Được xác định là một hướng mở, tạo “cần câu” cho người nông dân vươn lên phát triển kinh tế, công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn của Hoành Bồ đã đạt nhiều kết quả khả quan. Tuy nhiên, để việc đào tạo nghề đáp ứng đúng, trúng nhu cầu người nông dân và đem lại hiệu quả kinh tế bền vững vẫn cần thời gian và nhiều nỗ lực hơn nữa.
Kết quả đáng khích lệ
Theo thống kê, từ năm 2010 đến nay, Hoành Bồ đã mở được 16 lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Theo đó, có 530 lao động tại 10 xã, thị trấn trên địa bàn được đào tạo nghề (nông nghiệp lẫn phi nông nghiệp) như: Nuôi lợn rừng, chế biến món ăn, kỹ thuật lâm sinh, trồng nấm rơm, vận hành lái xe ô tô, trồng rau và hoa, chăn nuôi gia súc và gia cầm. Nói về cách làm, đồng chí Nguyễn Việt Thành, Trưởng Phòng LĐ-TB&XH huyện cho hay, việc mở lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn phải tính đến đặc thù từng vùng, miền. Chẳng hạn như với Đồng Sơn, Kỳ Thượng gần như 100% các hộ gia đình sống tự cung, tự cấp, nếu như đưa ngành nghề phi nông nghiệp vào thì chắc chắn là rất khó phát huy được hiệu quả. Hay như có những gia đình ở các xã vùng cao khác chưa thể chuyển đổi mô hình kinh tế sang phi nông nghiệp được, vì vậy, quan điểm của chúng tôi vẫn là đào tạo nghề nông nghiệp là chính. Các lớp mở cũng phải tính toán theo mùa vụ để đảm bảo số lượng học viên tham gia lớp đáp ứng với yêu cầu...
Kết quả thực tế cho thấy, các lớp đào tạo nghề đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của các cấp, các ngành, các tổ chức hội, đoàn thể nhân dân từ huyện đến các xã, thị trấn, của người lao động và của các cơ sở dạy nghề. Qua đây cũng đã kiểm chứng được hiệu quả, năng suất lao động cao hơn hẳn so với trước khi được đào tạo, đặc biệt là với các hộ gia đình ở vùng chuyên canh rau, hoa trên địa bàn, sau nữa là nghề trồng nấm. Cụ thể hơn, như học viên lớp kỹ thuật lâm sinh tại xã Kỳ Thượng sau đào tạo đã tự tạo được việc làm, sản xuất được giống cây lâm nghiệp phục vụ gia đình và có thể kinh doanh cây giống tại chỗ, giúp giảm giá thành so với trước kia khi phải vận chuyển xa và đăng ký tham gia lao động trong các công ty lâm nghiệp. Học viên lớp kỹ thuật trồng rau và hoa tại xã Lê Lợi đã tự tạo việc làm và đang áp dụng kiến thức, kỹ thuật đã học vào sản xuất của hộ gia đình cho năng suất, chất lượng, hiệu quả cao hơn đối với cây trồng trên cùng một diện tích; đặc biệt là trong quá trình trồng rau và hoa phục vụ dịp Tết Nguyên đán năm 2012. Học viên lớp kỹ thuật trồng nấm tại xã Thống Nhất đã triển khai được 2 mô hình trồng nấm với 300 bịch nấm; cho thu hoạch khoảng 50kg/lần với giá từ 35.000 đồng đến 40.000 đồng/kg. Học viên lớp kỹ thuật vận hành lái xe ô tô mở tại thị trấn Trới sau khi tốt nghiệp đã được cơ sở đào tạo ký kết hợp đồng với Công ty TNHH Thành Tân (Hạ Long) tuyển 18 học viên vào làm việc; số học viên còn lại đã vào làm việc tại một số đơn vị khác hoặc vay vốn tự mua xe ô tô làm phương tiện vận chuyển, kinh doanh...
