Thực hiện chủ trương của Nhà nước về xã hội hoá trong đầu tư phát triển chợ đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, vừa qua TX Móng Cái đã tổ chức tiếp kiến các hộ kinh doanh tại Chợ Móng Cái 2 và Chợ Móng Cái 3 về phương án đầu tư xây dựng chợ số 2. Tuy nhiên, phương án đưa ra đã vấp phải sự phản ứng của hầu hết các tiểu thương kinh doanh tại Chợ Móng Cái 2.
Sự cần thiết phải đầu tư xây dựng Chợ Móng Cái 2
Chợ Móng Cái 2 được đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 1992, với diện tích khuôn viên chợ 6.800 m2. Trong đó: Diện tích nhà chợ chính 2.432 m2; sân 2.500 m2; vỉa hè, đường giao thông 1.868 m2. Diện tích bình quân của 1 điểm kinh doanh trong chợ chỉ từ 5-6 m2. Qua nhiều năm sử dụng đến nay cơ sở vật chất của chợ đã xuống cấp. Mái tôn dột nát, nền gạch bong dộp, đường đi lại trong chợ quá chật hẹp, hệ thống ánh sáng và phòng chống cháy nổ không đáp ứng được yêu cầu. Chợ lại không có bãi gửi xe, hệ thống thu gom rác thải, tiêu thoát nước và nhà vệ sinh công cộng đã xuống cấp nghiêm trọng gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của các tiểu thương trong chợ. Triển khai chương trình phát triển hệ thống chợ và trung tâm thương mại trên địa bàn thị xã giai đoạn 2006 -2010, định hướng đến năm 2020 đưa Móng Cái trở thành đô thị loại II hiện đại, là thành phố động lực phát triển mạnh của vùng Đông Bắc tổ quốc, trở thành trung tâm kinh tế, trung tâm thương mại lớn của cả nước theo Nghị quyết 54 của Bộ Chính trị, đòi hỏi địa phương phải xây dựng một số chợ, trung tâm thương mại có quy mô cao tầng hiện đại. Để tăng cường phát triển thương mại đồng thời quy hoạch, sắp xếp lại ngành hàng kinh doanh tại chợ số 2 và chợ số 3 đáp ứng nhu cầu trao đổi hàng hóa trên địa bàn trước mắt cũng như lâu dài, thị xã Móng Cái đã tổ chức khảo sát, lập phương án đầu tư xây dựng chợ số 2, quy hoạch chợ số 3 và tổ chức tham khảo ý kiến của các hộ kinh doanh. Theo phương án này, chợ số 2 mới được xây dựng trên diện tích chợ cũ và mở rộng thêm 852 m2 về phía đường Vân Đồn, đưa tổng diện tích mặt bằng xây dựng 6.800m2. Trong đó: Diện tích chợ chính 3.284 m2; diện tích đường, vỉa hè 1.868 m2 và diện tích sân 1.648m2. Nhà chợ chính được xây dựng 5 tầng, diện tích mỗi tầng 3.284 m2 và một tầng hầm để bố trí nơi trông giữ phương tiện và hộp kỹ thuật của đường điện trong nhà, hệ thống phòng cháy chữa cháy. Tổng số điểm kinh doanh trong chợ là 750 điểm, diện tích bình quân của 1 điểm kinh doanh trong chợ là 9m2. Diện tích giao dịch của BQL chợ, nhà vệ sinh, khu gom rác... 1.339 m2. Ngoài ra, chợ số 2 mới sẽ xây dựng khuôn viên, đường giao thông xung quanh chợ rộng 6m đảm bảo cho người và xe cứu hỏa vào ra khi có sự cố. Hệ thống cống rãnh thoát nước được đảm bảo thông thoát theo hệ thống thoát nước chung của toàn thị xã. Các hệ thống cầu thang, thang thoát hiểm, hệ thống điện được bố trí ở những vị trí thuận tiện, hợp lý..., đảm bảo phù hợp với tiêu chuẩn hoạt động kinh doanh của chợ loại I đã được Nhà nước quy định. Tuy nhiên, phương án đầu tư xây dựng chợ này đã không nhận được sự đồng tình của số đông hộ kinh doanh tại chợ số 2.
Khu vực đổi tiền tại chợ Móng Cái 2 đã bị xuống cấp nghiêm trọng.
