Hiện hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản ở lợn (bệnh tai xanh) đã xuất hiện ở 5 địa phương trong tỉnh là: Đông Triều, Yên Hưng, TP Hạ Long, Hải Hà và Hoành Bồ với gần trên 3.000 con lợn mắc bệnh.
Theo nhận định của cơ quan Thú y, hiện nay tình hình dịch bệnh đang diễn biến hết sức phức tạp, tốc độ lây lan nhanh, rất khó kiểm soát. Nếu không quản lý, giám sát chặt chẽ và có biện pháp chống dịch hiệu quả, dịch tai xanh sẽ nhanh chóng lây lan ra các địa phương khác gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi và các hộ chăn nuôi.
Cán bộ thú y xã Yên Hải (Yên Hưng) phun thuốc tiêu độc khử trùng khu vực chăn nuôi lợn.
Có nhiều nguyên nhân phát sinh dịch bệnh, như diễn biến của thời tiết phức tạp (hiện tượng Elnilo) ảnh hưởng đến sức đề kháng của đàn gia súc, mầm bệnh còn tồn lưu ở các ổ dịch cũ… song cơ bản vẫn là do việc kiểm soát vận chuyển gia súc từ tỉnh ngoài vào địa phương chưa được chặt chẽ. Trước khi dịch bệnh xảy ra, hàng ngày có hàng chục xe tải chở lợn từ các tỉnh ngoài vào Quảng Ninh tiêu thụ, hoặc đưa sang Trung Quốc qua cửa khẩu Móng Cái. Nhiều hộ chăn nuôi còn mua con giống trôi nổi trên thị trường về nuôi và không được tiêm phòng bổ sung. Nhiều tư thương do hám lợi đã mua, bán gia súc mắc bệnh. Bên cạnh, phương thức, tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ gây khó khăn cho công tác kiểm soát dịch bệnh, nhiều hộ chăn nuôi khi có bệnh phát sinh còn tự chữa trị, không khai báo kịp thời với cơ quan chuyên môn. Vì vậy, khâu quan trọng hàng đầu trong phòng chống bệnh, đó là kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển gia súc ra, vào địa bàn; kiểm soát việc giết mổ gia súc tại các lò giết mổ và các điểm giết mổ nhỏ lẻ trong khu dân cư.
Có thể nói, ngay khi dịch bệnh xuất hiện, các ngành chức năng, địa phương đã chủ động, tích cực đưa ra nhiều biện pháp để phòng chống dịch như: bao vây ổ dịch, tiêu hủy lợn bệnh, phun thuốc tiêu độc khử trùng; thành lập các chốt kiểm dịch động vật, trạm kiểm soát liên ngành tại Trạm thu phí QL18 (Kim Sơn, Đông Triều) và Trạm kiểm soát cầu Đá Bạc (Uông Bí). Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh vẫn không kiểm soát được mà còn lan với tốc độ nhanh. Theo các cơ quan chuyên môn do công tác kiểm soát vận chuyển gia súc ra, vào địa bàn vẫn chưa được thực hiện kịp thời. Việc thành lập các chốt kiểm soát liên ngành theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh triển khai còn chậm. Ngày 6-5, UBND tỉnh đã có quyết định về việc thành lập 2 trạm kiểm soát liên ngành tại cầu Đá Bạc (Uông Bí) và Trạm thu phí QL18 (Kim Sơn, Đông Triều), song đến sáng ngày 10-5, Trạm kiểm soát liên ngành tại Trạm thu phí QL18 mới được thành lập. Như vậy, trong khi tình hình dịch bệnh đang diễn biến hết sức phức tạp như hiện nay, không chỉ Quảng Ninh mà rất nhiều các tỉnh, thành phố lân cận đã có dịch từ trước đó, nếu việc kiểm soát vận chuyển gia súc không được triển khai kịp thời, nghiêm túc thì việc dịch bệnh sẽ tiếp tục lan rộng hậu quả là tất yếu.
Để ngăn chặn có hiệu quả dịch bệnh tai xanh, các địa phương cần chấn chỉnh Ban chỉ đạo phòng chống dịch, thực hiện tốt công tác giám sát, phát hiện dịch trên địa bàn để có biện pháp xử lý kịp thời. Thực hiện phòng chống dịch theo sự chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, với phương châm triển khai nhanh để tránh lây lan. Làm tốt công tác thống kê, giám sát số lượng đàn lợn tại các hộ chăn nuôi để tránh việc vận chuyển lợn từ ngoài vùng dịch vào tiêu hủy. Các trạm kiểm soát liên ngành, chốt kiểm dịch tại địa phương phải nghiêm túc thực hiện việc kiểm tra vận chuyển lợn vào và ra khỏi địa bàn. Tăng cường kiểm soát giết mổ lợn tại các điểm giết mổ tập trung cũng như nhỏ lẻ trong khu dân cư. Tăng thời lượng thông tin tuyên truyền về dịch bệnh trên hệ thống truyền thanh của xã, phường và các phương tiện thông tin để người dân biết cách phòng chống dịch bệnh. Trang bị đủ hóa chất, máy phun, quần áo bảo hộ để tiêu độc khử trùng. Các địa phương chưa xuất hiện dịch bệnh phải thực hiện tốt việc phòng dịch bằng cách phun thuốc khử trùng, thành lập các chốt kiểm dịch tại địa phương.