Bên cạnh đó, một kết quả quan trọng nữa là nhận thức của người dân được nâng lên. Chị Bàn Thị Hương ở xã Hoà Bình chia sẻ: “Việc học nghề với chúng tôi rất có giá trị, sản phẩm của nghề mới nếu chưa bán được thì phục vụ gia đình, xã nhà trước tiên, sau đó có thể trở thành thương phẩm ở các thị trường rộng hơn...”. Thực tế, trước nay nhiều hộ cũng chỉ nuôi trồng theo kinh nghiệm, qua đào tạo đã được trang bị kiến thức sâu hơn, cơ bản hơn nên nay phần lớn bà con muốn được tham gia chương trình; nhiều người sau khi được học nghề đã mạnh dạn áp dụng kỹ thuật mới, áp dụng các biện pháp phòng trừ dịch bệnh và tự chủ trong việc thực hiện sản xuất - kinh doanh của hộ gia đình...
Vẫn còn những rào cản
| Theo kết quả điều tra năm 2010, Hoành Bồ có 1.875 người có nhu cầu học nghề từ trình độ cao đẳng đến học nghề dưới 3 tháng thuộc 136 ngành, nghề. Trong đó, nhu cầu bà con tập trung nhiều vào các nghề như: Chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng cây lương thực, lái xe chuyên dụng, kỹ thuật điện hầm lò, kỹ thuật trồng hoa, sư phạm nghề... Dự báo nhu cầu sử dụng lao động qua đào tạo nghề của 54 doanh nghiệp trên địa bàn đến năm 2020 tại thời điểm điều tra là 3.618 lao động, trong đó đa số là nhu cầu về lao động qua đào tạo trung cấp nghề (3.211 người). |
Qua đánh giá, các đơn vị chức năng cũng nhận định, do Hoành Bồ là huyện miền núi, địa bàn rộng, trình độ học vấn của người dân không đồng đều, đặc biệt là ở các xã vùng cao. Vì vậy, việc tuyên truyền các chính sách liên quan đến hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến người dân còn gặp nhiều khó khăn. Các xã vùng sâu, vùng xa, mật độ dân cư thưa thớt, thời gian đào tạo phải theo quy trình, đào tạo tập trung cũng là một cái khó với bà con.
Bên cạnh đó, sự quan tâm đến công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn có lúc, có nơi ở một vài nơi còn chưa đồng bộ, chưa nắm bắt sâu sát về mục tiêu cụ thể hiện nay dẫn đến quá trình thực hiện còn gặp nhiều khó khăn. Đó là tình trạng đăng ký học nghề của nhiều lao động và một số xã chưa phù hợp với nhu cầu, điều kiện của người học, chưa gắn kết với kế hoạch phát triển KT-XH của địa phương dẫn đến việc phải điều chỉnh địa điểm mở lớp và ngành nghề đào tạo. Việc hỗ trợ và tạo điều kiện cho người học sau khi học nghề của một số cơ sở dạy nghề chưa có kế hoạch cụ thể; việc định hướng nghề nghiệp và giải quyết việc làm khi kết thúc khoá học cho lao động nông thôn học nghề nông nghiệp còn gặp khó khăn. Ngoài ra, Hoành Bồ chưa hình thành các khu công nghiệp, các doanh nghiệp hiện có trên địa bàn chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, chưa thu hút được nhiều lao động, nên chưa thể đào tạo một số mô hình về ngành nghề phi nông nghiệp có khả năng tạo việc làm và thu nhập ổn định để thu hút được nhiều lao động tham gia học nghề...
