Tác quyền âm nhạc: Vẫn còn nhiều "sạn"

Dân cư mạng vẫn hàng ngày nghe, nghiên cứu, so sánh và đưa ra hàng loạt những nghi án về việc sử dụng nhạc ngoại với thông tin khá nhập nhằng về việc "đạo" hay "cover".

Hiện nay, có những ca khúc ngoại được mua và xuất hiện đúng vai trò ca khúc nhạc ngoại lời Việt nhưng lại có một số ca khúc khiến mọi người nghi ngờ vì được hô biến thành nhạc Việt với tên tác giả 100% Việt Nam.

Từ những nghi án

Khá nhiều nghi án được các forum âm nhạc đặt ra như "Viết blog cho em" (Tim) bị nghi là có nguyên bản gốc từ ca khúc "Scandal" (Kangta), "Luôn cần có anh" (Phương Anh) bị cho là giống "Ai Mei" (Dương Thừa Lâm),"Cổ tích" (Đoan Trang) so với "Infatuation" (Christina Aguilera), bài "Quạt giấy" (Đoan Trang) cũng bị nhòm ngó vì có người nói rằng nghe hao hao bài "Dancing out" (Super Junior),"Người yêu lý tưởng" (Lương Bích Hữu) cũng bị cho là từ "Bài ca đưa nôi"; "Yêu - Nhớ" (Bảo Thy) giống "Two of us" (Chae Yeon).

Tuy nhiên, các nghi án vẫn được đưa ra bàn tán nhưng không còn quá gay gắt như lúc trước thời "Tình thôi xót xa"nữa. Vì mặc nhiên, nhiều người xem việc tận dụng những sản phẩm có sẵn đó như một căn bệnh khó chữa của giới giải trí Việt.

Tranh chấp và nhận vơ

Gần đây có nổi cộm lên vụ tranh chấp ca khúc "Em" (Gia Đoàn - Siro) với "Đánh mất" (Thiên An). "Em" xuất hiện trước, "Đánh mất" xuất hiện sau và giống y chang "Em" từ đầu đến cuối, kể cả beat nhạc, lời, melody. Dư luận bắt đầu ồn ào việc "Em" đạo nhạc "Invisible Tears". Sau khi nghe thì có thể nhận xét "Em" thực chất chỉ được hát trên nền nhạc của "Invisible Tears", còn về phần giai điệu hoàn toàn không liên quan gì.

Tác quyền âm nhạc: Vẫn còn nhiều "sạn" ảnh 1
Bảo Thy - 2B cũng có khá nhiều scandal về việc đạo nhạc hay sử dụng ca khúc bất chấp tác quyền

Vì Siro chỉ hát vui chứ không định diễn trên sân khấu hay mục đích kinh doanh nên không vi phạm công ước về tác quyền. Sau này, Gia Đoàn bán tác quyền cho Lê Hiếu và Hồ Ngọc Hà thông qua Viết Tân Studio thì tất nhiên họ sẽ phải phối lại và bài hát sẽ trở thành một bài hát hoàn toàn mới. Điều đó hoàn toàn hợp pháp và "Em" không hề đạo nhạc.

Đây cũng là một trong những xu hướng khá mới của nền âm nhạc hiện đại. Quay trở lại chuyện "Đánh mất", nếu thực sự là của Thiên An thì có thể nói bài này ăn cắp beat nhạc một cách trắng trợn sử dụng vào mục đích biểu diễn kinh doanh vì không được phối lại, bản phối giống hoàn toàn "Invisible Tears".

Hai bên đều mạnh miệng nói rằng sẽ thưa kiện nhưng bản chất của sự việc thì khá rõ ràng. Hành động vừa cố tình "cầm nhầm" bản phối vừa la làng của Thiên An không thể chối cãi được. Bản thân phía bên nhà Bảo Thy - 2B cũng có khá nhiều scandal về việc đạo nhạc hay sử dụng ca khúc bất chấp tác quyền.

Đạo Clip

Ngoài chuyện đạo nhạc, đạo bản phối thì việc những clip song sinh giống nhau đến từng chi tiết cũng bắt đầu nhan nhản xuất hiện. Cách đây vài tháng "sự kiện" clip "Honey" của ca sĩ Hồ Quỳnh Hương cũng bị chỉ trích khá gay gắt vì sao chép đến 90% ý tưởng hình ảnh của clip "Jiu Shi Ai" của Thái Y Lâm.

Tuy nhiên, Hồ Quỳnh Hương khi trả lời thông tin thì lại nói rằng toàn bộ trách nhiệm thuộc về đạo diễn còn cô chẳng biết gì ngoài việc hát và diễn. Cũng tương tự với clip "Think of you" của ca sĩ Thu Thuỷ, ý tưởng cũng na ná tương tự "Ideal lover" của Dương Thừa Lâm.

