Tân dược nhập ngoại trên thị trường VN đang chiếm số lượng lớn và phần lớn là những thuốc có vai trò chính trong việc chữa bệnh. Nhờ có sự đóng góp của các doanh nghiệp dược nước ngoài hoạt động tại VN mà người dân VN đã được sử dụng nhiểu loại thuốc tốt, thuốc quý. Tuy nhiên, đi liền theo đó là vấn đề giá thuốc.
Thuốc ngoại giá cao và luôn rập rình tăng giá đang là gánh nặng cho nhiều người bệnh. Đây là một trong những vấn đề "nóng" được đưa ra tại cuộc gặp gỡ giữa Bộ Y tế và các DN dược nước ngoài hoạt động tại VN, ngày 13.1 tại Hà Nội.
Lời cam kết không dễ thực hiện
Phát biểu tại cuộc họp này, đại diện của hãng dược phẩm GlaxoSmithline (GSK) khẳng định: Cty này đã không tăng giá thuốc nửa đầu năm 2008. Các hồ sơ thầu, hợp đồng cung cấp thuốc cho BV được tôn trọng trong cả năm 2008, dù lạm phát hơn 20%, đặc biệt có nhiều hợp đồng được kéo dài sang năm 2009.
Chỉ có một số ít sản phẩm tăng giá nhẹ trong nửa cuối năm 2008. GSK cam kết sẽ tìm giải pháp giữ cho mức tăng giá các loại dược phẩm, vaccine nhập khẩu vào VN ở mức thấp. Cty này còn đưa ra quan điểm, người tiêu dùng luôn mong muốn được sử dụng các loại dược phẩm và vaccine có chất lượng tốt, song giá cả lại phụ thuộc vào chất lượng.
Không ai muốn thuốc rẻ mà chất lượng thấp, chỉ có một số người có thể buộc phải chấp nhận thuốc chất lượng kém, do họ chỉ có điều kiện kinh tế để dùng những loại như vậy. Với lý lẽ này thì thuốc của GSK luôn ở mức giá cao và việc tăng giá nhẹ là cả một vấn đề với người bệnh. GSK hiện là Cty đứng thứ hai về doanh thu ở VN và Cty có doanh thu hàng đầu về thuốc kê đơn tại VN năm 2008.
Sự có mặt của hơn 400 DN dược nước ngoài tại VN đã lấn át thị trường thuốc trong nước cả về giá cả và chất lượng. Do ảnh hưởng bởi các chi phí vận chuyển, tỉ giá tiền tệ, hệ thống phân phối... nên giá thuốc ngoại luôn có nguy cơ tăng nhiều, giảm ít hoặc đã tăng rồi thì vẫn luôn giữ ở mức cao.
Mặc dù quy định của ngành y tế là việc tăng giá phải được sự cho phép của cơ quan quản lý và các Cty dược luôn cam kết là tăng giá khi được phép, song đôi khi việc xin phép này cũng bị bỏ qua. Tại thời điểm đầu tháng 1.2009, nhiều Cty dược nước ngoài đã có thông báo tăng giá tới các đại lý, nhà thuốc ở Hà Nội với mức tăng từ 5-10%.
Các cơ sở bán lẻ lại tăng theo và chính họ cũng thắc mắc vì sao cơ quan quản lý lại cho phép việc tăng giá thuốc quá nhiều như vậy (!?). Liệu rằng, việc tăng giá này có đúng như những gì họ đã cam kết?
Cơ quan quản lý lạc quan
Theo đánh giá của ngành dược, năm 2008 là năm giá thuốc được kiểm soát, không có sự tăng giá đột biến. Cơ quan quản lý có lạc quan quá không, khi đưa ra nhận định thị trường dược phẩm nhập ngoại được bình ổn dựa trên khảo sát 1.529 lượt mặt hàng thuốc, với tỉ lệ 1,09% mặt hàng tăng giá với tỉ lệ tăng trung bình 3,26%; 2,67% mặt hàng giảm giá với mức giảm trung bình 4%.
Với số lượng 10.339 loại thuốc nước ngoài còn hiệu lực lưu hành trên thị trường VN, mà chỉ khảo sát khoảng 10% mặt hàng thuốc để đưa ra nhận định trên là chưa đầy đủ. Về giá thuốc ngoại nhập vào VN, hiện nay cơ quan chức năng đang cho phép DN tự kê khai giá rồi mới xem xét.
Tuy nhiên, xem xét trên cơ sở nào, khi mà việc kê khai giá thuốc nhập khẩu phải tham khảo giá tại một số nước trong khu vực có điều kiện y tế, thương mại tương tự VN, nhưng cho đến giờ cơ quan chức năng vẫn chưa công bố danh sách các nước thuộc phạm vi tham khảo giá?
Một bất cập nữa mà ngành dược vẫn chưa quan tâm là quản lý giá thuốc bán lẻ đến tay người dùng. Cục Quản lý dược đã có rất nhiều quy định về quản lý giá thuốc - từ giá CIF đến giá bán buôn, còn giá bán lẻ lại bị thả nổi. Thanh tra của ngành y tế khi nhận được thông tin tăng giá thuốc chỉ quan tâm đến việc kiểm tra giá bán buôn, giá bán lẻ tăng đến mức nào, mà việc này chỉ dựa trên niêm yết giá theo ý của chủ nhà thuốc.
Sau rất nhiều đợt tăng giá thuốc từ vài năm nay, cơ quan quản lý đã nhận thấy lỗ hổng trong quản lý giá thuốc bán lẻ, song vẫn chưa đưa ra được biện pháp nào. Vì thế, giá thuốc đến người bệnh vẫn rập rình tăng giá.
| Thuốc ngoại vi phạm chất lượng đang gia tăng |
