Năm 2009, dự toán thu ngân sách do Bộ Tài chính giao đối với tỉnh tăng cao so với năm 2008 (thu thuế xuất nhập khẩu 9.200 tỷ đồng, bằng 143% so với dự toán năm 2008; thu nội địa 4.050 tỷ đồng, bằng 105% so với thực hiện năm 2008…). Song, theo sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã trình HĐND tỉnh thông qua dự toán ngân sách năm 2009 với tổng số thu trên địa bàn là 13.859 tỷ đồng (trong đó thu thuế XNK bằng mức được giao, thu nội địa vượt mức được giao 109 tỷ đồng); tổng thu ngân sách địa phương bằng mức tổng chi ngân sách địa phương là 4.284,9 tỷ đồng (trong đó chi đầu tư phát triển là 1.633,4 tỷ đồng).
Trong bối cảnh khủng hoảng tài chính và suy giảm kinh tế thế giới đã làm giảm mạnh tốc độ tăng trưởng GDP của cả nước so với năm 2008; tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp XNK gặp khó khăn. Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, đảm bảo an sinh xã hội. Đáng chú ý là trong việc thu thuế XNK, trên thực tế, nguồn thu này phụ thuộc nhiều vào chính sách nhà nước và nguồn hàng XNK. Những năm trước, thu từ các mặt hàng XNK than, xăng dầu luôn chiếm 70-80% tổng thu mỗi năm; thu từ doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, khu công nghiệp, hàng hoá nhập khẩu từ Trung Quốc… chiếm 20-30%. Nhưng bước vào năm 2009, việc thực hiện chủ trương về giảm thuế để kích cầu; nhu cầu hàng tiêu dùng xuất xứ từ Trung Quốc không cao như mọi năm; việc thực hiện lộ trình giảm thuế khi nước ta hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới; thuế xuất khẩu than giảm từ 20% xuống còn 10% (từ 15-2-2009); thuế suất xăng dầu liên tục điều chỉnh giảm… đã gây ra nhiều khó khăn cho tỉnh trong việc thu thuế XNK.
Đại biểu Quốc hội, HĐND tỉnh nghe cử tri huyện Yên Hưng phản ánh về tình hình giải ngân tiền hỗ trợ dầu cho ngư dân theo quyết định của Chính phủ.
Với nguồn thu thuế nội địa, cũng do thực hiện chính sách kích cầu, đảm bảo an sinh xã hội, miễn giảm thuế để ngăn chặn suy giảm kinh tế của Chính phủ… nên ước tính làm giảm thu ngân sách trên địa bàn khoảng 600 tỷ đồng. Cùng với đó, một số ngành dự kiến có số thu lớn, như: Điện, xi măng, do dự án triển khai chậm tiến độ, nên số nộp ngân sách giảm so với kế hoạch hàng trăm tỷ đồng, đã gây nhiều khó khăn, thách thức cho tỉnh trong việc hoàn thành kế hoạch thu nguồn thuế này.
Trước những khó khăn nêu trên, UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung thực hiện nhiều biện pháp để thực hiện tốt dự toán đã được HĐND tỉnh giao. Cụ thể là, các địa phương sau khi tính toán thận trọng đều thực hiện nghiêm túc giao dự toán tăng từ 5-7% như Nghị quyết HĐND tỉnh đề ra. Kết quả, việc phân bổ và giao dự toán của 14 địa phương trong tỉnh đạt mức tăng bình quân 5,1% so với dự toán tỉnh giao; hầu hết các địa phương đều thực hiện phân bổ tối thiểu bằng hoặc cao hơn nguồn bố trí dự phòng ngân sách.
Cùng với đó, các cấp, ngành đã chủ động rà soát đôn đốc việc thực hiện nghĩa vụ thuế, kiên quyết thu hồi các khoản nợ đọng, nhất là tiền sử dụng đất thuộc các dự án giao đất có thu tiền sử dụng đất; tăng cường thanh, kiểm tra tài chính để thu đúng, thu đủ và chấn chỉnh kịp thời công tác quản lý tài chính, ngân sách ở địa phương, đơn vị. Công tác tuyên truyền về việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, đặc biệt là các sắc thuế mới được đẩy mạnh; việc hỗ trợ, trả lời cho tổ chức, cá nhân những vướng mắc trong quá trình nộp thuế đã góp phần tích cực trong việc thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách. Thực hiện kiên quyết và đồng bộ các giải pháp trên, nên công tác thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2009 đạt kết quả khá: Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 8.214 tỷ đồng (bằng 59% dự toán năm); hầu hết các khoản thu tăng cao so với cùng kỳ. Trong đó, thu XNK ước đạt trên 5.530 tỷ đồng (bằng 60% dự toán); thu nội địa ước đạt 2.432 tỷ đồng (58% dự toán); các khoản thu để lại quản lý qua ngân sách nhà nước ước đạt 251,9 tỷ đồng (50% dự toán).
Về chi ngân sách, 6 tháng đầu năm toàn tỉnh ước thực hiện chi 3.490 tỷ đồng (81% dự toán năm, tăng 88% so với cùng kỳ); trong đó chi đầu tư phát triển đạt 1.449,8 tỷ đồng (89% dự toán). Số chi tăng cao so với cùng kỳ là bởi thực hiện chủ trương đẩy nhanh tiến độ, quyết tâm giải ngân hết kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản cả năm 2009 trước 30-6-2009. Để đạt được kết quả này, tỉnh đã phân khai dự toán của các đơn vị đảm bảo tiết kiệm, chống lãng phí, cắt giảm các khoản chi tiêu chưa bức thiết, giảm tối đa chi phí hội nghị, tổ chức lễ hội, đi công tác nước ngoài không thực sự cần thiết. Cùng với đó, tỉnh bố trí đủ kinh phí thực hiện các chính sách an sinh xã hội, đảm bảo công khai, minh bạch; bố trí tăng và chủ động trong điều hành nguồn dự phòng, phục vụ kịp thời cho các nhiệm vụ đột xuất. Đặc biệt là việc đẩy nhanh tiến độ các hoạt động trong đầu tư xây dựng cơ bản, từ khâu chuẩn bị đầu tư, triển khai thi công, thanh quyết toán nguồn vốn, đã làm cho công tác chi đầu tư phát triển có tiến bộ vượt bậc. Các ngành thuộc khối tài chính thời gian qua đã tăng cường tổng hợp, đánh giá và dự báo tình hình để kịp thời tham mưu cho tỉnh điều hành ngân sách một cách linh hoạt, hiệu quả. Bên cạnh đó, công tác quản lý giá cả theo nguyên tắc thị trường, đảm bảo hài hoà lợi ích các bên cũng đã góp phần quan trọng trong việc đảm bảo cho việc thu, chi ngân sách được thực hiện tốt.
UBND tỉnh đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành vượt dự toán HĐND tỉnh giao trong cả năm 2009 với dự kiến tăng thu tối thiểu là 3,5%. Để thực hiện được mục tiêu này, UBND tỉnh chỉ đạo các ngành, địa phương giữ nguyên dự toán thu, chi ngân sách được giao từ đầu năm và thực hiện nhiều giải pháp cụ thể khác.