Với bờ biển và ngư trường trên 1.600km2, có nhiều hải sản quý hiếm; diện tích đất lâm nghiệp trên 40 nghìn ha; nhiều vùng trồng cam nổi tiếng như cam Cái Bầu, Bản Sen, có cây đào đã trở thành thương hiệu trong mỗi dịp tết đến xuân về của mọi nhà... những ưu thế này đã giúp công cuộc xây dựng nông thôn mới của Vân Đồn thuận lợi hơn. Đến nay Vân Đồn đã có 5/11 xã cơ bản về đích xây dựng nông thôn mới, dự kiến hết năm 2015 có 8 xã cơ bản về đích xây dựng nông thôn mới.
Sau 5 năm triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, Vân Đồn đã có những bước tiến tích cực. Ngành nông nghiệp đã có sự chuyển dịch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, có áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao trình độ thâm canh tăng năng suất từng bước đã hình thành vùng sản xuất, nuôi trồng tập trung hình thành nền sản xuất hàng hoá gắn với thị trường trong và ngoài tỉnh. Sản xuất nông nghiệp tiếp tục được đầu tư phát triển, tổng giá trị sản xuất từ 2010-2015 đạt trên 4,1 nghìn tỷ. Trong đó, ngành Thuỷ sản tiếp tục được khẳng định là ngành kinh tế mũi nhọn, tổng sản lượng đạt trên 97,5 nghìn tấn: Khai thác 63,7 nghìn, nuôi trồng 33,8 nghìn, giá trị sản xuất đạt trên 3,1 nghìn tỷ. Trồng trọt, chăn nuôi phát triển ổn định, giá trị sản xuất đạt trên 574 tỷ, tốc độ tăng bình quân 11,2%; tổng diện tích gieo trồng hàng năm thực hiện trên 1.350ha. Tổng sản lượng lương thực cây có hạt đạt 14.800 tấn, số lượng gia súc gia cầm đạt trên 63.600 con, trên địa bàn huyện có trên 500 gia trại và trang trại quy mô vừa và nhỏ. Toàn huyện đã trồng trên 4.600ha rừng sản xuất tỷ lệ che phủ rừng đạt 60%. Đáng chú ý là từ chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã có bước chuyển biến tích cực trong đời sống nông dân, nông thôn, đại bộ phận người dân đã nhận thức sâu sắc về chương trình này vì bản thân chính họ là chủ thể và là người được hưởng lợi trực tiếp trong chương trình xây dựng nông thôn mới. 5 năm qua thu nhập của người dân đã tăng từ 16,3 triệu đồng lên 26 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ nghèo từ 12,86% giảm còn 2,73%.
Có thể khẳng định, thông qua chương trình xây dựng nông thôn mới, những tiềm năng của Vân Đồn đã được “đánh thức” mạnh mẽ. Tuy nhiên, với những lợi thế sẵn có, thì những gì đạt được trong xây dựng nông thôn mới Vân Đồn còn chưa tương xứng với lợi thế của huyện. Vì thế, theo ông Hoàng Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND huyện, Vân Đồn đã đặt ra những mục tiêu nhiệm vụ tập trung phát triển nông nghiệp, nông thôn một cách toàn diện trên cơ sở phát huy tối đa lợi thế về điều kiện tự nhiên, khai thác các nguồn lực để đầu tư phát triển ngành nông, ngư, lâm nghiệp gắn với chương trình xây dựng mục tiêu quốc gia.
Trên cơ sở đó, huyện đã đề ra những giải pháp quan trọng, trong đó thuỷ sản vẫn được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, từ đó tập trung phát triển đội tàu đánh bắt cá xa bờ có công suất lớn; triển khai xây dựng đề án phát triển ngành khai thác thuỷ sản trên cơ sở giảm thiểu khai thác gần bờ và ven bờ tiến tới chấm dứt việc khai thác đánh bắt ven bờ vào năm 2020; phấn đấu sản lượng khai thác đến năm 2015 đạt trên 15.000 tấn, giá trị sản xuất trên 1.500 tỷ đồng/năm. Về nuôi trồng thuỷ sản, trên cơ sở quy hoạch định hướng 2.870ha mặt nước, sẽ nuôi trồng những loại nhuyễn thể có giá trị kinh tế cao như: Trai lấy ngọc, tu hài, hầu đại dương, ngao giá và các loại nhuyễn thể khác. Đồng thời, quy hoạch vùng nuôi tập trung có kiểm soát đối tượng nuôi, số lượng và chất lượng thuỷ sản chủ yếu tu hài (khi hết dịch), ngao giá, hầu đại dương, trai lấy ngọc. Song song với đó, huyện cũng chú trọng đầu tư phát triển sản xuất giống có chất lượng cao, từ đó kiểm soát được giống có nguồn gốc, chất lượng, kiểm soát được dịch bệnh, đáp ứng phát triển ngành nuôi thuỷ sản Vân Đồn.
Tuy nhiên để đạt được mục tiêu trên, trước mắt huyện sẽ tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ lao động trong lĩnh vực này như: Xây dựng chính sách cho đào tạo nghề, đào tạo để ngư dân có tay nghề, hiểu nghề và làm chủ được khoa học kỹ thuật trong khai thác đánh bắt nuôi trồng thuỷ, hải sản. Đi đôi với việc khai thác đánh bắt nuôi trồng, huyện cũng tăng cường công tác quản lý Nhà nước về nguồn lợi, bảo vệ nguồn lợi nhằm sản xuất và bảo vệ phải cân bằng, tránh khai thác cạn kiệt, huỷ diệt bằng những phương tiện như đánh mìn kích điện, thả điện, hoá chất huỷ diệt nguồn lợi có tác động xấu đến nuôi trồng sinh thái biển.
Bên cạnh phát triển ngành kinh tế mũi nhọn thuỷ sản thì trồng trọt và chăn nuôi, huyện cũng cần quy hoạch một số vùng sản xuất tập trung, đưa cây trồng có năng suất chất lượng tăng thu nhập cho nông dân để từng bước làm thay đổi thói quen canh tác tự cung tự cấp để tiếp cận với nền sản xuất hàng hoá gắn với thị trường; tập trung phát triển đàn gia súc nhất là trâu, bò tại xã Vạn Yên, Bình Dân, Đài Xuyên; xây dựng đề án chuyển đổi một phần diện tích rừng sản xuất hiện nay sang rừng cảnh quan, môi trường phòng hộ…
Với những giải pháp đồng bộ, tin rằng, Vân Đồn sẽ xây dựng nông thôn mới toàn diện bền vững, tiên tiến hơn nữa trong tương lai không xa, góp phần tạo tiền đề xây dựng Đặc khu kinh tế Vân Đồn có những khởi sắc bước đầu.
Thanh Hằng
