám sát giá của năm 2008 với lý do thị trường bất động sản năm nay đang đóng băng là rất hợp lý. Tuy nhiên, trong phương án này vẫn còn có những bất hợp lý. ĐB Dương Xuân Khuể lập luận sự bất hợp lý thể hiện ở những diện tích liền kề nhau nhưng giá lại khác nhau. Như xã Phương Đông (Uông Bí) liền kề với xã Hồng Thái Đông (Đông Triều), nhưng giá đất nông nghiệp ở Phương Đông (34.000 đồng/m2) lại thấp hơn ở Hồng Thái Đông (36.000 đồng/m2). Ngay ở trong cùng một địa phương, giá đất cũng có sự chênh lệch. Như giá đất nông nghiệp ở xã Điền Công (38.000 đồng/m2) lại cao hơn giá đất nông nghiệp ở xã Phương Đông (34.000 đồng/m2), trong khi đó vị trí đất ở Phương Đông thuận lợi hơn, tốc độ đô thị hoá ở đây cao hơn ở Điền Công rất nhiều. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở TN&MT cũng thừa nhận chênh lệch giá đất giữa các xã, phường trên địa bàn tỉnh hiện nay là bất hợp lý, vì đất đai được sử dụng cho nhiều mục đích và các giao dịch về đất đai diễn ra thường xuyên, nên việc xây dựng phương án giá đất còn nhiều vướng mắc. Theo ĐB Dương Xuân Khuể thì việc xây dựng phương án giá đất cần căn cứ cả vào yếu tố sinh lợi chứ không chỉ dựa vào hạng đất. Có như vậy khi đền bù, giải phóng mặt bằng, chúng ta mới hạn chế được việc khiếu kiện trong nhân dân.