Những năm qua, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân.
Trước yêu cầu đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và yêu cầu hội nhập quốc tế, để đẩy mạnh công tác PBGDPL, đưa pháp luật vào cuộc sống, Ban Bí thư T.Ư đã ban hành Chỉ thị 32 về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác PBGDPL, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân”. Ngay sau đó, Tỉnh uỷ đã chỉ đạo hệ thống chính trị trong tỉnh quán triệt, xây dựng kế hoạch cụ thể sát với đặc điểm tình hình của địa phương, cơ quan, đơn vị; thành lập Hội đồng phối hợp công tác PBGDPL ở cấp tỉnh, huyện và xã để tổ chức thực hiện. Do có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ nên công tác PBGDPL được thực hiện đa dạng hoá về hình thức. Bên cạnh việc PBGDPL thông qua các hội nghị, biên soạn tài liệu, qua các phương tiện thông tin đại chúng... thì việc tuyên truyền pháp luật thông qua các hoạt động tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý và tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo cũng đã góp phần tích cực vào việc PBGDPL cho các tầng lớp nhân dân. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có hơn 20 văn phòng luật sư, công ty luật hoạt động theo Luật Luật sư và 3 Trung tâm tư vấn pháp luật của các tổ chức chính trị - xã hội. Thời gian qua, các văn phòng và trung tâm nói trên đã thực hiện hàng trăm buổi tư vấn pháp luật, các dịch vụ pháp lý cho các cá nhân, tổ chức có nhu cầu, góp phần vào việc nâng cao kiến thức, ý thức chấp hành pháp luật cho người dân. Cùng với đó là các hoạt động giải đáp, tư vấn pháp luật của các cơ quan nhà nước, của cán bộ, công chức, các luật gia... dưới nhiều hình thức nhằm hướng dẫn cá nhân, tổ chức thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Những năm qua, công tác tiếp dân, giải quyết khiếu tố luôn được người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, cán bộ chuyên môn quan tâm, thực hiện theo hướng tăng cường đối thoại, phát huy dân chủ nên đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Đặc biệt, trong hơn một năm qua, Văn phòng tiếp dân của UBND tỉnh có một cách làm mới mang lại hiệu quả thiết thực. Đó là trong các buổi tiếp dân, giải quyết khiếu nại của người dân, bên cạnh các đồng chí lãnh đạo tỉnh và các sở, ban, ngành, địa phương liên quan, còn có lãnh đạo Đoàn Luật sư tỉnh dự và tham gia ý kiến về vụ việc được giải quyết. Việc làm này thể hiện tính công khai, dân chủ, khách quan trong giải quyết những thắc mắc của người dân. Vì thế, nhiều vụ việc khiếu nại kéo dài liên quan đến lĩnh vực đất đai, GPMB ở các điểm nóng đã được giải quyết dứt điểm, nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân. Thông qua việc tiếp và giải quyết các vụ việc cụ thể của công dân, qua đó người dân được giải thích, tìm hiểu các quy định của pháp luật, từ đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân. Bên cạnh đó, hoạt động trợ giúp pháp lý của Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh đã có nhiều đóng góp tích cực trong việc tuyên truyền kiến thức pháp luật tới người dân vùng sâu, vùng xa ở các huyện miền núi, hải đảo như: Ba Chẽ, Bình Liêu, Đầm Hà, Tiên Yên, Cô Tô... Trong những năm gần đây, Trung tâm đã thực hiện trợ giúp pháp lý miễn phí hàng nghìn vụ việc cho các đối tượng là người nghèo, người có công với cách mạng, đồng bào dân tộc thiểu số. Hằng năm, Trung tâm thường xuyên tổ chức các đợt trợ giúp pháp lý lưu động về các xã, phường, thôn, bản để tuyên truyền tư vấn, giải đáp các vướng mắc về pháp luật cho người dân, phát miễn phí hàng vạn tờ gấp pháp luật có nội dung thiết thực, ngắn gọn, dễ hiểu liên quan đến đời sống hàng ngày của người dân. Từ đầu năm 2009 đến nay, Trung tâm đã tổ chức trợ giúp pháp lý lưu động ở khoảng 100 lượt xã, phường, thị trấn và trợ giúp cho người dân giải quyết hàng ngàn vụ việc. Công tác trợ giúp pháp lý miễn phí đã góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân; tham gia phòng ngừa, đấu tranh chống các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần giữ gìn ANTT trên địa bàn. Tuy nhiên, để hoạt động PBGDPL thông qua các hoạt động tư vấn, trợ giúp pháp lý và giải quyết khiếu nại tố cáo đạt hiệu quả cao hơn nữa, rất cần sự vào cuộc tích cực và sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban, ngành địa phương liên quan. Đồng thời, cần đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền về Luật Trợ giúp pháp lý, Luật Khiếu nại tố cáo, Luật Luật sư... tới đông đảo nhân dân, nhất là đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, hải đảo, để người dân nắm bắt và hiểu được, từ đó góp phần quan trọng giúp cho hoạt động của các Trung tâm và văn phòng luật sư thực sự trở thành địa chỉ tin cậy đối với người dân.