Phần lớn các hộ kinh doanh đều đống ý với chủ trương của thị xã là phải đầu tư xây dựng mới chợ số 2 và số 3. Tuy nhiên vẫn còn một số vấn đề mà các tiểu thương không đồng tình với phương án mà thị xã đưa ra.Theo quy hoạch phát triển thương mại của TX Móng Cái thì chợ 2 sẽ là chợ đầu mối về các mặt hàng tạp hoá, hàng công nghệ và chợ 3 là chợ đầu mối về hoa quả, thực phẩm. Khi bàn phương án xây dựng chợ 2, thị xã có tính đến việc đáp ứng nhu cầu kinh doanh của của 459 hộ đang kinh doanh tại chợ 2 và gần 300 hộ đang kinh doanh hàng tạp hóa tại chợ 3 nên dự kiến quy mô chợ phải đáp ứng được 750 điểm kinh doanh. Các tiểu thương kinh doanh tại chợ 2 lại cho rằng: Hiện nay, tại Móng Cái còn rất nhiều trung tâm thương mại, siêu thị và kể cả chợ 1 vẫn còn rất nhiều điểm kinh doanh trống không có người thuê. Chợ càng xây cao càng không có lợi vì đắt và hiệu quả kinh doanh không cao. Còn việc xây dựng chợ 2 có tính đến cả các hộ kinh doanh tạp hóa ở chợ 3 sẽ là không công bằng với các hộ đang kinh doanh ở chợ 2. Bởi khi đưa chợ 3 vào hoạt động, các hộ đã đăng ký kinh doanh ngành hàng thực phẩm nhưng sau đó lại tự ý chuyển sang kinh doanh tạp hoá. Việc để cho các hộ tự do chuyển ngành hàng kinh doanh như cam kết đã phá vỡ quy hoạch phát triển thương mại của thị xã là lỗi của các nhà quản lý và bản thân các hộ kinh doanh đó. Vì vậy khi bốc thăm điểm vào chợ mới, các hộ kinh doanh cũ ở chợ 2 cần phải được ưu tiên hơn. Theo phương án của thị xã thì bình quân diện tích mỗi điểm kinh doanh là 9 m2 nhưng các hộ cho rằng diện tích mỗi điểm chỉ cần 6 đến 7 m2 là đủ. Như vậy chỉ cần xây dựng chợ 2 với quy mô 4 tầng, không xây tầng hầm đáp ứng nhu cầu của các hộ đang kinh doanh tại chợ 2, phù hợp với tốc độ phát triển kinh tế xã hội của thị xã, không lãng phí. Bên cạnh đó, các tiểu thương còn kiến nghị đến các vấn đề huy động vốn đầu tư, thời gian thuê điểm kinh doanh, quy trình quản lý vốn đầu tư xây dựng...
Ý kiến các nhà quản lý
Đồng chí Trần Văn Hà, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: Theo Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam về tiêu chí phân loại chợ đã ghi rõ: Chợ loại I có số điểm kinh doanh trên 400 điểm, là công trình cấp 1 hoặc 2, có số tầng từ 1 đến 4 tầng. Mặc dù các hộ kinh doanh không đồng ý xây tầng hầm nhưng theo góc độ chuyên ngành thì tôi khuyến khích xây tầng hầm bởi không những tiết kiệm được diện tích trông giữ phương tiện mà còn đáp ứng được hệ thống cứu hỏa, máy phát điện dự phòng, trục cẩu hàng...
Trao đổi với chúng tôi về phương án xây dựng Chợ Móng Cái 2, đồng chí Dương Văn Cơ, Phó Chủ tịch UBND thị xã cho biết: Việc đầu tư xây dựng mới Chợ Móng Cái 2 là thực sự cần thiết và đã được Thường vụ thị ủy họp bàn, thông qua. Chúng tôi cũng đã tổ chức cuộc họp gồm lãnh đạo thị xã, các phòng, ban liên quan và gần 200 hộ kinh doanh tại Chợ 2 và Chợ 3 để tham gia ý kiến cho dự thảo phương án xây dựng chợ 2. Trên cơ sở ý kiến của các phòng ban chuyên môn, các hộ kinh doanh, chúng tôi đã có cuộc họp lấy ý kiến của các sở, ngành liên quan như Công Thương, Xây dựng, Kế hoạch & Đầu tư... để lập phương án đầu tư xây dựng chợ hợp lý, phù hợp với yêu cầu phát triển của địa phương và những quy định của Nhà nước về đầu tư xây dựng chợ loại I. Riêng về việc huy động vốn đầu tư xây dựng chợ sẽ theo hình thức thị xã là chủ đầu tư, huy động tiền ứng trước phí thuê điểm bán hàng của các hộ kinh doanh và tất cả sẽ được tính toán cụ thể, công khai tới các tiểu thương.
Việc đầu tư xây dựng chợ là một vấn đề nhạy cảm và phức tạp nên cần phải được tính toán kỹ lưỡng tránh tình trạng đầu tư lãng phí, gây bức xúc dư luận như Chợ Cẩm Phú (Cẩm Phả). Bởi vậy để việc xây dựng Chợ Móng Cái 2 được triển khai nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội cho thị xã và cho tỉnh, UBND thị xã và các hộ tiểu thương cần tìm được tiếng nói chung, hài hòa lợi ích của Nhà nước và nhân dân.
