Môi trường hiện nay đang là vấn đề thời sự nóng bỏng, là mối quan tâm hàng đầu trong chiến lược phát triển bền vững của mọi quốc gia, dân tộc. Sự ô nhiễm, suy thoái và những sự cố môi trường diễn ra ngày càng ở mức độ cao đang đặt con người trước sự trả thù ghê gớm của thiên nhiên. Thực trạng này đã ảnh hưởng rất tiêu cực và nguy hiểm tới mọi mặt của đời sống xã hội.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ môi trường đối với sự phát triển, thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ, nghiêm túc nghiêm túc các quan điểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ môi trường, đặc biệt là Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị “về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”. Có thể thấy, công tác bảo vệ môi trường của tỉnh những năm qua đã có chuyển biến tích cực cả trong nhận thức và hành động, đạt được những kết quả bước đầu rất quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Các cấp ủy Đảng, chính quyền, ban ngành chức năng từ tỉnh đến cơ sở đã ban hành hàng loạt văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, giám sát…. thể hiện quyết tâm ngăn chặn và khắc phục ô nhiễm môi trường. Hoạt động quản lý nhà nước và việc đầu tư các nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường được tăng cường; ý thức của nhân dân và của doanh nghiệp, nhất là ngành than đã nâng lên với nhiều việc làm thiết thực để bảo vệ môi trường trong đời sống hàng ngày và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các thành phần môi trường như không khí, nước, đất, rừng, cảnh quan… mức độ ô nhiễm được cải thiện rõ rệt.
Tuy nhiên, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn hiện vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của quá trình phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn mới. Nhận thức về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững của nhiều cấp uỷ, lãnh đạo các cấp, các ngành, doanh nghiệp và nhân dân chưa đầy đủ, chưa đề cao ý thức bảo vệ môi trường. Đầu tư cho môi trường còn thấp so với tốc độ tăng trưởng kinh tế. Tổ chức và năng lực quản lý môi trường chưa đáp ứng yêu cầu. Chế tài xử phạt vi phạm về bảo vệ môi trường chưa đủ mạnh và nghiêm khắc. Nhiều nơi còn coi nhẹ các yêu cầu bảo vệ môi trường, buông lỏng công tác quản lý nhà nước, thiếu kiên quyết trong việc xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường…Mức độ ô nhiễm môi trường không khí, tiếng ồn ở một số nơi tuy có giảm song vẫn vượt giới hạn cho phép; việc thu gom, xử lý rác thải, nước thải còn có nhiều khó khăn, bất cập; việc cải tạo, phục hồi môi trường các khu vực khai thác than còn chậm, chưa có quy hoạch tổng thể về phục hồi hoàn nguyên môi trường trong khai thác than…
Để thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường và sự phát triển bền vững của tỉnh trong thời gian tới, vừa qua Tỉnh uỷ Quảng Ninh đã ban hành chỉ thị số 30-CT/TU ngày 07/9/2010 về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh, với một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
Một là, Tiếp tục tổ chức quán triệt sâu sắc, nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước về bảo vệ môi trường, nhất là Nghị quyết 41-CT/TW về bảo vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân, tổ chức, doanh nghiệp về công tác quản lý, bảo vệ môi trường, đưa công tác quản lý, bảo vệ môi trường thực sự là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân.
Hai là, Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế-xã hội gắn với bảo vệ môi trường. Hoàn thiện cơ chế, chính sách cần thiết theo quy định của hệ thống pháp luật về môi trường để lồng ghép các yêu cầu bảo vệ môi trường ngay từ khâu xây dựng, thẩm định và phê duyệt chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển.
