Bạn Nguyễn Thị Ngọc, xã Hạ Long, huyện Vân Đồn hỏi: “Bố tôi năm nay mới 63 tuổi. Trước đây, ông rất nhanh nhẹn, trí nhớ tốt. Nhưng thời gian gần đây, trí nhớ của ông bị suy giảm; thậm chí có những việc ông không nhớ nổi. Qua Báo Quảng Ninh, nhờ chuyên gia tư vấn giúp gia đình tôi: Tình trạng như bố tôi có nguy hiểm không? Tôi xin cảm ơn!”.
Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ Nguyễn Thị Thanh, Trưởng Khoa Thần kinh - Lão khoa, Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tư vấn giúp bạn.
- Xin bác sĩ cho biết, nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ ở người già?
+ Suy giảm trí nhớ là bệnh diễn ra khá phổ biến, thường gặp ở người cao tuổi. Có nhiều nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ. Nếu do lão hoá của tế bào thần kinh thì chủ yếu gặp ở người cao tuổi. Bởi trí nhớ là sự lưu trữ thông tin trong hệ thống thần kinh trung ương. Quá trình phát triển của hệ thần kinh bắt đầu từ trong phôi thai cho đến năm 25 tuổi thì hoàn chỉnh. Sau lứa tuổi này, mỗi ngày có khoảng 3.000 nơron thần kinh bị huỷ đi mà không sinh sản thêm. Bởi vậy, càng lớn tuổi, cơ thể càng ít tạo ra các chất trung gian cần thiết cho não hoạt động dẫn đến trí nhớ suy giảm.
Tuy nhiên cũng có nhiều nguyên nhân khác gây suy giảm trí nhớ nhanh ở người già và ở cả những người trẻ tuổi, như: Môi trường sống, stress, rối loạn giấc ngủ, chấn thương sọ não, nghiện rượu, lạm dụng thuốc chống trầm cảm, thuốc ngủ... Hoặc do các bệnh lý, như: Tai biến mạch máu não, viêm não, rối loạn tiền đình, rối loạn tuần hoàn não, bệnh Parkinson (thoái hoá vùng liềm đen của não), bệnh Alhzeimer (thoái hoá vùng não trí nhớ). Bệnh u não, dị dạng mạch não cũng có thể có biểu hiện rối loạn trí nhớ, nên rất dễ nhầm với suy giảm trí nhớ.
Biểu hiện đầu tiên của tình trạng suy giảm trí nhớ ở người già là kém tập trung, giảm khả năng tư duy, đãng trí hay quên, hay nhắc đi nhắc lại một chuyện. Đôi lúc không thể nhớ ra vị trí để các vật dụng quen thuộc, thiếu vốn từ, nói chuyện vòng vo do quên từ ngữ, rối loạn cảm xúc, giảm khả năng nhận xét...
- Việc giảm sút trí tuệ ở người già có nguy hiểm không? Có cách điều trị không, thưa bác sĩ?
+ Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi có thể là đơn thuần do tuổi tác, nhưng cũng có thể là biểu hiện ban đầu của bệnh lý thoái hoá não tiến triển dẫn đến mất trí nhớ và có thể tử vong. Suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi do tuổi tác hay do bệnh lý đều ảnh hưởng lớn đến chất lượng công việc và cuộc sống người bệnh, về lâu dài sẽ mất dần khả năng sinh hoạt hàng ngày. Bởi vậy, người cao tuổi nên thường xuyên hoạt động trí não, sống trật tự, luôn đọc sách, giao tiếp xã hội, luyện trí nhớ, liệt kê danh sách các công việc cần phải làm, lập thời gian biểu cho công việc hàng ngày... Bên cạnh đó, tập thể dục thường xuyên cũng là một cách tốt để duy trì khả năng tư duy vì nó thúc đẩy tuần hoàn, hô hấp, giúp tăng cường cung cấp ôxy và dinh dưỡng cho não.
Với những bệnh nhân bị suy giảm trí nhớ được xác định là do bệnh lý cần điều trị theo hướng dẫn của các bác sĩ chuyên khoa. Suy giảm trí nhớ nếu phát hiện sớm có thể điều trị khỏi hoặc được điều trị can thiệp làm chậm quá trình tiến triển bệnh, giúp cho người bệnh có cuộc sống tốt hơn. Do đó, nếu bản thân hoặc những người trong gia đình thấy có biểu hiện hay quên cần đến cơ sở y tế để các bác sĩ chuyên khoa khám xác định nguyên nhân để có chỉ định điều trị thích hợp.
- Vậy có cách nào để hạn chế suy giảm trí nhớ ở người già không, thưa bác sĩ?
+ Khi chứng suy giảm trí nhớ có biểu hiện rõ rệt và tiến triển thành các bệnh sa sút trí tuệ, bệnh Parkinson, Alzheimer... thì khả năng phục hồi rất khó. Do vậy, việc ngăn ngừa và điều trị các biểu hiện suy giảm trí nhớ ngay từ sớm là yếu tố tiên quyết để dự phòng và tránh các diễn biến xấu, biến chứng nguy hiểm của bệnh.
Mọi người, nhất là người cao tuổi cần thực hiện chế độ dinh dưỡng đa dạng để đảm bảo đủ cung cấp vitamin, khoáng chất và chất chống ôxy để bảo vệ tế bào thần kinh. Nên ăn thức ăn giàu chất sắt và các nguyên tố vi lượng cần thiết như phốt pho, kẽm, vitamin nhóm B, các loại dầu thực vật.
Hạn chế uống rượu, bia, vì bia, rượu có thể thúc đẩy nhanh quá trình suy giảm trí nhớ; thậm chí, mất trí nhớ ở người cao tuổi. Có chế độ làm việc, nghỉ ngơi, thư giãn, tập luyện hợp lý. Đặc biệt, người cao tuổi nên tránh những căng thẳng, lo lắng, mất ngủ thường xuyên...
- Xin cảm ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (Thực hiện)