Bỏ tiền ra để làm video clip nhưng chỉ để lưu hành nội bộ và...phát hình trên một số đài truyền hình, clip "Honey" được giới thiệu ra rả nhưng chỉ đến khi có người phát hiện ra sự cố đạo clip thì cái clip này mới được mọi người tò mò tìm xem nhiều. Có thể một số nghệ sĩ hiện nay chấp nhận tiếng xấu sao chép để được chú ý đến nhiều hơn?

Không cần mua đứt

Sau khi Công ước Berne được nhắc đến rầm rộ một thời gian khiến cho việc sử dụng nhạc ngoại dè chừng lại thì hiện nay các ca khúc nhạc ngoại được sử dụng khá tràn lan theo nhiều kiểu khác nhau dưới sự tác động hỗ trợ khá mạnh từ internet, blog và các tiện ích nghe nhạc trực tuyến miễn phí khác.

Ví dụ như nhóm Huyền Thoại được chú ý với ca khúc "Có một thứ tình yêu gọi là chia tay", bản gốc ca khúc này tiếng Hoa chưa hề được nhóm "thăm hỏi" về tác quyền cho đến khi có một trang thông tin dành cho teen gửi câu hỏi phỏng vấn thì nhóm mới nói là cố gắng liên lạc hỏi mua trong khi vẫn lôi ca khúc này đi hát nhan nhản, làm mưa gió trên các bảng xếp hạng download o­nline.

Tác quyền âm nhạc: Vẫn còn nhiều "sạn" ảnh 2

Gần đây nhất ca sĩ Khang Luân và công ty Music Box vừa đụng nhau khi cả hai cùng mua tác quyền ca khúc "Bu xiang zhang da"

Ngoài ra các ca khúc thuộc hàng nổi tiếng thế giới có giá chuyển nhượng trên trời cũng được sử dụng khiến nhiều người ngạc nhiên về việc mua bán và sử dụng các ca khúc này. Thực chất, thay vì ca sĩ phải chạy lòng vòng tìm đầu mối để thương thảo mua tác quyền ca khúc thì hiện nay Trung tâm bảo vệ tác quyền tác giả âm nhạc Việt Nam đã đơn giản hoá việc mua bán và sử dụng ca khúc nước ngoài đó bằng một con dấu.

Tùy theo thời tiết mà mỗi lần lấy giấy phép sử dụng ca khúc một lần cho chương trình truyền hình hay biểu diễn chương trình lớn sẽ có giá nhẹ nhàng từ 150 ngàn đồng cho đến 1 triệu đồng/ca khúc/chương trình. Khoản tiền này được biết là Cục bảo vệ tác quyền thu dùm cho phía nước ngoài.

Ca sĩ không được phép kinh doanh hoặc ra CD. Hợp đồng sử dụng tác phẩm cho lĩnh vực biểu diễn sẽ chỉ có giá trị trong thời điểm rất ngắn đó mà thôi. Nhưng các chương trình nhỏ hay show thường xuyên hoặc về tỉnh thì ca sĩ có hát để phục vụ khán giả mua vé xem không thì có trời mà biết.

Ngoài ra việc lấy một hợp đồng tương tự cho việc phát hành album hay trọn gói cho cả diễn chương trình lẫn phát hành album sẽ có giá cũng khá êm ái chỉ từ 500 ngàn đồng/bài/hợp đồng nhưng thời gian sẽ lâu hơn khá nhiều có lẽ về phía Cục cần tìm cách liên lạc với bên sở hữu nước ngoài để xin phép kèm thông tin giá cả.

Chỉ với khoản tiền nhỏ đó thì Bảo Thy hay một ca sĩ hàng C-D-E-F cũng có thể mua những ca khúc đoạt giải thưởng thế giới Grammy, MMA... về hát trong một chương trình đoàng hoàng chứ không phải như một số dư luận trên các blog và forum trên mạng nói hết ca sĩ này đến ca sĩ nọ đạo nhạc khi thấy ca khúc nhạc ngoại lời Việt xuất hiện trở lại.

Cũng chính vì việc mua tác quyền chứ không phải độc quyền ca khúc nước ngoài quá dễ mà mới gần đây nhất ca sĩ Khang Luân và công ty Music Box vừa đụng nhau côm cốp khi cả hai cùng mua tác quyền ca khúc "Bu xiang zhang da" (SHE) và đều muốn hát ca khúc của mình trong một chương trình truyền hình.

Cùng chuyên mục