Cho đến nay, Dự án xây dựng Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí mở rộng giai đoạn 1 vẫn nằm im bất động sau nhiều lần chạy thử. Gần 3 năm bị chậm so với tiến độ thi công, các nhà thầu phụ đã quá ngán ngẩm bỏ về nước, còn nhà thầu chính là Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) vẫn đang loay hoay cố gắng khắc phục các lỗi kỹ thuật một số thiết bị để đưa nhà máy vào kinh doanh trong quý III-2009.
Dự án Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí mở rộng giai đoạn 1 với công suất 300MW (1 tổ máy), có số vốn đầu tư trên 300 triệu USD do Tổng Công ty Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư. Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (LILAMA) làm tổng thầu theo hình thức EPC (thực hiện trọn gói từ thiết kế, chế tạo, cung cấp thiết bị, xây lắp, chạy thử và bàn giao công trình). Dự án được khởi công xây dựng từ ngày 26-5-2002 và theo hợp đồng được ký kết giữa chủ đầu tư EVN và tổng thầu EPC, dự án sẽ hoàn thành, bàn giao và đưa vào vận hành ngày 19-6-2006. Tuy nhiên, do những khó khăn khách quan và hạn chế về năng lực của nhà thầu nên đã vượt quá thời gian so với dự kiến hoàn thành gần 3 năm và gần 1 năm ngừng hoạt động chạy thử nhưng đến nay Nhà máy này vẫn chưa thể đi vào hoạt động.
Theo nhà thầu thì sau khi giải quyết các vấn đề về mặt bằng nhà máy và sự bàn giao mặt bằng chậm của chủ đầu tư cũng như một số khó khăn khác thuộc về năng lực của nhà thầu phụ, nhà máy đã được tiến hành vận hành thử và phát điện lên lưới điện quốc gia. Tuy nhiên, trong quá trình chạy thử Nhà máy gặp sự cố sét đánh vào đường dây tải điện 220kv Uông Bí - Tràng Bạch, làm hỏng một số thiết bị trong đó có máy biến áp. Ngoài ra, cũng trong thời gian này Lilama đã phát hiện tình trạng rò rỉ hơi tại các đường ống liên thông từ tuabin trung áp sang tuabin hạ áp; độ rung của tuabin vượt quá tiêu chuẩn cho phép; lò hơi bị đóng xỉ... Ông Trương Văn Linh, Phó Giám đốc Ban Dự án điện Uông Bí cho biết: “Hiện tại sự cố sét đánh đã được sửa chữa khắc phục. Song khó khăn lớn nhất hiện nay là việc điều chỉnh chế độ cháy của lò hơi để tránh đóng xỉ và giải quyết hệ thống thải xỉ, đảm bảo chạy lò theo tiêu chuẩn kỹ thuật, trong khi đó Nhà máy lại phải sử dụng nguồn nhiên liệu là loại than xấu của Công ty Than Vàng Danh, xỉ than là chất lỏng dễ đóng từng mảng. Hiện tại, Lilama đang phối hợp với nhà thầu phụ cung cấp thiết bị là Tập đoàn Power Machines (Nga) xử lý 16 vòi phun than của lò hơi cho thích hợp với nguồn nhiên liệu cung cấp. Sau khi xử lý xong xự cố kỹ thuật này Lilama sẽ kiểm tra lại độ rung của tuabin và cố gắng hiệu chỉnh thiết bị để đưa Nhà máy vào hoạt động trong quý III-2009”.
Hiện nay, hầu hết các nhà thầu phụ đã hoàn thiện gói thầu của mình và không đủ kiên trì chờ đợi thời điểm tiến hành chạy thử đồng loạt đã tìm cách bàn giao toàn bộ gói thầu cho Lilama. Mặc dù phía Lilama khẳng định là Lilama và công nhân kỹ thuật EVN đã làm chủ được thiết bị và công nghệ của Nhà máy nhưng xem ra đây vẫn là điều kiện bất lợi cho Lilama.
Với số vốn đầu tư trên 300 triệu USD, việc quá chậm trễ tiến độ dự án Nhà máy Nhiệt điện mở rộng giai đoạn 1 đang gây ra nhiều lo ngại và những thiệt hại không nhỏ về kinh tế - nhất là trong bối cảnh nước ta đang thiếu điện trầm trọng và nhiều khó khăn khác do khủng hoảng kinh tế toàn cầu tác động. Tuy nhiên, điều đáng nói hơn ở dự án này đó chính là vấn đề năng lực của nhà thầu?!
