Nhiều nạn nhân tai nạn giao thông (TNGT) do thiếu sơ cứu ban đầu đúng cách nên đã phải chịu thương tật nghiêm trọng hoặc tử vong oan uổng.
Tử vong... vì lòng tốt
Vào đầu tháng 12 vừa qua, khoa Hồi sức-Cấp cứu- bệnh viện (BV) 175 tiếp nhận một bệnh nhân bị TNGT.
Nạn nhân tên Toàn (tên nạn nhân đã được thay đổi), một thanh niên trạc 25 tuổi, ngụ tại TP.HCM. Người đi đường sau khi chứng kiến vụ tai nạn, đã "vận chuyển" anh vào cấp cứu tại BV 175 bằng xe máy.
Tuy nhiên, anh Toàn đã bị chấn thương sọ não ngay sau tai nạn ấy. Việc vận chuyển bệnh nhân bằng xe máy, càng khiến chấn thương não nghiêm trọng.
Dù đã được các bác sĩ tiến hành mổ khẩn cấp, hiện nay, anh Toàn đã bị tình trạng phù não. Anh Toàn vẫn phải nằm trong phòng cấp cứu hồi sức với máy hỗ trợ thở.
Cho đến nay, anh Toàn vẫn còn có dấu hiệu sống nhưng vẫn đang cảnh mê man bất tận.
Trong nhiều trường hợp tai nạn giao thông khác, nạn nhân đã tử vong oan uổng dù những thương tổn ban đầu không nghiêm trọng.
Phần lớn các nạn nhân bị tai nạn giao thông được người đi đường vội vã đưa đi cấp cứu bằng nhiều phương tiện: xe xích lô, xe máy hay xe taxi. Nhưng họ lại thiếu các kiến thức sơ cứu y tế cần thiết, nên nhiều khi đã gây ra những tổn thương sau đó cho nạn nhân.
| Theo thống kê tại khoa Hồi sức Cấp cứu của BV 175, trong vòng mười năm (1993 - 2002), số lượng bệnh nhân nhập viện là 13656, trong đó 4266 trường hợp cấp cứu trực tiếp. Số bệnh nhân tử vong trong mười năm là 932 trường hợp chiếm tỷ lệ 21,9% đối với cấp cứu trực tiếp. Tử vong do các bệnh lý ngoại khoa có 422 trường hợp. Tử vong do các bệnh lý ngoại khoa đứng hàng đầu là CTSN với 385 trường hợp (41%) sau đó là các bệnh nhân ĐCT, 29 trường hợp. 93,5% tử vong của CTSN và ĐCT là do TNGT. Trung bình mỗi năm nước ta số nạn nhân tử vong do TNGT bằng cả một sư đoàn (khoảng 10.000 người). |
Chị Thu Thuỷ, 36 tuổi, bị gãy sườn vì tai nạn giao thông. Lúc đó chị hoàn toàn không bị tổn thương phổi hoặc cơ tim.
Nhưng trên đường nhập viện cấp cứu, do những người đi đường không thực hiện những sơ cứu cần thiết, mảnh sườn gãy đâm thẳng vào phổi và cơ tim, gây ra những tổn thương nghiêm trọng.
Và chị Thuỷ đã tử vong dù nhập cấp cứu rất sớm, trong vòng 2 giờ.
Hệ thống cấp cứu ban đầu thiếu
Theo TS.BS Nguyễn Hồng Sơn, chủ nhiệm khoa Hồi sức Cấp cứu BV 175, các bệnh nhân tử vong do các bệnh ngoại khoa thường được đưa vào viện cấp cứu tương đối sớm (trước 3 giờ) nhưng tình trạng thương tổn lúc đầu đa số đều rất nặng: rối loạn hô hấp, tuần hoàn, thần kinh.
Do đó, tỷ lệ tử vong sớm trong vòng 24 giờ đầu ở nhóm bệnh này khá cao (42%) mặc dù hầu hết các bệnh nhân còn trẻ, thường ở độ tuổi 20 - 45.
Đáng ngại, hầu hết các nạn nhân do TNGT đều không được sự trợ giúp y tế ban đầu. Việc vận chuyển bệnh nhân vào viện cấp cứu thường do người đi đường.
Trên thực tế, hiện nay trông chờ vào sự trợ giúp y tế ban đầu đối với các nạn nhân còn là điều xa vời.
Cả TP.HCM chỉ có một bệnh viện cấp cứu duy nhất, BV Cấp cứu Trưng Vương. Địa điểm của BV Trưng Vương nằm tại quận 11, khá xa với nhiều quận huyện Trung tâm. Vì vậy, khả năng đáp ứng một số cuộc gọi cấp cứu có phần ảnh hưởng đến "thời gian vàng".
"Trong khi đó, điện thoại cấp cứu 115 của Bưu điện TP.HCM hay gặp trở ngại trong việc gọi đến. Nhiều lúc cuộc gọi không rớt vào tổng đài cấp cứu của Trưng Vương..." - BS Lê Thị Cúc, Phó giám đốc BV Cấp cứu Trưng Vương, cho biết.
Ngoài ra, bản độ địa chính của TP.HCM chưa hoàn chỉnh nên rất khó trong việc xác định vị trí và địa chỉ cần cấp cứu... làm chậm trễ công việc cấp cứu.
Theo BS. Lê Thị Cúc, trên địa bàn thành phố chỉ có 159 xe phục vụ cấp cứu. BV Cấp cứu Trưng Vương chỉ có 15 xe.
Việc phục vụ sơ cấp cứu, vận chuyển bệnh nhân cấp cứu chỉ đáp ứng được nhu cầu riêng của từng cơ sở y tế. Vì vậy, yêu cầu cấp cứu riêng lẻ của người dân khi gọi điện thoại trực tiếp đến bệnh viện hoặc yêu cầu hỗ trợ chưa được đáp ứng kịp thời.
