Hôm qua 22-8, tại TP.HCM, Thanh tra Chính phủ đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến "Dự thảo Chiến lược phòng, chống tham nhũng đến năm 2020". Bên hành lang hội thảo, Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền đã có cuộc trao đổi với chúng tôi.
* Một trong những mục tiêu của Chiến lược phòng, chống tham nhũng được các đại biểu quan tâm là "công khai minh bạch". Tuy nhiên, hiện nay nhiều cơ quan công quyền vẫn lạm dụng chữ "mật", hễ đụng chuyện là khép vào loại bí mật nhà nước, nhằm hạn chế việc công khai trước dư luận. Việc này sẽ được chấn chỉnh ra sao để thực hiện tốt giải pháp "công khai minh bạch"? - Việc tùy tiện chữ "mật" này cũng do quy định hiện nay chưa chặt. Điều này là vi phạm pháp luật hiện hành. Thủ tướng đã có chủ trương là phải tiến hành chủ động thông tin cho xã hội, các cơ quan công luận, giờ tất cả mọi việc không có vấn đề gì phải giấu giếm. Tôi làm đến đâu, làm việc này tốt xấu ra sao, chủ động thông báo cho báo chí biết. - Như Thanh tra Chính phủ, chẳng có gì phải khuất tất cả, trừ những vấn đề nhạy cảm. Nhưng cũng phải có cách thông báo sao để mọi người hiểu một cách chính thống. Công khai minh bạch được xem là vấn đề quan trọng và sắp tới phải được tăng cường hơn nữa. chúng tôi đã kiến nghị Chính phủ sắp tới phải quy định rõ hơn về vấn đề này. Loại tài liệu nào của Nhà nước ban hành phải được công bố, trừ những tài liệu liên quan đến an ninh quốc phòng, bí mật quốc gia thì đó mới là "mật". Mặt khác, theo tiến trình cải cách hành chính, sắp tới, Chính phủ sẽ có những quy định cụ thể hơn, với tinh thần giảm bớt những loại văn bản mà mình đã "khóa" lại không công bố và tinh thần chung là tất cả mọi văn bản nhà nước như tôi nói trên, đều phải công bố công khai, trừ những văn bản liên quan đến an ninh quốc phòng và bí mật quốc gia. Xây dựng, sửa đổi 13 luật liên quan phòng chống tham nhũng Theo kế hoạch thực hiện chiến lược phòng chống tham nhũng từ nay đến năm 2020, sẽ xây dựng, sửa đổi 13 luật liên quan đến phòng, chống tham nhũng. Trong đó, có những dự thảo luật đáng chú ý, như: Luật Bí mật nhà nước; Luật Bảo đảm quyền được thông tin của công dân; Luật Chống rửa tiền; Luật Bảo vệ nhân chứng... Đồng thời, sửa đổi một số luật như: Luật Thanh tra, Luật Kiểm toán, Bộ luật Hình sự... Bên cạnh đó, ban hành các quy định liên quan, như: quy định về việc miễn chức, bãi nhiệm, từ chức, tạm đình chỉ chức vụ; quy định nghĩa vụ chứng minh về nguồn gốc tài sản đối với cán bộ công chức; công khai danh sách doanh nghiệp có liên quan đến tham nhũng; thực hiện đề án tăng lương đối với một số lĩnh vực đặc thù. (M.N) * Gần đây, báo chí nước ngoài có đưa tin về việc một công ty tư vấn của Nhật Bản bị nghi vấn hối lộ quan chức VN để trúng thầu trong dự án Đại lộ Đông-Tây (TP.HCM). Liệu Thanh tra Chính phủ sẽ vào cuộc để làm rõ vụ việc này? - Các vụ việc cụ thể thì có rất nhiều, tôi không thể trả lời từng vụ việc được, nhất là những vụ việc chưa thanh tra thì cũng xin không nói trước được. Thanh tra Chính phủ tiếp nhận thông tin và sẽ xử lý. Không chỉ riêng Thanh tra Chính phủ mà các cơ quan Trung ương đều có thông tin về dự án này. Và hiện nay, mình mới chỉ nghe thông tin từ một phía, giờ còn phải kiểm chứng lại, phải xem xét lại các căn cứ, rồi mới có thể quyết định có thanh tra hay không và thanh tra như thế nào. Nói chung, hiện nay đang cập nhật tất cả các thông tin, các dữ liệu liên quan và công việc này được giao cho Cục Chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ theo dõi. * Trong việc thanh tra diện rộng ngành thuế, cơ quan thanh tra có phát hiện được những sai phạm nào đáng quan tâm? - Trong những năm gần đây, ngành thuế đã có nhiều nỗ lực để thực hiện nhiệm vụ của mình ngày càng tiến bộ hơn, mà bằng chứng là con số thu thuế hằng năm đều đạt và vượt kế hoạch, thậm chí vượt rất nhiều. Tuy nhiên, qua thanh tra cũng cho thấy xung quanh việc quản lý nguồn thu chưa chặt, chưa tốt nên để xảy ra tình trạng ẩn lậu thuế, nợ đọng thuế, chiếm dụng thuế, hoàn thuế không đúng, giảm miễn thuế không đúng... Từ đó gây ra thất thoát khá lớn. Con số thất thoát này do còn đang tổng hợp nên tôi chưa thể công bố được, nhưng qua một vài địa bàn thì thấy cũng lên đến hàng ngàn tỉ đồng chứ không phải là ít. Tôi nghĩ, qua đợt thanh tra này sẽ giúp cho ngành thuế chấn chỉnh lại công tác quản lý, đó cũng là mục tiêu chính của đợt thanh tra lần này. * Hiện có một ngành cũng được dư luận đặc biệt quan tâm, đó là Tổng cục Hải quan. Thanh tra Chính phủ đã có kết luận và Thủ tướng đã kết luận chỉ đạo xử lý những sai phạm của ngành này ra sao, thưa ông? - Thanh tra Chính phủ đã hoàn tất kết luận thanh tra ngành hải quan, dự kiến sẽ công bố vào cuối tháng này. Về kết luận này, Thủ tướng đã có ý kiến chỉ đạo hết sức nghiêm túc. Thủ tướng đánh giá kết luận thanh tra là chính xác và đồng ý cả. Bộ Tài chính cũng như Tổng cục Hải quan đã tiếp thu việc này rất nghiêm túc và đang có kế hoạch sửa chữa. Qua thanh tra cho thấy, sai phạm của hải quan giống chỗ sai phạm của ngành thuế. Hai cơ quan này có nhiệm vụ và hành vi tác nghiệp gần giống nhau. Do vậy, cái sai cũng gần giống nhau. Có thể nói, cái sai của anh này là điều kiện của anh kia và ngược lại. Vì vậy, tôi nghĩ hai cuộc thanh tra liên tục này có tác dụng rất tốt trong điều kiện hiện nay, Chính phủ đang chỉ đạo các biện pháp chống lạm phát, tăng giá thì chính kết quả thanh tra này sẽ thúc đẩy tăng thêm ngân sách nhà nước, đồng thời chống hành vi gian dối trong việc làm nghĩa vụ thuế khóa. Chính gian dối này, người ta dễ dàng tạo ra lợi thế trong kinh doanh không lành mạnh và làm cho kinh tế gặp nhiều khó khăn.
