Trong quá trình tiếp xúc với các đại biểu Quốc hội, HĐND tỉnh, người dân hai thôn Đá Bạc, Khe Sím, xã Dương Huy (TX Cẩm Phả) đã phản ánh nhiều về vấn đề ô nhiễm môi trường, nguồn nước và những nguy cơ gây mất an toàn cho người dân do việc khai thác, vận chuyển than của một số công ty than xung quanh khu vực 2 thôn này.
Vừa qua, chúng tôi về để tìm hiểu, được biết hiện 2 thôn có gần 200 hộ dân sinh sống, nhưng có tới 6 doanh nghiệp khai thác than cả lộ thiên và hầm lò quanh khu vực. Nhiều năm nay, các hộ dân ở đây luôn sống trong cảnh “nắng thì bụi, mưa thì lầy”, ô nhiễm môi trường không khí, nguồn nước, nhà nứt, đường hỏng, giao thông đi lại rất khó khăn...
Trước tình trạng đó, thời gian gần đây, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đã yêu cầu các đơn vị khai thác than trên địa bàn tỉnh nói chung, khu vực xã Dương Huy nói riêng thực hiện rà soát phạm vi ranh giới quản lý tài nguyên của doanh nghiệp mình do TKV giao; thống kê các hộ dân hiện đang sinh sống trong phạm vi, ranh giới mỏ; sắp xếp thống kê theo các khu vực đất... Trên cơ sở đó, đề xuất các khu vực cần di dân, lộ trình di dân, các khu vực có thể sử dụng cho mục đích tái định cư… Thực hiện yêu cầu của TKV, các doanh nghiệp khai thác than đã triển khai nhiều phương án như: Tổ chức giải phóng mặt bằng trong phạm vi dự án, di chuyển và lắp đặt hệ thống sàng tuyển, dự án khai thác xuống sâu -50m, trồng cây xanh, lắp đặt hệ thống phun sương, quy hoạch đầu tư hệ thống băng tải kín, phun nước rải đường, đăng ký sử dụng vật liệu nổ... Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng hiện tại, người dân 2 thôn Đá Bạc, Khe Sím vẫn phải chịu những tác động không nhỏ từ việc khai thác than. Ông Trần Ngọc Khi, trưởng thôn Khe Sím cho biết: Thôn đã nhiều lần kiến nghị tới các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp về việc khai thác than trên địa bàn đã gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân trong thôn. Các doanh nghiệp này cũng đã tiến hành nhiều biện pháp hỗ trợ trong xử lý vấn đề ô nhiễm nguồn nước, sửa chữa nhà ở, một số tuyến đường hư hỏng, tạo việc làm cho con em người dân trên địa bàn... Tuy nhiên, đó mới chỉ là những biện pháp khắc phục tạm thời. Còn theo đồng chí Trần Văn Thanh, Chủ tịch UBND xã Dương Huy (TX Cẩm Phả): “Thời gian qua, xã đã phối hợp với các công ty đang khai thác than xung quanh khu vực tổ chức nhiều hoạt động vệ sinh môi trường như: Các phong trào tự quản, cộng quản, trồng cây xanh, nạo vét kênh mương… nhưng vấn đề ô nhiễm môi trường mới chỉ khắc phục được phần nào. Hiện người dân xã Dương Huy, nhất là 2 thôn Đá Bạc và Khe Sím vẫn đang từng ngày phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ việc khai thác, vận chuyển than của các doanh nghiệp. Vì vậy, đến thời điểm này, việc di dời các hộ dân ra khỏi khu vực khai thác than đã trở nên hết sức bức thiết...”.
Việc mở rộng quy mô sản xuất than của các doanh nghiệp là tất yếu, nhưng trong quá trình sản xuất phải đảm bảo không ảnh hưởng đến đời sống người dân nơi đây. Các cơ quan chức năng cần sớm có những biện pháp di dời, đồng thời có cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp để họ yên tâm làm ăn ở nơi mới. Trước mắt, các doanh nghiệp cần có biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, thực hiện hoàn nguyên môi trường, đảm bảo các điều kiện sống thiết yếu cho người dân...