Với diễn biến hết sức phức tạp của dịch lợn tai xanh, các địa phương, ngành chức năng cần tích cực hơn nữa, thực hiện đồng bộ các giải pháp, biện pháp phòng chống dịch bệnh theo sự chỉ đạo của tỉnh, cơ quan chuyên môn. Đặc biệt, cần nghiêm túc thực hiện việc kiểm soát vận chuyển, giết mổ gia súc mới góp phần quan trọng ngăn chặn sự lây lan và sớm dập tắt dịch bệnh.
| * Ông Đoàn Duy Ái, Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh: Hiện nay đã có 15 tỉnh, thành phố trong cả nước công bố dịch lợn tai xanh. Trong khi dịch chưa xuất hiện tại Quảng Ninh thì 12 tỉnh khác dịch đã bùng phát trên diện rộng. Nguyên nhân chính để dịch xuất hiện tại tỉnh ta, theo tôi vẫn là do việc vận chuyển gia súc từ tỉnh ngoài vào, cụ thể việc vận chuyển gia súc, gia cầm từ tỉnh ngoài vào tỉnh ta tiêu thụ chưa được kiểm soát chặt chẽ. Đặc biệt, trong khi dịch bệnh đã xuất hiện tại Bắc Giang thì hàng ngày một lượng lớn lợn từ tỉnh này vẫn được chuyển sang Quảng Ninh tiêu thụ mà không gặp phải bất kỳ sự kiểm soát nào. Hiện nay, vắcxin tiêm phòng bệnh tai xanh phải nhập từ nước ngoài về, vì vậy giá rất cao, các địa phương trong cả nước cũng chưa sử dụng để tiêm phòng cho đàn lợn chăn nuôi, chỉ được sử dụng tại các viện nghiên cứu, công ty chăn nuôi. Hơn nữa mức độ an toàn thực phẩm sau tiêm phòng chỉ đạt 30%. Nên để phòng chống dịch bệnh hiệu quả phải thực hiện tốt công tác giám sát, phát hiện dịch bệnh; khoanh vùng dập dịch, tiêu độc khử trùng để hạn chế sự lây lan của dịch bệnh, đặc biệt là phải kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển và giết mổ gia súc. * Ông Ngô Thành Chiến, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Triều: Ngay từ trước khi có dịch, huyện Đông Triều đã thực hiện tốt kế hoạch tiêm phòng các loại vắcxin cho đàn lợn. Song do tốc độ lây lan của dịch bệnh rất nhanh, nên địa phương chưa có biện pháp ngăn chặn kịp thời. Đến ngày 13-5, huyện Đông Triều đã có 2 địa phương xuất hiện dịch bệnh là xã Nguyễn Huệ và thị trấn Mạo Khê, đồng thời 6 xã khác cũng đã có lợn ốm với những biểu hiện của bệnh tai xanh. Các xã này đều nằm trên trục QL18. Theo tôi, nguyên nhân chính làm cho dịch bệnh lây lan với tốc độ nhanh là do việc vận chuyển gia súc ra, vào địa bàn. Xã Nguyễn Huệ, mặc dù không nằm trên QL18, nhưng đây lại là địa phương diễn ra hoạt động mua, bán vận chuyển lợn với số lượng lớn. Trong khi đó, việc kiểm soát chưa được chặt chẽ. Mấu chốt trong phòng chống dịch bệnh là phải kiểm soát được việc vận chuyển gia súc trên địa bàn. Vì vậy, sau khi có sự chỉ đạo của tỉnh, huyện Đông Triều đã thành lập trạm kiểm soát liên ngành tại Trạm thu phí QL18, xã Kim Sơn. * Ông Nguyễn Văn Vinh, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Hưng: Bệnh lợn tai xanh đã xuất hiện tại huyện Yên Hưng từ ngày 29-4, với tốc độ lây lan nhanh. Đến nay toàn huyện đã có 9 xã có lợn mắc bệnh. Trong tổng số 25.400 con lợn tại 5.643 hộ chăn nuôi trong toàn huyện thì đã có 1.450 con lợn nhiễm bệnh, đã thực hiện tiêu hủy 575 con. Số lợn mắc bệnh còn lại, hiện đang được cách ly, điều trị tích cực. Để chủ động phòng chống dịch, ngay từ trước khi dịch bệnh xuất hiện, huyện đã kiện toàn Ban chỉ đạo phòng chống dịch dịch bệnh gia súc, gia cầm, phân công trách nhiệm cho từng thành viên. Khi dịch xuất hiện, huyện đã thực hiện các biện pháp cách ly, khoanh vùng dập dịch, thực hiện tiêu hủy lợn bệnh, tiêu độc khử trùng. Đặc biệt, huyện đã thành lập 2 chốt kiểm dịch động vật tại Km11, xã Minh Thành và tại cầu Sông Chanh, đồng thời tại mỗi xã đều thành lập một chốt kiểm dịch nhằm kiểm soát việc vận chuyển gia súc ra, vào địa bàn. Theo tôi, đây là biện pháp quan trọng nhất trong công tác phòng, chống dịch. Đồng thời phải thực hiện tốt khâu giám sát, phát hiện dịch bệnh từ địa phương. * Ông Vũ Văn Hợp, Phó Chủ tịch UBND TP Hạ Long: Bệnh lợn tai xanh xuất hiện từ ngày 6-5 tại phường Hà Khẩu, đến ngày 12-5 xuất hiện tại phường Hà Tu. Ngay khi dịch bệnh xuất hiện, thành phố đã thực hiện tích cực các biện pháp phòng chống dịch, song hiện nay khó khăn nhất vẫn là việc kiểm soát việc vận chuyển lợn vào thành phố tiêu thụ; kiểm soát các điểm giết mổ xen kẽ trong các khu dân cư. Thành phố sẽ thực hiện kiểm tra toàn bộ những điểm nuôi gia súc tập trung, thực hiện việc tiêm phòng cho đàn gia súc; hoàn thành 2 khu giết mổ tập trung tại phường Hà Khánh và Hà Phong để hạn chế việc giết mổ gia súc trong các khu dân cư. PV |
