Từ ngày 1-1-2010, mức đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) của người lao động (NLĐ) tăng từ 5% tiền lương như hiện nay lên 6%, chủ sử dụng lao động phải đóng 16% tiền lương của NLĐ thay vì 15% như trước đây.
Mức đóng này sẽ còn tiếp tục tăng thêm vào năm 2012 và năm 2014, mỗi năm 1%. Riêng quỹ bảo hiểm mang tính ngắn hạn như ốm đau, thai sản và tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp vẫn giữ nguyên mức đóng.
Theo ông Nguyễn Đồng Thông, Giám đốc BHXH tỉnh thì mục đích của BHXH Việt Nam khi tăng mức đóng BHXH lên 1% mỗi năm là để đảm bảo sự ổn định của Quỹ BHXH. Theo ông, với mức độ tăng lương, tăng số cán bộ hưu trí như hiện nay, Quỹ BHXH đang có nguy cơ mất cân đối giữa thu, chi. Vì vậy, tăng mức đóng BHXH theo lộ trình trên là để có nguồn bổ sung vào quỹ hưu trí, tử tuất cho NLĐ, nhằm đảm bảo sự ổn định của quỹ BHXH. Thực tế với mức lương hưu trả cho NLĐ bằng 75% mức lương đóng BHXH như hiện nay và tỷ lệ tăng lương hưu gia tăng khá nhanh, tính riêng năm 2008 lương hưu đã tăng 35%, đến tháng 5-2009 tăng thêm 5%. Nếu với tỷ lệ tăng lương hưu như trên mà không có giải pháp tăng đóng thì sẽ dẫn tới sự mất cân đối của quỹ hưu trí là điều khó tránh khỏi.
Nhiều ý kiến đại diện cho NLĐ ở một số doanh nghiệp cho rằng lương hưu tăng nhưng vẫn chưa đủ đảm bảo được đời sống cho NLĐ, vì thực tế NLĐ chỉ được doanh nghiệp trích đóng BHXH theo mức lương cơ bản chứ không theo mức lương thu nhập thực tế vì thế khi về hưu, lương hưu NLĐ được lĩnh rất thấp.Vì thế việc BHXH Việt Nam tăng mức phí đóng như thế là hợp lý.
Việc tăng mức đóng BHXH đã gây ra một số khó khăn cho các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Ông Phạm Quốc Duyệt, Giám đốc Công ty CP Gạch ngói Giếng Đáy cho biết: Trong điều kiện kinh tế khủng hoảng, giá cả vật tư, nhiên liệu, đều tăng trong khi sản phẩm không tăng giá được, lại phải tăng thêm mức phí đóng BHXH cho NLĐ. Tuy số tăng không nhiều nhưng đối với những doanh nghiệp có số lượng NLĐ lớn thì đây cũng là một vấn đề khá khó khăn. Nhưng vì quyền lợi của NLĐ, doanh nghiệp ông vẫn thực hiện đầy đủ trách nhiệm đóng BHXH cho NLĐ.
Còn về phía cơ quan BHXH thì việc tăng mức phí trên cũng sẽ thêm phần khó khăn cho đơn vị trong việc thu BHXH, vì sẽ xảy ra trường hợp một số doanh nghiệp sẽ tìm cách thoái thác nghĩa vụ đóng BHXH cho NLĐ, nhất là một số doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Thực tế đã có một số doanh nghiệp tìm cách trốn đóng BHXH cho NLĐ bằng cách ký hợp đồng lao động ngắn hạn, hợp đồng không xác định thời hạn. Vì thế cơ quan BHXH đã phải phối hợp với Sở LĐ-TB&XH, LĐLĐ tỉnh tăng cường kiểm tra tình hình sử dụng lao động trên địa bàn, kịp thời xử lý những cơ sở, đơn vị cố tình trốn tránh đóng BHXH, nợ tiền BHXH của NLĐ để đảm bảo quyền lợi cho NLĐ vì mục tiêu an sinh xã hội.
