Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về các giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội, khối tài chính - ngân hàng thời gian qua đã tích cực triển khai các hoạt động thắt chặt chính sách tiền tệ.
Theo đó, việc giảm dần tỷ lệ cho vay trong lĩnh vực phi sản xuất đang được thực hiện khá nghiêm ngặt. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng sẽ không dễ dàng ưu tiên cho các khoản vay tiêu dùng như trước đây. Để có được nguồn tiền sử dụng trong tiêu dùng, nhiều người dân đã chấp nhận hình thức rút tiền trong tài khoản tín dụng mặc dù lãi suất không hề nhỏ.
Vốn vay tiêu dùng tại ngân hàng hạn chế, nhiều khách hàng chuyển sang sử dụng tài khoản tín dụng về rút tiền. Trong ảnh: Khách hàng thực hiện giao dịch tại VietinBank Chi nhánh Cẩm Phả.
Ảnh: Lê Hải
Nếu như trong giai đoạn trước, khi nền kinh tế cũng như thị trường tiền tệ trong nước tương đối ổn định, ngân hàng có thể “nới lỏng” các điều kiện để khách hàng có thể nhanh chóng tiếp cận nguồn vốn. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, khi lạm phát đang ở mức cao, các ngân hàng sẽ phải thực hiện điều hoà tỷ lệ cho vay phù hợp với thực tế. Theo Chỉ thị 01/2011/CT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, đến hết ngày 30-6 các ngân hàng thương mại phải giảm tỷ lệ dư nợ cho vay phi sản xuất về mức 22% tồn dư nợ tín dụng của ngân hàng và đến 31-12 tỷ lệ này sẽ giảm xuống còn 16%. Để làm được điều này, ngân hàng buộc phải giám sát chặt chẽ tối đa tỷ lệ cho vay tiêu dùng bằng nhiều biện pháp. Mức lãi suất cho vay tiêu dùng đang được áp dụng ở mức rất cao từ 23% - 25%/năm. Hơn thế nữa để có thể tiếp cận vốn tiêu dùng của các ngân hàng, khách hàng phải trải qua rất nhiều thủ tục đánh giá, thẩm định của ngân hàng như: Thu nhập ngắn hạn, thu nhập dài hạn, thu nhập định kỳ, tài sản thế chấp… Nhìn vào các tiêu chí trên, rõ ràng thủ tục cho vay tiêu dùng khá chặt chẽ. Trong khi đó, nếu vay tại tài khoản tín dụng sẵn có thì lại đơn giản hơn rất nhiều. Khi làm thẻ ATM, thông thường với mức lương được xác nhận khoảng 60 triệu đồng/ năm thì khách hàng có thể đăng ký sử dụng mức chi tiêu tín dụng tại hầu hết các ngân hàng dao động từ 15-20 triệu đồng. Tuy nhiên, đối với một số trường hợp cá nhân có thu nhập đặc biệt cao, số tiền này có thể lên tới cả trăm triệu đồng. Khi có nhu cầu, khách hàng có thể rút được khoản tiền này ngay tại bất cứ điểm chấp nhận thẻ ATM nào mà không hề phải thông qua các thủ tục của ngân hàng.
Chị Nguyễn Thị Mai, tổ 2, khu 3, phường Hồng Hà, TP Hạ Long cho biết: Với những khoản vay nhỏ lẻ như 5-7 triệu đồng mà phải ra ngân hàng làm đủ các thủ tục thì chắc cũng không nhiều người làm. Đấy là chưa kể thời gian chờ đợi, kiểm định của ngân hàng xem khách hàng có đủ điều kiện được vay hay không. Tôi được biết thêm là hiện nay, đối với các khoản vay tiêu dùng ngân hàng cũng không khuyến khích nữa nên rất khó để vay được. Cũng may có tài khoản tín dụng trong thẻ ATM nên tôi chỉ việc ra cây rút tiền để rút thôi, rất nhanh chóng và tiện lợi. Nhiều trường hợp bạn bè có nhu cầu vay cần tiền gấp để sử dụng cũng huy động tập trung một lúc khá nhiều chủ thẻ tín dụng khác để có khoản tiền lớn. Tất nhiên, khoản tiền này phải được trả trong thời gian nhanh nhất vì lãi suất vay rất cao.
Khảo sát lãi suất cho vay tín dụng tại các ngân hàng cho thấy, mức lãi suất cho vay hiện nay đa phần đều đã vượt ngưỡng 20%/năm. Trao đổi với chúng tôi, một lãnh đạo ngân hàng thương mại trên địa bàn cho biết: Chi phí quản lý cũng như vận hành hoạt động thẻ tín dụng cao hơn nhiều so với các khoản vay thông thường. Bên cạnh những khoản đầu tư phát triển mạng lưới chấp nhận và thanh toán thẻ trong cũng như ngoài nước, ngân hàng cũng phải chi không nhỏ cho việc chăm sóc khách hàng. Hơn nữa, ngân hàng đã hỗ trợ một khoảng thời gian miễn lãi (thường từ 40 đến 45 ngày). Qua thời hạn này khách hàng mới phải trả lãi suất. Với mặt bằng lãi suất huy động 14%/năm như hiện nay, ngân hàng không thể có lợi nhuận nếu áp dụng lãi suất dưới 20%.
Vẫn biết sử dụng thẻ tín dụng sẽ phải chịu mức lãi suất cao nhưng với tiện ích là giao dịch dễ dàng, không cần thủ tục nhiều khách hàng vẫn lựa chọn rút tiền từ thẻ tín dụng để phục vụ nhu cầu. Tuy nhiên, để đảm bảo tài chính, trước khi rút tiền trong tài khoản tín dụng khách hàng cần cân nhắc kỹ khả năng chi trả của mình, tránh tình trạng “thiếu trước, hụt sau” vì phải chịu lãi suất cao. Được biết, hiện nhiều ngân hàng đang thực hiện thu phí rút tiền từ thẻ tín dụng. Tuy nhiên nếu dùng thẻ này để thanh toán mua hàng hoá, trả dịch vụ thì không mất phí. Điều đó chứng tỏ các ngân hàng cũng không khuyến khích khách hàng rút tiền mà ưu tiên đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt.
