Libya và Syria, hai quốc gia đều đang trải qua những ngày tháng bạo lực đẫm máu với hậu quả là hàng trăm dân thường thiệt mạng. Tuy nhiên, ở Libya, chính quyền Obama sử dụng biện pháp quân sự, còn ở Syria thì không.
Libya là trường hợp đặc biệt
Câu hỏi trên là một minh chứng cho sự phản ứng hoàn toàn khác biệt của Mỹ với chiến trường Libya và Syria. Tại quốc gia Syria, đã có hơn 400 người thiệt mạng trong vài tuần qua khi Damascus trấn áp người biểu tình đòi cải cách. Liên hợp quốc cho biết tổ chức này có thông tin rằng, riêng trong ngày thứ 6 tuần qua ở Syria đã có 76 người bị giết hại ngay trong những cuộc tuần hành vì hoà bình. Chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad mô tả những người biểu tình là "các nhóm tội phạm có vũ trang".
Trong khi đó, ở Libya, phản ứng của Mỹ hoàn toàn khác khi nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi tuyên bố "không thương xót" cư dân thành phố Benghazi đang nằm trong tay quân nổi dậy. Sau hậu trường, Washington ráo riết hành động để đạt bằng được uỷ nhiệm của Liên hợp quốc, thiết lập vùng cấm bay và can thiệp quân sự, bảo vệ dân thường.
Mặc dù Obama cam kết không triển khai bộ binh, nhưng không lực Mỹ đã tàn phá hàng loạt mục tiêu của lực lượng Gaddafi trước khi sứ mệnh chỉ huy chiến dịch được bàn giao lại cho NATO.
Nhà Trắng cho rằng, tình huống tại 2 quốc gia trên không thể so sánh với nhau. "Libya là trường hợp đặc biệt - thư ký Nhà Trắng Carney phát biểu với phóng viên hôm 25.4 - Nhiều phần ở đất nước này nằm ngoài sự kiểm soát của Gaddafi (và) chúng tôi đã có sự đồng thuận quốc tế để hành động. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng nhận được sự hỗ trợ của Liên đoàn Arab.
Đối với Syria, Washington "đang theo đuổi một loạt các lựa chọn có thể". Chính phủ Mỹ đang tìm kiếm "các biện pháp trừng phạt để đối phó với cuộc đàn áp dân thường và để cho thấy rõ ràng rằng, hành động này là không thể chấp nhận được".
Hôm qua, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates cũng bổ sung, "các giá trị và nguyên tắc của nước Mỹ áp dụng với tất cả mọi quốc gia". "Phản ứng của Mỹ đối với từng nước sẽ phải thay đổi để phù hợp với hoàn cảnh cụ thể ở mỗi nơi" - ông Gates nói.
Một trong những lý do chính quyền Obama can thiệp quân sự tại Libya chứ không phải Syria là vì "chiến sự Libya xảy ra trước", chính vì thế cộng đồng quốc tế cũng phản ứng trước nhất ở quốc gia này - bà Danielle Pletka, chuyên gia tại Viện Doanh nghiệp Mỹ nói. Các cuộc biểu tình ở Benghazi bắt đầu bùng nổ vào giữa tháng 2, trong khi đó biểu tình ở Daraa, Syria chỉ mới bùng phát từ tháng trước.
Thứ hai, "vấn đề Syria không có sự đồng thuận cao như Libya". Syria, trái với Libya, có vị trí trung tâm trong thế giới Arab. Tổng thống Assad có nhiều bạn bè và đồng minh để kêu gọi.
"Assad là một nhà độc tài, một nhà tài trợ cho khủng bố" - bà Pletka nói. "Nhiều người có thể cho rằng Assad còn tệ hơn cả Gaddafi. Nhưng Liên đoàn Arab chắc chắn sẽ không ủng hộ tấn công Syria như Libya, vì họ có quan hệ gần gũi với Assad".
Ngoài ra, một trong những lý do nữa là Gaddafi từng bị cáo buộc có âm mưu ám sát Thái tử Saudi Abdullah vào năm 2003. Chính vì thế giữa Gaddafi và các nhà lãnh đạo Arab có mối "thâm thù cá nhân".
Theo bà Pletka, Tổng thống Obama thể hiện sự cực kỳ miễn cưỡng khi phải hành động quân sự đơn phương. Lật đổ Tổng thống Syria sẽ làm thay đổi toàn bộ động lực chính trị ở Trung Đông vì lợi ích của Mỹ - Pletka nói và lưu ý rằng, Syria có mối quan hệ mật thiết với Iran cùng các tổ chức khác như Hezbollah, Hamas và Hồi giáo Jihad. Nhưng trừ phi cộng đồng quốc tế cùng nhất trí thì mới có thể phối hợp hành động.
