Chúng tôi hỏi Dương Thị Tưởng đã báo tin vui cho gia đình chưa, chị cười bảo vẫn phải chờ quyết định cuối cùng của Chủ tịch nước nên chưa hề báo tin cho ai. Mà chị cũng muốn dành sự bất ngờ đặc biệt này cho chồng (đã được ra trại) và các con. Vì thế, chị bảo, nếu được đặc xá, chị sẽ đi bộ về nhà, dẫu từ đây về đến TP Hạ Long (Quảng Ninh) nhà chị xa hàng trăm cây số…
Thượng tá Nguyễn Đức Sổ, Giám thị Trại giam Hoàng Tiến giải thích, đó là những người đã có tên trong danh sách được đặc xá đợt này. Họ đang sống trong hạnh phúc và hồi hộp của sự chờ đợi…
Được đặc xá, đi bộ hàng trăm cây số về nhà cũng được
Người đàn bà ấy có vẻ ngoài khá sắc sảo. Những năm 90 của thế kỷ trước, Dương Thị Tưởng đã từng nổi tiếng đất Quảng Ninh bởi nắm trong tay một doanh nghiệp lớn với hàng trăm công nhân, có tên gọi Công ty Thủy sản Hoa Hương. Lập ra công ty nhưng chỉ có trình độ lớp 7/10 nên Tưởng lui về phía sau làm Phó giám đốc, còn để chồng và một số người họ hàng làm các chức vụ lớn hơn.
Công ty kiểu gia đình ấy đã bị bể khi tham gia lừa đảo dưới hình thức lập khống chứng từ, mua bán hoá đơn GTGT. Cả 5 người: vợ chồng Tưởng, 3 người họ hàng bị khởi tố, bắt giam. Dương Thị Tưởng bị kết án 8 năm tù.
Hai vợ chồng lần lượt vào tù, để lại ngoài đời 3 đứa con tuy đã lớn nhưng vẫn còn dại. Đó là nỗi lo hằng đêm gặm nhấm người đàn bà mang tội lừa đảo này suốt những năm tháng ở trại giam vừa qua.
Trong con người Tưởng luôn có sự giằng co tâm trạng, lúc nào cũng mong gặp mặt con, nhưng lại không muốn cho con đến thăm vì không muốn chúng buồn khi thấy mẹ trong màu áo sọc của phạm nhân. Người đàn bà ấy cũng nhanh khóc, ngồi với chúng tôi nói chuyện chuẩn bị đoàn viên mà nước mắt cứ chảy quanh.
Vào đây, Tưởng phụ trách chăn nuôi cho trại, bà Phó giám đốc hoành tráng một thời bây giờ đang mơ về ngày mai với một ước mơ thật giản dị: về nhà chăn nuôi gia súc và chăm con, chăm cháu. Tưởng bảo rằng, từ khi biết mình có tên trong danh sách đề nghị đặc xá lần này, chị không ngủ được vì mừng và hồi hộp chờ đợi.
Trong phòng giam của Tưởng có 20 phạm nhân được đề nghị đặc xá, chị và mọi người đã gom góp chút tiền dành dụm để mua ít bánh, kẹo mời mọi người liên hoan. Trong bữa liên hoan ấy, người được về thì cười, người ở lại thì tâm trạng.
Là người lớn tuổi gần nhất trong phòng giam, Tưởng đã đứng lên động viên chị em còn lại cố gắng cải tạo thật tốt để có ngày được đặc xá như chị, như 20 phạm nhân cùng phòng. Câu cuối, chị chỉ nói được mấy từ với mọi người: "Cố gắng lên!", rồi cũng đỏ hoe mắt. Dẫu gì, nơi này, những con người này đã từng gắn bó với nỗi niềm buồn vui của chị những năm qua.
Chúng tôi hỏi Tưởng đã báo tin vui cho gia đình chưa, chị cười bảo vẫn phải chờ quyết định cuối cùng của Chủ tịch nước nên chưa hề báo tin cho ai. Mà chị cũng muốn dành sự bất ngờ đặc biệt này cho chồng (đã được ra trại) và các con. Vì thế, chị bảo, nếu được đặc xá, chị sẽ đi bộ về nhà, dẫu từ đây về đến TP Hạ Long (Quảng Ninh) nhà chị xa hàng trăm cây số.
Tôi tưởng tượng cảnh cả nhà Tưởng được đánh thức dậy bởi tiếng gõ cửa sớm mai và người mẹ không phải trong bộ quần áo kẻ sọc đang hiển hiện trước cửa nhà. Chắc sẽ có nhiều nước mắt của niềm vui và hạnh phúc, nhất là khi hạnh phúc ấy đã phải trả giá bằng những năm tháng cải tạo trong trại giam của người mẹ…
Mong ước được mặc áo dài trong đám cưới con trai
Đó là điều hiển nhiên đối với bất cứ bà mẹ nào khi con đến ngày tổ chức đám cưới. Nhưng đối với phạm nhân Vũ Thị Hương, đội trưởng đội may, Phân trại 1 thuộc Trại giam Hoàng Tiến thì bây giờ mong ước ấy mới có khả năng thành hiện thực. Chị có dáng người và giọng nói nghe tồi tội.