Xây dựng cơ chế khuyến khích áp dụng công nghệ sạch và thân thiện với môi trường. Thực hiện nghiêm túc việc lấy ý kiến của địa phương nới thực hiện dự án đối với báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án theo quy định. Làm tốt công tác tiếp nhận và xem xét ý kiến phản hồi của dân về các vấn đề ô nhiễm môi trường trên địa bàn tỉnh; đồng thời đẩy mạnh phong trào quần chúng bảo vệ môi trường, hướng dẫn, vận động nhân dân thực hiện nếp sống sạch, hợp vệ sinh, giữ gìn vệ sinh nơi công cộng.
Ba là, Chủ động phòng chống ô nhiễm và sự cố môi trường, khắc phục tình trạng suy thoái môi trường.
Các cấp chính quyền và các ban, ngành của tỉnh phối hợp với các doanh nghiệp ngành than tập trung giải quyết có kết quả các vấn đề ô nhiễm môi trường do tác động của khai thác than gây ra. Đối với các khu đô thị, khu công nghiệp phải thực hiện phương án xử lý chất thải. Căn cứ kết quả quan trắc môi trường, tổ chức phân loại các cơ sở gây ô nhiễm và có kế hoạch xử lý phù hợp. Chú trọng phát triển các công trình xử lý nước thải tập trung, thu gom, vận chuyển, xử lý và chôn lấp chất thải, ưu tiên xử lý chất thải nguy hại, chất thải bệnh viện; quan tâm quy hoạch và quản lý nhà tang lễ, nghĩa trang theo hướng văn minh, hiện đại tại các địa phương.
Bốn là, Khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học, bảo tồn thiên nhiên. Tập trung làm tốt công tác trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng nhằm tăng nhanh và ổn định tỷ lệ che phủ rừng; thực hiện nghiêm chỉnh lệnh đóng cửa rừng tự nhiên, bảo vệ rừng đi đôi với việc giải quyết định canh định cư, giải quyết việc làm và các vấn đề an sinh xã hội đối với dân cư sinh sống trong khu vực có rừng; mở rộng diện tích các khu bảo tồn động thực vật hoang dã, các vườn quốc gia để bảo vệ đa dạng sinh học.
Chấm dứt tình trạng khai thác tài nguyên, khoáng sản bừa bãi gây lãng phí tài nguyên, huỷ hoại rừng, làm suy thoái đất và ô nhiễm môi trường. Xử lý nghiêm việc sử dụng các phương tiện khai thác, đánh bắt thuỷ, hải sản có tính huỷ diệt để bảo vệ và phát triển nguồn lợi thuỷ, hải sản. Tăng cường quản lý tổng hợp nguồn nước theo lưu vực sông, khẩn trương nghiên cứu các phương án đối phó với nguy cơ thiếu nước trong những năm tới.
Năm là, Tập trung huy động các nguồn lực đẩy mạnh xã hội hoá công tác bảo vệ môi trường; tăng cường và đa dạng hoá đầu tư cho hoạt động bảo vệ môi trường, huy động tối đa mọi nguồn lực từ các ngành, các thành phần kinh tế và của người dân để bảo vệ môi trường; khuyến khích mọi tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh.
Sáu là, Tăng cường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường; đẩy mạnh kiểm tra, thành tra việc thi hành pháp luật và xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Tạo điều kiện cần thiết về tổ chức, nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật để cơ quan quản lý nhà nước về môi trường từ tỉnh đến cơ sở thực hiện tốt chức năng quản lý môi trường.
Bẩy là, Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và công nghệ, đào tạo cán bộ làm công tác bảo vệ môi trường với các cấp độ, trình độ, các loại ngành nghề đồng bộ, đáp ứng được yêu cầu của công tác bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hoá.
Để triển khai thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ trên, tới đây tỉnh sẽ thành lập Ban chỉ đạo thực hiện công tác bảo vệ môi trường từ tỉnh tới địa phương do Chủ tịch UBND làm trưởng ban, thành phần tham gia có đại diện cấp uỷ, chính quyền, MTTQ và một số ban, ngành đoàn thể cùng cấp tham gia; kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường từ tỉnh đến cơ sở và tăng cường đầu tư kinh phí cho công tác bảo vệ môi trường.
