Sử dụng hiệu quả thiết bị điện chiếu sáng: Cần được đầu tư đồng bộ

Theo thống kê, chiếu sáng chiếm 19% tổng điện năng tiêu thụ của cả thế giới. Ở Việt Nam, chiếu sáng chiếm tới trên 25,3% tổng điện năng tiêu thụ. Qua đó cho thấy nếu có các giải pháp hợp lý trong sử dụng hệ thống điện chiếu sáng sẽ có thể tiết kiệm được nhiều tỷ đồng.

Quảng Ninh là một trong những tỉnh áp dụng các giải pháp để tiết kiệm điện năng chiếu sáng từ rất sớm. Tuy nhiên, các biện pháp này mới chủ yếu dừng lại ở việc thay thế thiết bị chiếu sáng. Trước nhu cầu sử dụng điện đang ngày một tăng cao như hiện nay, chúng ta thực sự phải quan tâm hơn nữa đến vấn đề tiết kiệm điện năng, đặc biệt là tiết kiệm điện từ thiết bị chiếu sáng.

Hệ thống điện chiếu sáng công cộng trên các trục chính của TP Hạ Long đã được đầu tư bằng các loại đèn tiết kiệm điện.

Qua khảo sát sơ bộ, hiện nay hệ thống điện chiếu sáng công cộng trên địa bàn tỉnh đã “phủ sóng” tại hầu hết các trục đường giao thông chính. Đối với các khu vực dân cư, hệ thống điện chiếu sáng cũng không ngừng được đầu tư, nâng cấp nhằm tạo điều kiện cho người dân sinh hoạt, đảm bảo an toàn giao thông. Để giảm tải chi phí, tiết kiệm điện năng, hệ thống bóng đèn trên các trục này đều là bóng mới, có tuổi thọ cao, ít ảnh hưởng tới môi trường và tiết kiệm điện. Tuy nhiên, nếu chỉ có giải pháp này, chưa hẳn chúng ta đã tiết kiệm điện năng một cách tốt nhất.

Theo thống kê của phòng Quản lý Đô thị TP Hạ Long, hệ thống chiếu sáng của toàn thành phố có chiều dài trên 213km với khoảng 6.751 bóng đèn. Trước đây toàn bộ hệ thống chiếu sáng của TP Hạ Long hoàn toàn là các loại bóng đèn sợi đốt, đèn cao áp thuỷ ngân công suất lớn. Trong quá trình sử dụng đã cho thấy các loại bóng đèn trên tiêu hao năng lượng lớn, độ bền không cao và còn ảnh hưởng đến môi trường. Bắt đầu từ năm 2002, TP Hạ Long đã từng bước đầu tư hệ thống bóng đèn mới, tiết kiệm điện, chủ yếu là đèn codium, compact. Đến nay, toàn bộ hệ thống đèn chiếu sáng của thành phố đều là đèn loại mới, đảm bảo tiêu chuẩn tiết kiệm điện và bảo vệ môi trường. So với loại bóng đèn cũ TP Hạ Long sử dụng thì loại bóng mới này tiết kiệm hơn, khoảng từ 60-70%. Năm 2009, với việc đầu tư hoàn thiện hệ thống đèn chiếu sáng nên chi phí phục vụ chiếu sáng của TP Hạ Long chỉ mất trên 5 tỷ đồng, nếu là loại bóng đèn cũ thì con số này sẽ vượt trội rất nhiều ...

Có thể hình dung, ngay ở một đô thị lớn như TP Hạ Long, trung tâm phát triển kinh tế - xã hội của cả tỉnh việc đầu tư cơ sở hạ tầng và thực hiện các giải pháp tiết kiệm điện chiếu sáng mới chỉ dừng lại ở giai đoạn đầu tiên trong lộ trình thực hiện các mục tiêu tiết kiệm điện năng, thì đối với các địa phương khác, đặc biệt là những địa phương vùng sâu, vùng xa như Bình Liêu, Ba Chẽ, Đầm Hà… việc triển khai còn khó khăn gấp bội. Chi phí đầu tư cho hệ thống điện chiếu sáng công cộng tại các địa phương này khá hạn hẹp do phải ưu tiên cho các đầu tư khác. Điều này đã dẫn đến tình trạng hệ thống điện chiếu sáng chắp vá, nơi có nơi không; việc vận hành hệ thống không phải lúc nào cũng suôn sẻ… Bên cạnh đó, với trình độ dân trí tại các địa phương vùng sâu, vùng xa còn chưa cao nên bà còn vẫn có thói quen sử dụng bóng đèn sợi đốt, đèn thuỷ ngân (do giá rẻ). Nếu chỉ tính riêng một hộ gia đình sử dụng loại bóng đèn trên thì lượng điện tiêu hao không là bao, nhưng nếu tính tổng thể trên diện rộng, tại nhiều hộ gia đình, nhiều địa phương thì hẳn con số tiêu hao điện này không hề nhỏ; chưa kể đến vấn đề ảnh hưởng đến thị giác do ánh sáng không đạt chuẩn và các tác động đến môi trường do nhiệt từ thiết bị chiếu sáng phát ra. Qua đây có thể thấy, nếu chỉ dừng ở mức thay đổi thiết bị chiếu sáng như hiện nay thì các mục tiêu về tiết kiệm năng lượng mà TP Hạ Long nói riêng và các địa phương trong tỉnh nói chung đang hướng tới sẽ không thể thực hiện một cách triệt để. Bởi, theo các chuyên gia, đầu tư cho hệ thống chiếu sáng chỉ là giai đoạn đầu tiên trong lộ trình tiết kiệm điện năng chiếu sáng. Khi thực hiện xong bước này, các địa phương phải tiến hành việc đồng thời nhiều giải pháp như: nâng cao nhận thức cho người dân, xã hội hoá đầu tư thiết bị, xây dựng trung tâm quản lý chiếu sáng… Mặt khác, do hiện nay, toàn tỉnh vẫn chưa có quy hoạch tổng thể hệ thống chiếu sáng công cộng nên ít nhiều ảnh hưởng đến quá trình thực hiện các giải pháp nói trên.

Thiết nghĩ, để hoàn thành mục tiêu tiết kiệm năng lượng điện thiết bị chiếu sáng, trước mắt, chúng ta cần phải có một quy hoạch tổng thể về hệ thống chiếu sáng công cộng một cách cụ thể, chi tiết hơn. Qua đó, xác định được hiện trạng sử dụng hệ thống điện chiếu sáng; các mục tiêu trước mắt và lâu dài để phát triển hệ thống; nâng cao yếu tốt nguồn nhân lực, cán bộ quản lý. Ngoài ra, song song với giải pháp đã có, nên chăng tỉnh dành ra nguồn vốn bổ sung hỗ trợ các địa phương thực hiện áp dụng nhiều giải pháp tiết kiệm điện năng chiếu sáng mới…