Phan Hằng
| Ý kiến người trong cuộc Đồng chí Nguyễn Việt Thành, Trưởng Phòng LĐ-TB&XH huyện Hoành Bồ: “Đẩy mạnh đào tạo nghề cho lao động nông thôn phục vụ xây dựng nông thôn mới” Chương trình dạy nghề cho lao động nông thôn được tỉnh Quảng Ninh triển khai thí điểm từ năm 2005. Tuy nhiên, phải đến năm 2011, người nông dân mới có thêm nhiều cơ hội để được tiếp cận với chương trình này. Đây là chương trình hiệu quả, tác động trực tiếp tới nông dân, mang đến cho họ những cơ hội trong phát triển kinh tế. Đặc biệt khi triển khai thực hiện xây dựng Nông thôn mới, tiêu chí lao động nông thôn lại là một trong những tiêu chí chính để đánh giá. Hoành Bồ hiện nay vẫn đang gặp nhiều khó khăn về tiêu chí đào tạo nghề cho lao động nông thôn do những khó khăn về phân bố dân cư, trình độ dân trí, cơ cấu kinh tế… Vì vậy, việc cần thiết nhất mà huyện sẽ chú trọng thực hiện trong thời gian tới là tích cực liên kết, phối hợp mở các lớp đào tạo kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, lâm sinh, lái xe, thú y, bảo quản nông sản... Đào tạo nghề cho lao động nông thôn sẽ được chú trọng quan tâm vì đây là một trong những bước tiên quyết để Hoành Bồ về đích chương trình xây dựng Nông thôn mới đúng thời hạn vào năm 2015. Ông Nguyễn Thanh Cảnh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Thanh Hương Hạ Long: “Các doanh nghiệp luôn “khát” nguồn lao động nông thôn đã qua đào tạo” Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp quốc doanh và ngoài quốc doanh đang sử dụng lực lượng lao động nông thôn. Bên cạnh những ưu điểm như cần cù, chăm chỉ, thật thà, có ý chí tinh thần lao động nghiêm túc… thì lực lượng lao động nông thôn còn có những hạn chế như: Trình độ văn hoá tương đối thấp, kiến thức khoa học kĩ thuật kém, trình độ tay nghề chuyên môn chưa vững vàng vì không được đào tạo cơ bản. Vì vậy, việc tích cực đẩy mạnh đào tạo nghề cho lao động nông thôn là rất cần thiết. Công ty chúng tôi là một doanh nghiệp đang sử dụng khá nhiều lao động nông thôn, trong đó có lực lượng lao động nông thôn của một số huyện lân cận như Hoành Bồ, Đông Triều… Hiện Công ty vẫn đang nỗ lực hết sức trong việc tạo việc làm cho lực lượng lao động nông thôn. Bên cạnh đó, Công ty cũng tích cực mở các lớp ngắn hạn đào tạo nghề cho lao động nông thôn, giúp lực lượng lao động nông thôn có thêm cơ hội trong việc phát triển kinh tế của gia đình, địa phương. Bà Lý Thị Khiêm, thôn Đồng Mùng, xã Tân Dân, huyện Hoành Bồ: “Được học nghề, kinh tế gia đình tôi đã cải thiện” Trước kia, gia đình tôi chỉ trồng khoai, trồng sắn hoặc ngô thôi nên thu nhập rất thấp. Vậy mà khi được vận động đi học nghề trồng trọt, chúng tôi còn ngại. Cán bộ xã động viên mãi chúng tôi mới đi học. Học xong lớp sơ cấp nghề trồng cây ăn quả, vợ chồng tôi quyết định vay mượn thêm vốn, đầu tư trồng một số loại hoa quả có giá trị kinh tế như vải, ổi... Vì được học hành, có kiến thức nên chúng tôi cũng thu được nhiều kết quả tốt, kinh tế gia đình được cải thiện hơn rất nhiều. Cùng đi học với tôi ở các lớp thú y, bảo quản lâm sản, bà con đã áp dụng cho gia đình mình, làm giảm rủi ro trong chăn nuôi và tăng giá trị của sản phẩm nông sản; các lớp trồng nấm đã mang lại hiệu quả rất rõ rệt, nhiều hộ trồng nấm mang lại thu nhập 1-2 triệu đồng/người/tháng. Chúng tôi rất mong sẽ tiếp tục có những hiệu quả thiết thực của việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Minh Hà (Thực hiện) |