Nước đóng chai, đóng bình, đá viên phục vụ giải khát được liệt vào loại thực phẩm có nguy cơ cao về mất vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), bởi vậy quy trình cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP được tiến hành đối với những cơ sở sản xuất loại này hết sức nghiêm ngặt, chủ yếu do Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) của Bộ Y tế và Chi cục ATVSTP của Sở Y tế trực tiếp thẩm định, cấp giấy.
Với sự kiểm tra khá chặt chẽ, hầu hết các cơ sở do Chi cục đang quản lý đảm bảo đủ tiêu chuẩn để cung cấp sản phẩm ra thị trường.
Đoàn liên ngành của T.Ư và của tỉnh kiểm tra sản xuất nước đóng chai, đóng bình của Công ty nước khoáng và dịch vụ thương mại Quảng Ninh.
Để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP, các cơ sở sản xuất nước đóng chai, đóng bình, đá viên trên địa bàn tỉnh phải có đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận, kèm theo giấy đăng ký kinh doanh, điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, giấy chứng nhận đủ điều kiện sức khoẻ và chứng nhận học tập kiến thức VSATTP của người tham gia sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm v.v... Chi cục nhận hồ sơ và tiến hành thẩm định tại cơ sở sản xuất kinh doanh, nếu đảm bảo các điều kiện thì tiến hành họp hội đồng để cấp giấy chứng nhận. Với quy trình chặt chẽ như vậy, hiện trên địa bàn tỉnh có 75 cơ sở sản xuất nước uống đóng chai, đóng bình, đá viên được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP, trong đó có 10 cơ sở của các đơn vị ngành Than (chủ yếu sản xuất cung cấp nước uống phục vụ cán bộ, công nhân của đơn vị mình). Việc kiểm tra, giám sát các cơ sở này trong những năm qua luôn được chú trọng. Ông Vũ Quang Thiện, Phó Giám đốc Chi cục ATVSTP tỉnh, cho biết: Phần lớn các cơ sở mà Chi cục quản lý chấp hành đúng quy định của Nhà nước về VSATTP, như: Có giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP, hoàn tất thủ tục thẩm định cơ sở đủ điều kiện và giấy chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm, có địa điểm sản xuất kinh doanh; nhà xưởng nhìn chung đảm bảo điều kiện để sản xuất nước uống đóng chai, đóng bình, đá viên; 100% cơ sở lắp đặt hệ thống thiết bị sản xuất nước uống khép kín từ nguồn nước vào đến khi đưa nước ra đóng chai v.v...
Là loại thực phẩm có nguy cơ cao về mất VSATTP, bởi vậy 6 tháng/lần, các cơ sở sản xuất nước uống đóng chai, đóng bình, đá viên trên địa bàn tỉnh đều phải gửi mẫu nước đến phòng xét nghiệm của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh để làm xét nghiệm VSATTP; nếu kết quả không đạt tiêu chuẩn, thì cơ sở dừng sản xuất và có biện pháp khắc phục. Năm 2010, Chi cục ATVSTP tỉnh đã lấy 20 mẫu nước lọc, đá viên có nghi ngờ để kiểm tra. Kết quả: 11 mẫu có độ pH dưới 6,5 (mức độ đảm bảo là 6,5 đến 8,5), nhưng cũng chưa đến mức quá thấp để có thể gây ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hoá của người sử dụng. Tuy nhiên, để đảm bảo, Chi cục đã yêu cầu các cơ sở này tạm dừng sản xuất 10 ngày để điều chỉnh độ pH và mang sản phẩm đi xét nghiệm. Qua kiểm tra 75 cơ sở sản xuất nước lọc đóng chai, đóng bình và đá viên trên địa bàn cho thấy, một số cơ sở còn những lỗi vi phạm: Chưa hoàn thiện về hồ sơ, giấy tờ, trong đó có cả việc không bổ sung giấy khám xét nghiệm người lành mang vi khuẩn cho người trực tiếp tham gia sản xuất, chế biến sản phẩm, giấy khám sức khoẻ định kỳ cho lao động; chưa có nội quy trong quá trình sản xuất thực phẩm; nhân viên chưa mang đầy đủ trang thiết bị bảo hộ lao động khi làm việc; thậm chí, một số cơ sở còn thiếu thông tin trên nhãn mác (ngày sản xuất, hạn sử dụng...).
Theo dự báo, nhu cầu sử dụng nước lọc đóng chai, đóng bình trong thời gian tới sẽ tăng, nhất là vào dịp lễ hội du lịch và mùa hè. Bởi vậy, để đảm bảo quản lý tốt hơn về vấn đề VSATTP của các cơ sở sản xuất nước lọc đóng chai, đóng bình, đá viên trên địa bàn, Chi cục ATVSTP tỉnh đang tiếp tục tăng cường tập huấn kiến thức VSATTP định kỳ và thanh, kiểm tra các cơ sở này. Tuy nhiên hiện nay, việc quản lý, giám sát VSATTP của Chi cục với các cơ sở sản xuất nước đá phục vụ giải khát vẫn còn nhiều khó khăn, do địa bàn tỉnh rộng, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm, trang thiết bị kiểm nghiệm VSATTP nói chung và kiểm nghiệm nước lọc, đá viên nói riêng ở tuyến tỉnh mới đáp ứng được một phần cơ bản, còn ở tuyến huyện mới chỉ thực hiện được một số xét nghiệm nhanh.
Mặc dù chỉ Chi cục ATVSTP tỉnh mới đủ thẩm quyền để cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP cho các cơ sở này; song việc tiến hành giám sát, kiểm tra, phát hiện những cơ sở có hoạt động sản xuất nước lọc, đá viên phục vụ giải khát chưa được cấp phép lại cần có sự vào cuộc tích cực từ phía địa phương, sâu sát hơn là tuyến phường, xã, thị trấn. Chi cục ATVSTP cũng khuyến cáo người tiêu dùng, các cửa hàng kinh doanh, nên cung cấp thông tin cơ sở sản xuất không đảm bảo chất lượng, điều kiện sản xuất nước lọc, đá viên với chính quyền địa phương và Chi cục; chỉ sử dụng sản phẩm nước lọc, đá viên của những cơ sở được phép kinh doanh, có giấy chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm, đảm bảo đầy đủ thông tin trên nhãn mác...