Hương phạm tội mua bán, vận chuyển vũ khí, vật liệu nổ. Hồi đó, chị là công nhân bị tạm nghỉ vì hết việc, chồng mắc trọng bệnh, 2 đứa con còn đi học. Nghĩ quẩn, Hương lao vào việc buôn bán vật liệu nổ cho các đối tượng khai thác than trái phép. Và chị đã phải trả giá bằng 12 năm tù giam.
Ở trại tạm giam được hơn 1 năm thì Hương nhận được tin chồng đã không qua khỏi cơn trọng bệnh. Ngày đưa ma chồng, chị chỉ biết nằm khóc một mình… Hai đứa con chị may sao rất ngoan, được họ hàng bao bọc, chúng đã tự chăm sóc nhau và trưởng thành.
Cách đây 2 năm, đứa con gái út của chị đã lập gia đình. Chị Hương bảo, may mà cháu vào làm dâu một gia đình rất tốt. Ngày chuẩn bị đám cưới, ông bà thông gia lên tận Trại giam Hoàng Tiến gặp chị Hương xin phép và hỏi nghi lễ của bên nhà gái. Gia đình thông gia rất cảm thông nên chị cũng bớt mặc cảm. Những dẫu gì, bàn chuyện cưới xin của con trong khung cảnh như vậy, chị Hương vẫn thấy chua xót làm sao…
Cán bộ Trại giam Hoàng Tiến đang gặp gỡ, động viên phạm nhân Vũ Thị Hương.
Mùa xuân này, con trai của chị Hương lại lên báo tin cho mẹ đã tìm được người con gái cảm thông để nên vợ, nên chồng. Nhưng nó nhất quyết sẽ định ngày cưới chỉ khi chị Hương được ra khỏi trại giam. Bởi nó bảo, bố đã mất, nó phải có mẹ về để đón con dâu mới. Vì thế, khi thấy mình được bình chọn vào danh sách đặc xá lần này, chị Hương mừng quá, khóc oà như trẻ nhỏ.
Thế là mùa xuân này, con trai chị sẽ tổ chức được đám cưới có mẹ như người ta. Chị Hương sẽ đi mua một cái áo dài mới để mặc trong ngày cưới con. Chị cứ băn khoăn hỏi chúng tôi, mua áo dài màu gì, như thế nào thì mới đúng với vai trò của mẹ chồng trong ngày cưới con. Chị lúng túng, băn khoăn cũng phải thôi bởi đã hơn 5 năm chị chỉ mặc duy nhất quần áo kẻ sọc…
Tôi hỏi chị Hương: "Điều đầu tiên chị làm nếu được đặc xá, ra trại là gì?". Thoắt bâng khuâng, chị bảo: "Ngày đi người còn, ngày về, người thân đã mất. Điều đầu tiên tôi tâm niệm sẽ làm là xuống mộ chồng thắp hương, mong anh xá lỗi vì đã không có mặt chăm sóc anh những ngày cuối cùng của cuộc đời".
Sự ân hận vì đã phạm tội vẫn giày vò nữ phạm nhân này. Vào trại, được các quản giáo động viên, chị Hương đã phấn đấu cải tạo rất tốt, không chịu nghỉ lao động ngày nào. Và chị đã nhận được sự khoan hồng của Nhà nước, được đặc xá trước thời hạn…
Trung tá Nguyễn Hữu Ấm, Phó giám thị Trại giam Hoàng Tiến cho biết, từ 2 tháng nay, các CBCS của trại đã phải tất bật cùng các phạm nhân hoàn tất việc bình chọn, sau đó thành lập Hội đồng đề nghị đặc xá của đơn vị xét duyệt danh sách các phạm nhân được đặc xá… Họ đang bước vào những công đoạn chuẩn bị cuối cùng của đợt đặc xá: mua quần áo, chuẩn bị tiền tàu xe và phương tiện đưa các phạm nhân được đặc xá ra bến xe, ga tàu gần nhất để về quê.
Giờ khắc công bố danh sách các phạm nhân được đặc xá đã đến rất gần, ai có tên sẽ lên những chuyến xe lăn khắp các miền Tổ quốc về với gia đình, quê quán. Các CBCS công tác tại Trại giam Hoàng Tiến luôn mong những phạm nhân này sẽ gánh về đời những điều lương thiện được học tập và giáo dục trong Trại giam.
Trung tá Ấm kể rằng, trong những năm trước, từ mái nhà chung Hoàng Tiến, nhiều người được đặc xá trở về đã trở thành người có ích cho xã hội, có người thành doanh nhân thành đạt, quay trở lại trại giam xin ký các hợp đồng kinh tế, tạo công ăn việc làm cho các phạm nhân đang ở trại.
Mỗi khi nhận được thông tin an lành đó, lòng người cán bộ trại giam như ấm hơn. Các anh hy vọng một ngày không xa cũng sẽ nhận được tin vui từ chị Hương, chị Tưởng, cũng như hơn 500 con người sẽ được xét đặc xá đợt này…
