Cuối tháng năm vừa qua, thế giới bất ngờ trước những hình ảnh về một bộ lạc thổ dân được cho là "lần đầu tiên được phát hiện". Ba tuần sau đó, sự thật về bộ lạc này được phanh phui: họ đã được giới khoa học phát hiện từ một thế kỷ trước!
Người vén bức màn bí mật không ai khác chính là José Carlos Meirelles, tác giả bộ ảnh và thông tin mang tính "phát hiện" kể trên.
Ông Meirelles đang làm việc cho Cơ quan Bảo vệ người da đỏ Brazil (Funai), tổ chức chuyên tìm kiếm và bảo vệ những bộ lạc sống cách biệt với thế giới bên ngoài.
Trên National Geographic News, ông thừa nhận bộ lạc chưa biết tên này đã được biết đến từ năm 1910, nhưng chưa có ai ở "thế giới bên ngoài" tiếp xúc trực tiếp với họ.
Những tấm ảnh có chủ ý
Theo lời kể của Meirelles, từ năm 1988, Funai đã tiến hành khảo sát khu vực nơi bộ lạc này sinh sống từ trên không. Các chuyên gia người Brazil cũng đã khảo sát thực địa để đánh dấu lãnh thổ của họ.
Từ năm 1989, một trạm bảo vệ đã được Chính phủ Brazil lập nên ở gần đó. Luôn có sáu quan chức túc trực ở trạm để quan sát từ xa và tuần tra mỗi ngày để ngăn chặn người ngoài xâm phạm vùng lãnh thổ được bảo vệ.
| Dù sự tồn tại của bộ lạc này được xác định từ năm 1910, đến nay các chuyên gia vẫn biết rất ít về họ. Những thông tin hiếm hoi cho biết họ cạo trọc phần trán nhưng lại để tóc dài. Họ trồng bông, hoặc tìm thấy cây bông trong rừng, và lấy sợi dệt vải. Phụ nữ mặc váy, còn đàn ông đeo thắt lưng và khăn quấn đầu. Họ mắc võng dưới những túp lều phủ cọ. "Họ sống bằng nghề nông. Họ có những cánh đồng lớn trồng sắn, ngô, hạnh nhân, bí đỏ, cà chua, đu đủ, khoai mỡ và chuối" - ông Meirelles nói. |
Trái với những thông tin ban đầu, Meirelles cho biết hoàn cảnh ra đời những bức ảnh nổi tiếng hiện nay không phải tình cờ.
"Một người bạn gửi tôi dữ liệu từ dịch vụ định vị Google Earth và bản đồ cho thấy một vùng đất được phát quang ở giữa rừng rồi hỏi tôi đó là gì. Tôi nhận ra ngay chỗ đó rất gần khu vực mà tôi và con trai đã đến tìm hiểu. Vì thế tôi quyết định phải đáp máy bay ngang qua đó” .
Meirelles kể tiểu bang Acre của Brazil đã cho ông mượn máy bay để sử dụng trong ba ngày. Hai ngày đầu, ông đã bay trong bán kính 150km trên vùng biên giới với Peru và trông thấy những túp lều thuộc các bộ lạc cách ly, nhưng chẳng thấy bóng dáng một ai.
"Khi nghe thấy tiếng máy bay, họ chạy vào rừng vì nghĩ nó là con chim khổng lồ" - ông nói. Mãi đến ngày cuối cùng, khi hành trình bay còn vài giờ là kết thúc, Meirelles trông thấy một cộng đồng rất đông người da đỏ.
"Khi nhìn thấy họ sơn phết màu đỏ lên mình, tôi rất hài lòng và vui sướng. Sơn đỏ có nghĩa là họ sẵn sàng chiến đấu, và điều đó có nghĩa là họ đang hạnh phúc và đủ sức khỏe để bảo vệ lãnh thổ của mình".
Lời nói dối chân thực (?!)
Ngày 21-6, Survival International, tổ chức công bố các bức ảnh do Meirelles chụp từ trên máy bay, thừa nhận Funai đã biết về bộ lạc du mục này trong khoảng hai thập niên qua.
Bào chữa cho sự "đánh lừa" dư luận, Survival International nói những tấm ảnh đó đã gây chú ý với giới truyền thông thế giới, nhờ vậy mà nước láng giềng Peru đã phải kiểm tra lại chính sách chống phá rừng ở vùng biên giới nơi các bộ lạc sinh sống.
Cựu chủ tịch Funai Sydney Possuelo cũng bảo vệ hành động của đồng nghiệp. Ông nói thái độ hoài nghi về sự tồn tại của những bộ lạc biệt lập và những đe dọa đối với môi trường sống của họ là nguyên nhân khiến họ đăng tải những tấm ảnh đó.
Bản thân Meirelles không có gì hối tiếc. Theo ông, hiện nay còn nhiều người hoài nghi về sự tồn tại của các bộ lạc biệt lập, những hình ảnh và đoạn băng video công bố với thế giới là bằng chứng hùng hồn nhất để chứng tỏ họ vẫn tồn tại.
"Alan Garcia (tổng thống Peru) vừa qua có tuyên bố người da đỏ biệt lập là sản phẩm tưởng tượng của các nhà môi trường học và nhân chủng học. Giờ thì chúng tôi có hình ảnh rồi đấy!" - ông nói.
Tuy nhiên, người được đánh giá là một trong năm nhà thổ dân học đúng nghĩa hiện nay nhất định giữ kín địa điểm tìm thấy bộ lạc này. "Họ là người quyết định khi nào muốn tiếp xúc (với thế giới bên ngoài), không phải tôi hay bất kỳ người nào khác".
